Salı, 11 Ağustos, 2020

Omeprazol

Omeprazol, midenin ürettiği asit miktarını azaltan Proton pompa inhibitor (PPİ) türü bir ilaçtır. Hazımsızlık, mide ekşimesi, mide yanması ve gastroözofageal-reflü hastalığı (GÖRH) için kullanılabilir. Omeprazol ayrıca mide ülserlerini önlemek ve tedavi etmek için kullanılabilir.

Omeprazol, pankreas veya bağırsakta Zollinger-Ellison sendromu adı verilen bir tümörün neden olduğu nadir bir hastalık için de kullanılabilmektedir.

  • Genellikle sabah 1 kez kullanılır.
  • Şiddetli hastalıklarda doktorunuz sabah ve akşam olmak üzere günde 2 kere kullanmanızı önerebilir.
  • Baş ağrısı, ishal ve mide ağrısı görülme ihtimali en yüksek yan etiler arasındadır. İlacı almayı bıraktığınızda bu yan etkiler hafifleme ve kaybolma eğilimindedir.

1. Kimler omeprazol kullanabilir ve kimler kullanmamalı?

Omeprazol, hamile ve emziren kadınlar da dahil olmak üzere yetişkinler tarafından kullanılabilir.

Omeprazol, bir doktor tarafından reçete edilirse çocuklar ve bebekler tarafından da kullanılabilir.

Omeprazol bazı insanlar için uygun değildir.

Omeprazolün sizin için güvenli olup olmadığından emin olmak için, doktorunuza danışmanız gereken bazı durumlar:

  • geçmişte omeprazol veya diğer ilaçlara karşı alerjik reaksiyon gösterdiyseniz
  • karaciğeriniz ile ilgili herhangi bir problem
  • yakın tarihte endoskopi yaptıracaksanız

Endoskopi yaptırmak için randevu aldıysanız, endoskopik işleminizden birkaç hafta önce omeprazol almayı bırakıp bırakmayacağınızı doktorunuza sorun. Bunun nedeni, omeprazolün yapılacak endoskopi sırasında görülebilecek bazı problemleri gizleyebilmesidir.

2. Omeprazol nasıl ve ne zaman kullanılır

Genellikle sabahları bir tane kullanılır. Omeprazol aç veya tok kullanılabilir.

Günde iki kez omeprazol kullanmanız önerilirse, sabah 1 doz ve akşam 1 doz kullanabilirsiniz.

Ne kadar omeprazol kullanılmalı?

Omeprazol, doktorunuzun önerdiği miktarda kullanılmalıdır. Omeprazol kullanım miktarı genellikle şöyledir:

HastalıkÖnerilen omeprazol dozu (günde)
hazımsızlık (dispepsi)10 mg ila 20 mg
gastroözofageal-reflü hastalığı20 mg ila 40 mg
reflü özofajitinin önlenmesinde20 mg
mide ülseri20 mg ila 40 mg
on iki parmak bağırsağı ülserinde40 mg
Zollinger-Ellison sendromu20 mg ila 120 mg

Dozlar çocuklar, yaşlılar ve karaciğer problemi olan kişiler için genellikle daha düşüktür.

Tabletler ve kapsüller

Omeprazolü her zaman doktorunuzun önerdiği şekilde kullanınız. Emin olmadığınız durumlarda doktorunuz veya eczacınızla konuşunuz. 

Tabletleri ve kapsülleri bir bardak su veya meyve suyu ile yutabilirsiniz. 

Kapsülleri yutmada sorun yaşıyorsanız, omeprazol kapsüllerini açabilir ve içindeki granülleri (mikrokürecikler) biraz su ile karıştırabilirsiniz.

İlaç içindeki tüm granülleri (mikrokürecikler), çiğnemeden yuttuğunuzdan emin olun. Granüller su içinde yarım saatten daha uzun süre beklememelidir. İçtikten sonra, bardağı su ile çalkalayıp bu kısmı da için. 

Kapsül yutma zorluğu olan hastalarda kapsüller aşağıdaki gibi kullanılabilir: 

  • Kapsül açılır. Mikrokürecikler az bir miktar su ile karıştırılır ve yutulur.
  • Kapsül açılır. Nazogastrik tüple (özellikle yutma güçlüğü çeken kişilerde ağız yoluyla beslenme sağlanamadığında, burundan mideye indirilen beslenme tüpü) uygulama için mikrokürecikler yarım bardak su ile karıştırılır. 

Karışım hazırlandıktan sonra ilaç hemen kullanılmalıdır. Mikrokürecikler çiğnenmemeli ve ezilmemelidir. Diğer içecek ve sıvılarda kullanım klinik olarak çalışılmadığı için tavsiye edilmez.

Sıvı omeprazol

Sıvı omeprazol, çocuklar ve kapsülleri veya tabletleri yutamayan insanlar için reçete edilebilir. İlaç kutusunda doğru miktarda ilaç kullanmanıza yardımcı olacak şırınga veya kaşık gibi bir ölçek vardır. Ölçeğiniz yoksa, eczacınızdan bir tane isteyin. Evinizin mutfağındaki çay kaşığı, tatlı kaşığı veya yemek kaşığı yanlış dozda ilaç vermenize neden olabilir. 

Omeprazol dozum artacak mı veya omeprazol dozum azalacak mı?

Doktorunuz yeterli gelmediğinde omeprazol dozunu arttırabilir. Omeprazol alma nedeninize bağlı olarak, doktorunuz ilk bir iki ay daha yüksek dozda omeprazol kullanmanızı önerirken sonrasında bu dozu düşürebilir.

Ne kadar süre omeprazol alacağım?

2 hafta boyunca omeprazol kullandıktan sonra belirtileriniz hafiflemediyse ve kendinizi daha iyi hissetmiyorsanız doktorunuza danışın.

Özellikle doktorunuza danışmadan (eczacınıza danışarak) omeprazol kullanmaya başladıysanız ve yeterli iyileşme sağlanamadıysa, doktorunuz belirtilerinizin neden kaynaklandığını bulmak için testler isteyebilir.

Hastalığınıza bağlı olarak sadece birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişen sürede omeprazol kullanmanız gerekebilir. Bazen daha uzun süre, hatta yıllarca kullanmanız gerekebilir. 

Bazı insanların her gün omeprazol kullanması gerekmez ve sadece semptomları olduğunda omeprazol kullanırlar.

Daha iyi hissettiğinizde (genellikle birkaç gün veya hafta sonra), omeprazol kullanmayı bırakabilirsiniz. Omeprazolü bu şekilde kullanmak herkes için uygun değildir. Sizin için en iyi olanı doktorunuzla tartışın.

Omeprazol ilacımı almayı unutursam ne olur?

Unutulan dozları dengelemek için çift doz almayınız.

Günde 1 kez omeprazol alıyorsanız

Omeprazol ilacınızı mümkün olduğu kadar 24 saatlik ara ile her gün aynı saatte kullanmaya gayret edin. Eğer bir kerelik ilacınızı unutursanız:

Omeprazol ilacınızı almayı unuttuğunuzda, mümkün olan en kısa zamanda kullanmayı unuttuğunuz dozu alın.

Ancak rutin olarak omeprazol kullandığınız saatin üzerinden 12 saatten fazla zaman geçtiyse, diğer bir ifade ile bir sonraki omeprazol kullanmanız gereken ilaç vaktine 12 saatten az zaman kaldıysa bir kerelik kullanmayı unuttuğunuz omeprazol dozunu atlayın.

Günde 2 kez omeprazol alıyorsanız

Omeprazol ilacınızı mümkün olduğu kadar 12 saatlik ara ile her gün aynı saatlerde kullanmaya gayret edin. Eğer bir kerelik ilacınızı unutursanız:

Omeprazol ilacınızı kullanmayı unuttuğunuzda, mümkün olan en kısa zamanda kullanmayı unuttuğunuz dozu alın.

Ancak rutin omeprazol kullandığınız saatin üzerinden 8 saatten fazla zaman geçtiyse, diğer bir ifade ile bir sonraki omeprazol kullanmanız gereken ilaç vaktine 4 saatten az zaman kaldıysa bir kerelik kullanmayı unuttuğunuz dozu omeprazol dozunu atlayın.

Çok fazla omeprazol alırsam ne olur?

Kazayla 1 veya 2 ekstra doz almanın herhangi bir soruna neden olması çok düşük bir ihtimaldir. Bununla birlikte, çok fazla omeprazol aldıysanız ve şu belirtilerden herhangi birine sahipseniz doktorunuza danışmalısınız:

  • kızarmış cilt
  • terlemek
  • kalp atışının hızlanması
  • uykulu hissetmek
  • bulanık görme
  • şaşkınlık veya sinirlilik hali

4. Yan etkileri

Omeprazol kullanan insanların çoğunda herhangi bir yan etki gelişmez. Ancak omeprazol kullanımına bağlı bir yan etki gelişirse genellikle hafiftir ve omeprazol almayı bıraktığınızda kaybolur.

Sık görülen omeprazol yan etkileri

Yaygın yan etkiler, 100 kişiden 1’inde görülebilir. Aşağıdakiler dahil sizi rahatsız eden bir yan etki yaşarsanız doktorunuza veya eczacınıza danışın.

  • baş ağrısı
  • ishal veya bulantı/kusma
  • karın ağrısı
  • kabızlık
  • gaz çıkarma
  • kaşıntılı deri döküntüleri
  • baş dönmesi
  • sersemlik hissi veya yorgun hissetme
  • ağız veya boğaz kuruluğu

Omeprazole bağlı olası ciddi yan etkiler

Ciddi yan etkiler nadirdir ve 1000 kişiden 1’inde görülür. Aşağıdaki durumlarda hemen bir doktora başvurun:

  • Kollarınız, yanaklarınız ve burnunuz gibi vücudunuzun güneşe maruz kalan kısımlarında kırmızı deri döküntüsü ile birlikte eklem ağrısı – bunlar subakut kutanöz lupus eritematozus adı verilen nadir bir durumun belirtileri olabilir. Uzun zamandır omeprazol kullanıyor olsanız bile bu yan etki görülebilir.
  • Ciltte sarama, idrar renginin koyulaşması ve halsizlik – bunlar karaciğer problemlerinin belirtileri olabilir.

Ciddi alerjik reaksiyon

Nadir durumlarda, omeprazole karşı ciddi bir alerjik reaksiyon (anafilaksi) gelişmesi mümkündür.

Zaman kaybetmeden acil doktora başvurmanız gereken durumlar:

– Kaşıntılı, kırmızı, şişmiş, kabarmış veya soyulmuş bir cilt döküntüsü görünümü
– Hırıltılı nefes alma
– Göğüste veya boğazda sıkışma hissi
– Nefes almakta veya konuşmakta zorluk
– Ağzınız, yüzünüz, dudaklarınız, diliniz veya boğazınızda şişme başlarsa

Bu belirtilere sahipseniz, ciddi bir alerjik reaksiyonunuz olabilir ve hastanede derhal tedaviye ihtiyaç duyabilirsiniz.

Bunlar omeprazolün neden olabileceği tüm yan etkiler değildir. Daha fazla bilgi için omeprazol içeren ilacınızın içerisinden çıkan prospektüs bakabilirsiniz.

5. Omeprazole bağlı gelişen yan etkilerle nasıl başa çıkılır?

Neler yapılabilir?

Baş ağrısı: İyi dinlenip bol miktarda sıvı içtiğinizden emin olun. Çok fazla alkol içmeyin. Eczacınızdan bir ağrı kesici önermesini isteyin. Baş ağrısı genellikle omeprazol kullanmanın ilk haftasından sonra kaybolur. Bir haftadan uzun süren veya şiddetli olan başarısı konusunda doktorunuza danışın.

Hasta hissetmek: Omeprazol kullanırken acılı, ekşi, tuzlu veya baharatlardan zengin besinler tüketmemek kendinizi daha çabuk iyi hissetmenize yardımcı olur.

İshal veya bulantı/kusma: Sıvı kaybına bağlı gelişebilecek dehidratasyonu önlemek için sık aralarla bol su için. Normalden daha az işemek, normalden daha koyu renkte işemek ve normalden daha kötü kokulu işemek idrarın konsantre olduğuna ve vücutta suyun azaldığına yani dehidratasyona işaret eder. Bir eczacı veya doktora danışmadan ishali veya kusmayı tedavi etmek için başka ilaçlar kullanmayın.

Mide ağrısı: Dinlenmeye ve rahatlamaya çalışın. Daha az miktarda ama daha sık yemek yemek ve yerken yavaş olmak acele etmemek mide ağrılarınızın hafiflemesine yardımcı olabilir. Karnınıza bir ısı yastığı veya kapalı sıcak su şişesi koymak da yardımcı olabilir. Çok acı çekiyorsanız, eczacınızla veya doktorunuzla konuşun.

Kabızlık: Taze meyve, sebze ve tahıllar gibi diyetinize daha fazla lif katmaya çalışın. Her gün birkaç bardak su veya alkolsüz sıvı içmeye çalışın. Yapabiliyorsanız, hafif bir egzersiz yapmak da yardımcı olabilir. Kabızlık devam ederse müshil kullanmak güvenlidir. Genellikle, laktuloz en iyisidir, ancak önce bir eczacıya veya doktora danışın.

Gaz çıkarmak: Mercimek, bezelye, fasulye ve soğan gibi gaz çıkarmaya neden olan yiyeceklerden uzak durun. Ayrıca daha küçük ve daha sık öğünler yemek, acele etmeden yavaşça yiyip içmek ve düzenli egzersiz yapmak gaz çıkarma şikayetlerinin azalmasına yardımcı olabilir. Simetikon gibi eczaneden temin edebileceğiniz bazı ilaçlar da gaz çıkarma semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.

Sersemlik hissi, baş dönmesi veya yorgun hissetme: Omeprazol kullandıktan sonra baş dönmesi veya sersemlik hissederseniz, yaptığınız şeyleri yapmayı bırakın ve daha iyi hissedene kadar oturun ya da uzanın. Yorgun hissediyorsanız araç veya makine kullanmayın. Daha kötü hissettireceğinden alkol içmeyin.

Ağız kuruluğu: Şekersiz sakız çiğnemeyi veya şekersiz tatlılar çiğnemeyi deneyin.

6. Hamilelik ve emzirme

Omeprazol, genellikle hamilelik sırasında ve emzirme sırasında güvenlidir.

Hamileyseniz, mide yanması ve mide ekşimesi gibi rahatsızlıkları ilaç almadan tedavi etmek her zaman daha iyidir.

Doktorunuz ilaç kullanmadan önce, daha sık aralıklarla ama az az besin tüketmenizi ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmanızı önerecektir.

Ayrıca doktorunuz, yastığınızın veya yatağınızın altına bir şey koyarak yatağınızın baş tarafını 10 ila 20 cm kadar yükseltmenizi önerebilir. Böylece boynunuz ve başınız karın kısmına göre daha yüksekte olur. Bu, mide asidinin boğazınıza doğru gitmesini önlemeye yardımcı olur.

Beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli gelmezse, doktorunuz belirtilerinizi hafifletmeye yardımcı olacak bir ilaç önerilebilir.

Proton Pompa İnhibitörleri sınıfından şu an için en güvenilir ilaç etkin maddesi omeprazoldür.

Emziren kadınlarda kullanımı

Emziren kadınlar omeprazol kullanabilirler. Omeprazol anne sütüne geçer, ancak bebeğe zarar vermeyecek kadar küçük miktarlarda anne sütüne geçer.

Ancak bebeğiniz prematüre ise veya sağlık sorunları varsa, doktorunuz omeprazol kullanmamanızı önerebilir.

Emzirirken bu ilacı kullanmanın artıları ve eksileri hakkında doktorunuza danışın.

Doktorunuzu mutlaka haberdar edin!

* Gebe kalmayı planlıyorsanız
* Gebeyseniz
* Emziriyorsanız

7. Diğer ilaçlarla birlikte kullanmak

Bazı ilaçlar omeprazolü etkileyebilir ve yan etki gelişmesi riskini arttırabilir.

Aşağıdakiler dahil herhangi bir ilaç alıyorsanız doktorunuza söyleyin:

  • digoksin benzeri kalp ilaçları
  • Rifampisin (antibiyotik)
  • silostazol (periferik arter hastalığını tedavi eder)
  • itrakonazol, ketokonazol veya posakonazol gibi mantar hastalıklarında kullanılan antifungal ilaçlar
  • metotreksat (sedef hastalığı ve romatoid artrit tedavisinde kullanılabilir)
  • fenitoin (bir anti-epilepsi ilacı)
  • HIV ilaçları
  • klopidogrel gibi kan inceltici (kan sulandırıcı) ilaçlar

Bu ilaçlar omeprazol ile etkileşime giren ilaçların tamamı değildir. Detaylı bilgi için ilacınızın kutusundan çıkan prospektüs bakabilir veya doktorunuza danışabilirsiniz.

Omeprazolün bitkisel ilaçlar ve takviyeler ile karıştırılması

Omeprazol kullanırken, depresyon için bitkisel ilaç olan sarı kantaronu (St John’s wort) almayın. Sarı kantaron (St John’s wort) omeprazolün olması gerektiği gibi çalışmasını durdurabilir.

Bitkisel ilaçlar, vitaminler veya takviyeler de dahil olmak üzere başka ilaçlar alıyorsanız doktorunuza veya eczacınıza belirtin.

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz