COVID-19 Aşısı Yan Etkileri ve Aşı Sonrası için Bilinmesi Gerekenler

Türkiye'de bugün itibariyle koronavirüs aşıları yapılmaya başlandı. Korona aşımın ilk dozunu az önce yaptırdım ve aşı sonrası gelişebilecek yan etkiler ve bu yan etkilere karşı neler yapılabilineceği konularındaki bilgilerimi sizinle paylaşmak istedim.

Bu bilgiler sizin aşı yan ektikisi ve olası problemler karşısında daha sağlıklı adımlar atabilmenizi hedeflemektedir. Elbette yaşadığınız sağlık sorunlarınızı kendi hekiminizle paylaşmayı ihmal etmemelisiniz.

COVID-19 Aşısı Sonrası Yan Etkiler

Bugüne kadar COVID-19 aşılarına yönelik gerek yürütülen klinik çalışmalarda gerekse mevcut aşı uygulamalarında ciddi yan etkilere rastlanmamıştır. Aşılama sonrasında görülen yan etkiler sıklıkla hafiftir. Bunlar;

  • yorgunluk
  • baş ağrısı
  • yüksek ateş
  • titreme
  • kas/eklem ağrısı
  • kusma
  • ishal
  • aşı uygulanan bölgede ağrı, kızarıklık, şişlik

gibi hafif yan etkilerdir. Ancak nadir de olsa alerjik reaksiyonlar gelişebilir.

Zaman kaybetmeden acil olarak doktora başvurmanız gereken durumlar:

– Kaşıntılı, kırmızı, şişmiş, kabarmış veya soyulmuş bir cilt döküntüsü görünümü
– Hırıltılı nefes alma
– Göğüste veya boğazda sıkışma hissi
– Nefes almakta veya konuşmakta zorluk
– Ağzınız, yüzünüz, dudaklarınız, diliniz veya boğazınızda şişme başlarsa

Bu belirtilere sahipseniz, ciddi bir alerjik reaksiyonunuz olabilir ve hastanede derhal tedaviye ihtiyaç duyabilirsiniz.

Eğer bu ciddi yan etkilere sahipseniz en hızlı şekilde 112’yi arayabilir veya doğrudan bir acil sağlık hizmetine başvurabilirsiniz. Gelelim hafif yan etkilerle nasıl baş edileceğine.

Hafif Yan Etkilerle Başa Çıkma

1. Aşı uygulanan bölgede ağrı/şişlik/kızarıklık

Aşı uygulanan kolunuza yüksekte olacak şekilde pozisyon veriniz.

Soğuk uygulama yapınız. Örnek olarak soğuk suyla ıslatılmış bir havluyu aşı yapılan bölgeye uygulayabilirsiniz. Buz ve su ile doldurduğunuz bir pet şişeyi ağrılı bölgeye uygulayabilirsiniz. Bu uygulama sırasında cilde doğrudan buz veya doğrudan soğuk temas ettirilmesinden kaçınılmalıdır. Soğuk ile cilt arasında kıyafet, havlu veya kumaş gibi bir başka katman olmalıdır.

Ağrı durumunu hafifletmek için parasetamol içeren ağrı kesiciler kullanılabilir. Hafif ve orta şiddetli ağrıda ve yüksek ateşte kullanılabilen 500 mg parasetamol içeren bazı ağrı kesiciler için bakınız:

500 mg parasetamol içeren tabletlerin kullanım dozu, gerektiğinde:

  • Her 4-6 saatte bir 1 veya 2 tablettir (500 mg -1000 mg ‘dır).
  • Maksimum günlük toplam doz 6 tablettir (3000 mg’dır).
  • Uzun süreli ve günlük 4 gr ve üzeri parasetamol (8 tablet Parol) kullanımının ciddi yan etkileri vardır.

2. Yorgunluk

Dinlenin ve istirahat edin. Dinlenirken yeterli oksijeni aldığınızdan ve bol bol su içtiğinizden emin olun.

3. Hafif ateş, titreme

Dinlenin ve istirahat edin. Dinlenirken yeterli oksijeni aldığınızdan ve bol bol su içtiğinizden emin olun. Ağrı kesici ateş düşürücü haplar ile yüksek ateşi hafifletebilirsiniz. Eğer hap yutamıyorsanız, parasetamol içeren ağrı kesici ateş düşürücü şuruplar yüksek ateşi düşürmenize yardımcı olabilir.

500 mg parasetamol içeren bazı ağrı kesiciler için bakınız:

4. Baş ağrısı veya Kas/eklem ağrısı 

Yeterli oksijeni aldığınızdan ve bol bol su içtiğinizden emin olun. Bol oksijeni ciğerlerinize doldurun ve yürüyüş gibi hafif tempolu egzersizler ile kan dolaşımınızı hızlandırarak beyninize bol bol oksijen gönderin.

Ağrınızı hafifletmek adına parasetamol alabilirsiniz. 500 mg parasetamol içeren bazı ağrı kesiciler için bakınız:

5. İshal veya bulantı/kusma:

Sıvı kaybına bağlı gelişebilecek dehidratasyonu önlemek için sık aralarla bol su için. Normalden daha az işemek, normalden daha koyu renkte işemek ve normalden daha kötü kokulu işemek idrarın konsantre olduğuna ve vücutta suyun azaldığına yani dehidratasyona işaret eder.

Bol sıvı takviyesi yapmalısınız. İshal ve kusma ile kaybettiğiniz sıvıyı yerine koymalısınız. Bunun için bol bol su içebilirsiniz. Ayrıca bol bol su içeren besinler de tüketebilirsiniz.

Bakınız: Susuzluğa Çare Olan 17 Bol Sulu Gıda

Ağızdan sıvı ve gıda alınamayacak kadar kusma olması durumunda sıvı kaybı olabileceğinden sağlık kuruluşuna başvurunuz.

Doğal maden suları, tuzlu ayran, tuzlu çorba, şekersiz çay ve şekersiz bitki çayları kaybedilen su ve elektrolitleri yerine koymada etkili olacaktır.

Uyarı: yüksek tansiyon hastalarının fazla tuz tüketmemesi önemlidir!

Meyve suları ve şekerli çaylar ishalli hastaya önerilmez. Şeker oranı yüksek ve tuz içermeyen sıvılar yüksek glukoz konsantrasyonu nedeniyle osmolariteyi yükselterek ishalin şiddetlenmesine neden olabilirler.

İshal olan yetişkin hastanın yağlı, sütlü ve lif oranı yüksek gıdalarla beslenmesi önerilmez. Tahıl, bakliyat ve etli gıdalarla beslenmesi önerilir.

Bakınız: İshal

6. Kabızlık

Taze meyve, sebze ve tahıllar gibi diyetinize daha fazla lif katmaya çalışın. Her gün birkaç bardak su veya alkolsüz sıvı içmeye çalışın. Yapabiliyorsanız, hafif bir egzersiz yapmak da yardımcı olabilir. Kabızlık devam ederse müshil kullanmak güvenlidir. Genellikle, laktuloz en iyisidir, ancak önce bir eczacıya veya doktora danışın.

Bakınız: Kabızlık


Kaynaklar

  • https://covid19asi.saglik.gov.tr/TR-77715/covid-19-asisi-sonrasi-yan-etkiler.html
  • https://covid19asi.saglik.gov.tr/TR-77715/covid-19-asisi-sonrasi-yan-etkiler.html

COVID-19 aşısı uygulamasından sonra bunların dışında aşıyla ilişkili olabileceği düşünülen bir rahatsızlık hissedilmesi durumunda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Aşı sonrası sizin yaşadığınız yan etkileri aşağıya yazarak lütfen bizimle paylaşın.

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

İLGİLİ

SAĞLIKLI YAŞAM

KLİNİK

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz