Çarşamba, 23 Eylül, 2020

C vitamini

L-askorbik asit olarak da bilinen C vitamini, gıdalarda doğal olarak bulunan, suda çözünür bir vitamindir.

İnsanlar, C vitaminini kendi vücutlarında (endojen) olarak sentezleyememektedirler, bu yüzden C vitaminini besinlerden temin etmek önemlidir.

1. C vitamini görevleri nelerdir?

  1. Vitamin C, kollajen, L-karnitin ve bazı nörotransmiterlerin biyosentezi için gereklidir. Kolajen, yara iyileşmesinde hayati rol oynayan bağ dokusunun temel bir bileşenidir. C vitamini cildin güçlenmesini ve cilt kesilerinin daha hızlı iyileşmesini sağlar.
  2. Vitamin C protein metabolizmasında rol oynar. Saç dökülmelerini azaltır.
  3. Vitamin C önemli bir antioksidandır ve E vitamini (alfa-tokoferol) dahil olmak üzere vücuttaki diğer antioksidanları yeniden canlandırdığı gösterilmiştir.
  4. Biyosentetik ve antioksidan fonksiyonlarına ek olarak, vitamin C bağışıklık fonksiyonunda önemli bir rol oynar.
  5. Bitki bazlı gıdalarda bulunan demirin(non-heme demir) emilimini arttırır.
  6. Yetersiz C vitamini(L-askorbik asit) alımı sonucu skorbüt hastalığı gelişir. Skorbüt; yorgunluk ve halsizlik, yaygın bağ dokusu zayıflığı ve kılcal kırılganlık ile karakterizedir.

2. C vitamini nasıl emilir?

C vitamininin bağırsaklardan emilimini kontrol eden basamaklardan en az biri doza bağımlı spesifik aktif taşıyıcıdır. Hücreler, ikinci bir spesifik taşıyıcı proteini ile C vitaminini biriktirir.

Laboratuvar ortamında yapılan çalışmalar okside olmuş C vitamini veya dehidroascorbik asidin bazı kolaylaştırılmış glikoz taşıyıcıları yoluyla hücrelere girdiğini ve daha sonra hücre içinde askorbik aside indirgendiğini bulmuştur. Dehidroascorbik asit alımının fizyolojik önemi ve genel olarak C vitamini ekonomisine olan katkısı bilinmemektedir.

Vücudumuz oral C vitamininin dokulara ve plazmaya geçişini kontrol eder. Günlük 30–180 mg gibi makul C vitamini alımlarında, yaklaşık olarak C vitamininin %70-90’ı emilir. Bununla birlikte, günlük 1000 mg üzerindeki C vitamini alımlarında, C vitamini emilimi %50’nin altına düşer. Metabolize edilmemiş askorbik asit idrarla atılır.

Farmakokinetik çalışmaların sonuçları göstermektedir ki: günlük alınan 1.25 g oral askorbik asit dozları, vitamin C bakımından zengin gıdalarla günde 200–300 mg askorbik asit tüketerek elde edilenlere nazaran, 135 mikromol/litre gibi iki kat daha yüksek plazma C vitamini konsantrasyonu üretir. Farmakokinetik modelleme, her 4 saatte bir alınan 3 gram askorbik asit kadar yüksek dozların bile sadece 220 mikromol/L pik plazma konsantrasyonları üreteceğini öngörmektedir.(2).

C vitamininin toplam vücut içeriği, 300 mg ile yaklaşık 2 g arasında değişmektedir. Hücreler ve dokularda, beyaz kan hücrelerinde, gözlerde, adrenal bezlerde, hipofiz bezinde ve beyinde C vitamini seviyeleri en yüksektir. Plazma, kırmızı kan hücreleri ve tükürük gibi hücre dışı sıvılarda C vitamini seviyeleri nispeten düşüktür.

3. Günlük beslenme ile alınması önerilen C vitamini miktarları:

  • 0 – 6 aylık bebeklerde: 40 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 7 – 12 aylık bebeklerde: 50 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 1 – 3 yaş bebeklerde: 15 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 4 – 8 yaş çocuklarda: 25 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 9-13 yaş çocuklarda: 45 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 14 – 18 yaş erkeklerde:75 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 14 – 18 yaş kızlarda:65 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 14 – 18 yaş arası gebelerde: 80 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 14 – 18 yaş arası emzirenlerde: 115 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 19 yaş üzeri erkeklerde: 90 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 19 yaş üzeri kadınlarda: 75 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 19 yaş üzeri gebelerde: 85 mg vitamin C alımı önerilir.
  • 19 yaş üzeri emzirenlerde: 120 mg vitamin C alımı önerilir.
  • Sigara içenlerde yukarıdaki değerlere ek olarak 35 mg daha vitamin C almaları önerilir.

Bakınız: C vitamini kaynakları


Kaynak:
1- https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/
2- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15068981

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Ateşi olan çocuğu hangi durumlarda doktora götürmeliyim?

Yüksek ateşli çocuklarda, şu durumlarda, hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir ve hekimleri tarafından değerlendirilmelidir:Yaşı 3 aydan küçük bebekler, iyi...

Siyah Çayın Kanıta Dayalı Sağlık Faydaları

Siyah çay ülkemizde sudan sonra en çok tüketilen sıvı olabilir. Siyah çayın faydalarını ele alacağımız bu konu, siyah çayın şekersiz olarak tüketilmesinin...

Yeşil Çay Nasıl Zayıflatır? Yeşil Çayın Faydaları

Yeşil çay nasıl zayıflatır? Yeşil çay yer yüzündeki en sağlıklı içeceklerden biri mi? Yeşil çay karın yağlarından kurtulmaya nasıl yardım eder?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Brokoli, iyi ki varsın!

Brassica Oleracea ailesinin bir üyesi olan brokoli, minyatür boyutlarda küçük bir ağaca benzeyen sağlıklı bir besindir. Antioksidan, vitamin ve mineral deposudur. Lif...

En yalın haliyle “Antioksidan nedir?”

Antioksidanlar vücuttaki serbest radikaller ile savaşan moleküllerdir. Serbest radikaller ise, arttıkça vücuda zarar verebilecek bileşiklerdir. Serbest radikaller, diyabet, kalp hastalıkları ve kanser...

C Vitamini ile İlaç Etkileşimleri

C vitamini takviyesi, çeşitli ilaç türleri ile etkileşime girme potansiyeline sahiptir. Aşağıda birkaç örnek verilmiştir. Bu ilaçları düzenli olarak alan kişiler, C...

Aşırı C Vitamininden Kaynaklanan Sağlık Riskleri

Aşırı C vitamininin toksisite yapma riski düşüktür. Yüksek miktarlarda C vitamini alımlarının ciddi zararlar vermesi beklenmez.En sık görülen...

C Vitamini ve Sağlık

C vitamini antioksidan işlevi ve bağışıklık sistemindeki rolü nedeniyle birçok hastalığın önlenmesinde veya tedavisinde etkilidir. Bu bölüm, C vitamininin rol oynayabileceği beş...

GÜNCEL

Yüksek Tansiyon için 22 Besin Önerisi

Dünyada 1 milyardan fazla insanın yüksek tansiyon rahatsızlığı var. (1) Hipertansiyon veya yüksek tansiyon, doğru beslenme, hayat değişiklikleri ve yeterli egzersiz ile...

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Seks ve Koronavirüs: Seks Esnasında Maske Takılır mı?

Korona virüs, virüslü biri öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda salınan solunum damlacıklarıyla yayılır. Öpüşmek veya diğer cinsel aktivitelerle temas etmek sizi korona virüse...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz