Kayıt Ol

Giriş


Şifremi Kaybettim

Şifreni mi unuttun? Lütfen e-mail adresinizi giriniz. Bir bağlantı alacaksınız ve e-posta yoluyla yeni bir şifre oluşturacaksınız.

Kabızlık (konstipasyon)

Kabızlık (konstipasyon)

Kabızlık nedir? Üç günde bir ile günde üç kere arası yapılan dışkılama normal kabul edilir. Genel olarak;

  • Dışkılama sıklığının az olması, haftada 2 kere veya daha az dışkılama,
  • dışkılarken fazla gayret gösterme, dışkının zorlanarak çıkarılması
  • katı/sert dışkı oluşturma
  • az miktarda dışkılama

durumuna kabızlık denir. Kabız olmak tıpkı öksürük veya ateş gibi bir rahatsızlığın semptomu olarak kabul edilmektedir. Kabızlık hastalık olarak kabul edilmemektedir.

1. Kabızlık riskini arttıran faktörler nelerdir?

Her yaşta kadınların kabızlık oranı erkeklerden fazladır.

Kabızlık psikososyal etkenlere, beslenme alışkanlıklarına ve bazı kronik hastalıklara bağlı olarak görülebilir.

Oturarak mesai yapan ve mesai esnasında tuvalete gidecek fırsatı bulunmayan mesleklerde yanlış alışkanlıklar dolayısıyla kabızlık görülme ihtimali artar. Kabız olma riskini arttıran diğer bazı durumlar şöyledir:

  • Tuvalet ihtiyacını ertelemek
  • Katı gıdalarla beslenmek
  • Fazla inek sütü tüketmek
  • Rektumda ya da kolonda darlık veya tıkanıklık
  • Rektum ya da kolon çevresindeki sinirlere ait anormallikler
  • Hormonal hastalıklar
  • Dışkılamada rolü olan kaslara ait işlev bozuklukları
  • Kabızlık riskini arttıran bazı besinler; kepeksiz ekmek, muz, makarna, pirinç lapası, pilav, fazla süt tüketimi, fast food yiyecekler
kabızlık - konstipasyon

2. Kabızlık nasıl oluşur?

Kabızlıkta bağırsak peristaltizmi azalmış olabilir. Peristaltizm, besinlerin ağızdan anüse doğru düzenli aralıklarla ve sürekli olan hareketi demektir. Ağızdan anüse olması gerekenden daha yavaş ilerleyen dışkı daha uzun süre bağırsaklarda kalacağı için su ve sıvı emilim süresi uzayacaktır. Dışkının sıvısı ne kadar çok emilirse bağırsaklardaki sertliği o kadar artar.

Kabızlık bir dışkılayamama problemidir. Yemeklerden sonra besinlerin midemize dolmasıyla gerilen mide onu sindirmemiz için gerekli asiti salgılar. Benzer şekilde midede sindirilmiş besinler ince bağırsağa geçtiklerinde, bağırsaktaki yüzey gerilimi sınucu oluşan sinir sistemi uyarılarıyla bağırsakların peristaltik hareketleri hızlanarak besinleri mideden anüse doğru hareket ettirir. Buna gastrokolik refleks denir.

Bakınız: Kabızlığı gastrokolik refleks ve doğru tuvalet alışkanlığı ile yenin

Bu refleks aç olduğumzda var olan rutin bağırsak peristaltizmine göre daha hızlı ve kuvvetlidir. Bu sebeple yemeklerden sonra dışkılama ihtiyacını belirgin olarak hissederiz. Kabız olmaktan korunmak için her gün bir kere herhangi bir öğün yemeğinden sonra dışkılamayı alışkanlık haline getirmek oldukça koruyucudur.

Ciddiye alınmadığında kabızlık, bağırsakların doğal hareketlerini engelleyerek, sert dışkının (kakanın) bağırsaklardaki sürtünme kuvvetini arttırarak makatta çatlak, makattan dışarı uzanan fistül veya hemoroid gibi bir çok rahatsızlığın gelişmesine neden olabilir.

Lif içeriği yüksek besinler sindirim sistemini kabızlık, hemoroid, fistül ve makat çatlağı dahil birçok hastalıktan korur.
Lif içeriği yüksek besinler sindirim sistemini kabızlık, hemoroid, fistül ve makat çatlağı dahil birçok hastalıktan korur.

3. Kabızlıktan korunmak için neler yapabilirim?

  • Günlük aktif hayatın hengamesinin tuvalet alışkanlığını bozmaması için her gün sabah kahvaltısından sonra evinizden ayrılmadan dışkılama yapmanızı ve bunu gece uyumadan önce dişlerinizi fırçalamanız gibi alışkanlık haline getirmenizi öneririz.
  • Tam tahıllı veya kepekli veya çavdar ekmeğini tercih edin.
  • Kabuklu sebze ve meyvelerim kabularını soymadan iyice yıkayarak tüketin.
  • Hafif tempolu egzersiz ve yürüyüşler bağırsak hareketliliğine katkı sağlayacaktır.
  • Yemeklerin yanına salata ilave edin
  • Mercimek, barbunya, bezelye, pırasa, ıspanak, elma, armut, bulgur, yulaf, kuru kayısı gibi lif oranı yüksek posalı gıdalar bağırsaklarınızı rahatlatacaktır.
  • Stress kabızlığa sebep olabilmektedir. Psikolojik problemlerinizin üstesinden gelmeniz, profesyonel psikolojik destek almanız kabızlık, göz seğirmesi ve halsizlik gibi spesifik olmayan semptomlardan kurtulmanızda faydalı olacaktır.
  • Kafein (kahve) tüketimi kabızlık riskini arttırmaktadır. Sık sık kabızlık şikayetleri yaşıyorsanız kahve tüketiminizi sınırlandırmalısınız.

Şüphesiz ki, bağırsakların sağlığı ve mide yanması, ülser, kabızlık, hemoroid, fistül, fissür gibi rahatsızlıklardan korunmak için lif içeriği yüksek besinleri tercih etmek çok çok önemlidir.

Bakınız: Lif içeriği en yüksek besinler

Lif oranı yüksek, osmalaritesi ile su tutan ve bağırsaklarda hacim kaplayarak bağırsak peristaltizmini çalışmaya iten sebzeler ve meyveler kabızlıktan korunmamızı sağlar. Aynı şekilde uzun süreli lif içeriğinden fakir et ve et ürünleri kabızlık riskini arttırır.

Sağlıklı bir sindirim sisteminin devamı için et ağırlıklı yemeklerin yanında tüketilen salata ve düzenli aralıklarla meyve tüketimi bağırsakların sağlığı için oldukça koruyucudur.

Kendisi bir hastalık olarak kabul edilmeyen kabızlık bir başka hastalığın semptomu olabilir. Bu yüzden beslenme ve tuvalet alışkanlığınız doğru olmasına rağmen düzelmeyen kabızlığınız varsa lütfen doktorunuza başvurunuz.

4. Kabızlığa iyi gelen yiyecekler nelerdir?

Bir besin kabızlığa nasıl iyi gelir? Kabızlık dışkının sert, katı ve susuz olmasıdır. Bu durumun aksine, kendisi bağırsaklarda duran, emilmeyen ve bol bol su tutan besinler dışkının yumuşak kıvamda kalmasını sağlar.

Besinlerdeki lif içeriği, su tutar. Bağırsaklardan emilmez. Bağırsakların içerisinde daha fazla su bulunmasını sağlayarak kabızlığı önler. Lif içeriği en yüksek besinler sindirim sisteminin daha rahat çalışmasına yardımcı olarak birçok bağırsak hastalığından korur.

Mercimek, barbunya, bezelye, pırasa, ıspanak, elma, armut, bulgur, yulaf, kuru kayısı, patlamış mısır, ahududu gibi lif oranı yüksek posalı gıdalar bağırsaklarınızı rahatlatacaktır.

Kabızlık Rehberi:
1. Kabızlık (konstipasyon)
2. Çocuklarda Kabızlık
3. Bebeklerde Kabızlık
4. Kabızlığı gastrokolik refleks ve doğru tuvalet alışkanlığı ile yenin
5. Lif içeriği en yüksek besinler

Hakkında: Dr.Abdulkadir PolatVerifiedSeviye 7

Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

Beni Takip Et

Yorum Yap