Gripten Korunmanın Doğal Yolları ve Grip Aşıları

Koruyucu yöntemlerle ÜSYE'den koruduğumuz her birey, kendilerinin ve onların enfekte edeceği diğer kişilerinde korunmasını sağlar. İş gücü kaybı azalır. Sağlık bakanlığının ödeneği hafifler. Bu nedenle bu yazımızı yakınlarınızla paylaşmayı ihmal etmeyiniz.

Gripten nasıl korunabilirim? Gripten korunmak için ne yemeli? Gripten korunmak için ne yapmalı? Gripten korunmanın yolları neler? İlaç kullanmadan gripten nasıl korunabilirim?

Grip; ateş, öksürük, balgam ve vücudun genel olarak halsiz olması semptomlarıyla kendini belli eder. Kişiye kalıcı larak zarar vermesini beklemediğimiz ancak yaşam kalitemizi düşüren gripten korunmanın doğal yollarını ve grip aşılarını detaylarıyla anlatacağız.

1. Gripten korunmak neden önemlidir?

  • Grip olduğunda yaşam kaliten düşer. Boğazındaki enfeksiyon ve koku almandaki zayıflama nedeniyle yediğin domatesin tadını dahi daha az alırsın.
  • Bulaşıcı olması ve çok fazla insanın hızla bu hastalıklara yakalanması sebebiyle iş gücü kaybına neden olur. Grip kişilerin çalışamamaları iş gücü kaybı olarak topluma yansır.
  • Yine çok sayıda insanı etkilediği için artan tedavi masrafları sağlık bakanlığı ödeneklerine yük, vatandaşlara fazladan vergi olarak yansır.

Bu nedenlerle soğuk algınlığı, grip, nezle, farenjit gibi üst solunum yolu hastalıklarından (ÜSYE) nasıl korunacağının herkes tarafından bilinmesi hem kişiye hem topluma artı değer sağlayacaktır.

2. Gripten Korunmanın Doğal Yolları

  1. Sonbahar gibi mevsim geçişlerinde kalabalık ve sıkışık ortamlarda geçirilen vakitler mümkün olduğunca azaltılmalıdır. *
  2. Öksüren, hapşıran, burnu akan ve görünüşüyle soğuk algınlığı olduğunu düşündüren kişilere 1 metreden daha fazla yaklaşmamaya gayret gösteriniz. *
  3. Havanın soğuk olmasına rağmen evinizi, ofisinizi ve yaşadığınız diğer alanları havalandırmayı ihmal etmeyiniz. Mümkün olduğu zamanlarda evinizi güneşlendirin.
  4. Terletmeyecek kadar ince, üşütmeyecek kadar kalın giyinmeye özen gösteriniz.Tek ve kalın bir kıyafet yerine ince, çıkarılabilir, kat kat kıyafetler gün içerisindeki hava değişimlerine uyum sağlamanızı kolaylaştırır. Bir kazak giymek yerine sweatshirt ve fermuarlı kapşonlu giymek değişen sıcaklıklara uyum sağlamanızı kolaylaştıracaktır.
  5. Çantanızda küçük bir kolonya bulundurunuz.Toplu taşımalarda, topluma açık tuvalet kullanımı sonrasında ve benzeri kullanımı zorunlu ancak enfeksiyon odağı olabilen yerlere temaslardan sonra ellerin kolonya ile temizlenmesi zarflı virüslerden koruyucudur. Misafirlerinize de önce kolonya tutun. **
  6. Soğuk algınlığınız var ise hastalığınızı diğer insanlara bulaştırmamak adına kalabalık ortamlarda durmamaya gayret gösteriniz.*
  7. Soğuk algınlığı olan aile ferdi, ailenin diğer üyelerine yakın durmamalıdır. Hasta ebeveyn çocuğuna hapşırma ve öksürmeyle hastalığını bulaştırabilir. *
  8. Hapşıran ya da öksüren hasta mendil taşımalı ve öksürme/hapşırma anında ağzını kapamalıdır.Çevrenizdeki insanların yüzlerine öksürmemeye, hapşırmamaya gayret ediniz. Hapşırma gibi durumlarda mikrobun yayılmaması için yanınızda mendil taşımanız diğer insanlar için koruyucudur. Bu bilincin topluma yerleşmesi toplum için koruyucudur. *
  9. Sık sık elleri yıkamak temasla bulaşabilen hastalıkların yayılmasının önlemede en etkili yoldur. Mikroplar henüz çoğalmaya başlamadan ve el ile mukozalara taşınmadan onlardan elleri yıkayarak önemli ölçüde korunabiliriz. Dezenfektan özellikli sıvı sabunlar koruyucudur.
  10. Ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabunlu suyla düzenli olarak yıkayın ve yüzünüze, gözlerinize, burnunuza veya ağzınıza yıkanmamış ellerle dokunmaktan kaçının.
  11. Hareket edin, güçlü olun! Havaların soğuması spor faaliyetlerinizin azalmasına, vücudun güçsüzleşmesine neden olmamalıdır. Havaların soğuması metabolizmanızın yavaşlamasına neden olmasın! Bilindiğinin aksine hava sıcaklığı ile ÜSYE hastalıklarına yakalanmanın doğrudan ilgisi yoktur. Kuzey kutbuna yakın Rusya, Kanada, İsveç gibi soğuk iklimli ülkelerde görülen ÜSYE olguları oranı Singapur ve Malezya gibi sıcak ülkelerde görülenden daha fazla değildir. Bu hastalıkların oluşmasında iki faktör vardır: 1- vücudun direncinin/gücünün düşmesi ve 2- yenilenmiş virüslerin dışardan alınmasıdır.
  12. Kaliteli uyku, bağışıklık sistemini güçlü tutar ve hastalıklardan korur. Kötü uykunun; hem yetişkinlerde hem de çocuklarda, kilo alımına neden olabileceği ve hastalıklara yakalanma riskini arttırabiliceği gösterilmiştir.
    Bakınız: Kaliteli Uyku İçin “Kanıtlanmış Bilgiler”
  13. Bol bol C vitamini alın. Taze sebze ve meyveler tüketin. Portakal, greyfurt, kivi, maydanoz, biber, brokoli, çilek, limon, ananas .. C vitamininden zengin besinlerdir. 
    Bakınız: C vitamini kaynakları
  14. Antioksidan besinler tüketin. Tam tahıllar,elma, brokoli, domates, biber, kırmızı üzüm, havuç .. antioksidan içeriği yüksek besinlerdir.
  15. Büyük şehirlerde toplu taşıma kullanıyorsanız, kalabalık insanların arasında bulunmak zorundaysanız ve hatta hastanede hasta kalabalıkların arasında sıra beklemeniz gerekiyorsa maske takmanız üst solunum yollarınızı hastalıklardan korumanıza yardımcı olacaktır. Aynı şekilde ÜSYE grubu hastalıklardan birine yakalandıysanız, sizin maske takmanız diğer insanlar için koruyucudur. Örneğin ÜSYE grubu hastalıklarından birine yakalanmış bir anne maske takarak çocuklarını hastalığın onlara bulaşmasından koruyabilir.
  16. Klima ile ısınıyorsanız klimanızın mikroplardan temizlenmesi için bakım ve temizliğini yaptırmayı unutmayın.

Hapşırma ve öksürme sonucu damlacık yoluyla havaya yayılan mikroplar diğer insanların da hastalanmasına neden olabilir.
** Kolonya içerisindeki alkol, zarflı virüslerin zarflarının parçalanmasına neden olur. ÜSYE grubu hastalıklarının önemli bir kısmını zarflı virüsler oluşturur.

Grip aşısı nedir? Grip aşısı ne zaman yapılmalıdır? Grip aşıları ne kadar koruyucudur?

3. Grip Aşısı Nedir?

Grip aşıları genellikle sonbaharda, Eylül – Kasım aylarında yapılır.

Grip aşıları sonbaharda, Eylül sonu – Kasım ayı başı gibi yapılır. Enjeksiyon ile yapılan grip aşıları içerisinde aktif virüs bulunmadığından, grip aşısı olan kişide hastalığa sebep olmamaktadır.

Gribal enfeksiyonlara neden olabilen 200 üzerinde virüs çeşidi vardır. Grip aşılarında, o yıl için grip hastalığına neden olma olasılığı en yüksek olan birkaç virüse karşı etkili olacak şeklide grip aşısı üretilir. Örneğin; yaklaşık 200 civarı virüsten, bu yıl hastalık oluşturma ihtimalleri en yüksek olan 3-5 tanesinden korunma sağlayacak aşılar üretilir.

3.1. Grip aşısı gripten ne kadar korur?

3.1.1. Grip aşısı sizi gripten tamamen koruyabilir.

Eğer aşı ile bağışıklık sağladığınız 3-5 virüs türünden biriyle karşılaşırsanız, aşılandığınız için bu virüs sizde hastalık yapamaz ve grip olmazsınız. Küçük bir ihtimal olarak hastalığı daha hafif, daha az semptomla atlatırsınız.

3.1.2. Grip aşısı, gribal enfeksiyonu daha hafif şekilde ve daha kısa sürede atlatmanızı sağlayabilir.

Eğer, grip aşısı ile bağışıklık kazandığınız virüs türleri dışında bir virüs türüyle karşılaşırsanız grip aşısı olmanıza rağmen hastalığa yakalanabilirsiniz. 200 üzerinde virüs türü yapı olarak birbirinin tamamen kopyası değildir ya da birbirinden tamamen farklı değildir.

Bağışıklık sağladığınız bir virüs türü, o virüs ile hasta olmaktan sizi korurken bu virüsün yapısal olarak çok benzediği diğer virüslerden de kısmen koruma sağlar ve hastalığı daha hafif atlatmanızı sağlar.

3.1.3. Grip aşısı olmanıza rağmen hiç aşı olmamış biri gibi korumasız kalabilir, hastalanabilirsiniz.

Grip aşısı olmanıza rağmen hiç aşı olmamışçasına grip olabilirsiniz. Size sadece birkaç virüs türüne karşı aşı olmuştunuz. Aşının içeriği ile hiç benzerliği olmayan bir virüs türü ile karşılaştığınızda grip aşısı olmuş olmanıza rağmen yatak döşek hasta olabilirsiniz.

Kış şartlarında ve gribal salgınların sıkça görüldüğü özellikle kalabalık şehirlerde viral hastalık kaynaklarıyla birden çok kere karşılaşırız. Grip aşısı bizi 3-5 çeşit virüsten korur. Grip aşısı olduğumuzda bağışıklık kazandığımız virüsten korunur ve hastalanmaktan kurtuluruz. Bu şekilde grip aşısı olan kişi grip aşısı olmamış kişilerden daha az hastalık semptomları olan günler geçirir. 

Kalabalık şehirlerde grip çok daha hızlı bulaşır. Grip aşısının ne kadar koruyucu olduğunu 4 günlük metrobüs yolculuğu simulasyonu ile anlatacağız. Grip aşısının sizi gripten ne seviyede koruyacağını merak ediyorsanız bu başlığı okuyun.

4. Grip aşısı ne kadar koruyucudur? (metrobüs örneği)

Bu başlık grip aşılarının koruyuculuk sağlama potansiyelini anlaşılır kılınmak için yazıldı. Bu başlık altında kalabalık metrobüs ortamında 4 günlük simülasyon ile anlatım yapacağız.

1. gün

Grip aşısı oldunuz. Metrobüsteyiz. Metrobüs içerisinde çokça hapşıran, öksüren ve burnunu silen grip hastaları görmek mümkün. Birinci gün, yanınıza öksüren, aksıran bir grip hastası geldi. Bu hastanın taşıdığı hastalık etkenine karşı aşı ile bağışıklık sağladınız. Bu hasta size doğru aksırdı. Virüsünü size de bulaştırdı. Ancak bağışıklığınız olduğu için sizi enfekte edemeyecek.

2. gün

İkinci gün, metrobüs harekete devam ederken yanınıza ikinci grip hastası geldi. Yine öksürükler ve aksırıklar ile virüsünü size bulaştırdı. Bu ikinci kişinin grip olmasına neden olan viral etkene karşı, grip aşınızda doğrudan koruyucu olmadığı için sizi de enfekte edecek. Ancak size iyi bir haberim var. Grip aşınızda bulunan koruyucu maddeler 3-5 virüsten doğrudan koruyuculuk sağlıyordu. Fakat ikinci kişiden aldığınız virüsün yapısı grip aşınızın koruyuculuk sağladığı virüslerden birinin yapısına oldukça benziyor. Bu sayede grip aşınız kısmi fayda sağlayacak. İkinci hastadan aldığınız enfeksiyonu grip aşınız sayesinde daha kısa sürede ve daha az semptomla geçirebileceksiniz. Birinci hasta yolcudan sizi tamamen koruyan grip aşınız, ikinci hasta yolcudan kısmen koruyacak ve hastalık süreniz ile hastalık semptomlarınızı azaltacak.

3. gün

Üçüncü gün, yine metrobüs ve yine öksüren ve aksıran bir hasta size virüs bulaştırıyor. Bu kez bulaşan hastalığa karşı grip aşınızın hiç bir koruyuculuğu yok. Bu nedenle hiç aşı olmamışsınız gibi enfekte olacaksınız. Hiç aşı olmamışsınızcasına hastalıklı günler geçireceksiniz.  Hiç aşı olmamışsınızcasına hastalık semptomlarını hissedeceksiniz.

4. gün

Grip aşısı gibi, grip olmakta bağışıklık sağlar. Hiç aşı olmamış biri birinci gün, birinci hasta ile enfekte olurdu. Ancak dördüncü bir gün bu hastalık etkeniyle tekrar karşılaştığında, daha önce hastalanmış bu hastalığı bağışıklık kazanarak atlatmış olduğu için ikinci kere hastalanmayacaktır.

Bu 4 farklı tarihte geçen 4 günlük senaryo birçoğumuzun başından geçebilir. Grip aşısının bize sağlayacağı fayda birinci gün hasta olmaktan korunmak ve ikinci gün yakalanacağınız hastalığı daha kolay atlatmaktır.

Grip aşısı kimlerde daha etkili olur? Kimlerin grip aşısı olması akıllıcadır? Kimlerin grip aşısına ihtiyacı en azdır?

5. Grip aşısını kimlere öneriyoruz?

  • Kalabalık şehirlerde yaşayanlara veya bünyesi zayıf olduğu için önceki gribal hastalıklarını uzun sürede ve zorlukla atlatabilen insanlara hasta geçirilen gün sayısını azaltmak ve hayat kalitelerini arttırmak amacıyla önerilir.
  • Ciddi işleri yöneten, ciddi projelerde önemli görevler yapan ülkemizin beyin gücünü oluşturan insanlara üretimin aksamaması amacıyla önerilir.
  • Başka bir kronik hastalığı olduğu için üzerine bir de gribal enfeksiyonla uğraşmasını istemediğimiz hastalara hayat kalitelerini arttırmak amacıyla önerilir.
  • Yaşlılara ve yaşlıların veya özürlülerin refakatini yapan insanlara hayat kalitelerini arttırmak amacıyla önerilir.
  • Yatılı yurtlarda kalan öğrencilere veya kalabalık ortamlarda çalışanlara hastalık bulaşını azaltmak amacıyla önerilir.
  • Yumurta alerjisi olanlara veya daha önce yapılmış grip aşısına alerji gelişen kişilere grip aşısı önerilmez.
  • Küçük ve sakin yerleşim birimlerinde yaşayan genç ve sağlıklı insanların grip aşısı olmalarına gerek yoktur. Yukarıda anlattığımız gripten korunmanın doğal yollarını uygulamak yeterli olacaktır.
Kronik hastalığı olan raporlu hastalar, 65 yaş üzeri bireyler grip aşılarını aile sağlığı merkezlerinden ücretsiz yaptırabilirler.

6. Kimler grip aşısından ücretsiz faydalanabilir?

2.4.3-B- Grip aşısı bedeli;
65 yaş ve üzerindeki kişiler ile yaşlı bakımevi ve huzurevinde kalan kişilerin bu durumlarını belgelendirmeleri halinde sağlık raporu aranmaksızın; gebeliğin 2. veya 3. trimesterinde olan gebeler, astım dâhil kronik pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalığı olanlar, diyabet dâhil herhangi bir kronik metabolik hastalığı, kronik renal disfonksiyonu, hemoglobinopatisi veya immün yetmezliği olan veya immünsupresif tedavi alanlar ile 6 ay – 18 yaş arasında olan ve uzun süreli asetil salisilik asit tedavisi alan çocuk ve adolesanların hastalıklarını/gebelik durumunu belirten sağlık raporuna dayanılarak tüm hekimlerce (Ek:RG- 10/05/2018-30417/ 1md. Yürürlük:18/05/2018) her Eylül ilâ Şubat dönemleri içerisinde reçete edildiğinde (Mülga:RG- 10/05/2018-30417/ 1md. Yürürlük:18/05/2018) bir defaya mahsus olmak üzere karşılanır.

Grip aşısı olmaya karar verdiniz ancak grip aşısı olmadan önce nelere dikkat etmeniz gerektiğini mi merak ediyorsunuz?

7. Grip aşısı olurken nelere dikkat edilmelidir?

  • Grip aşılarının güncel olması önemlidir. Çünkü virüsler kendilerini çok sık güncellerler. Aldığınız grip aşısının içerisinde bulunduğunuz yıla ait olmasına dikkat ediniz. Eczacınızdan güncel aşı talep edebilirsiniz.
  • Daha önceden yaptırdığınız grip aşısına alerji geliştiyse veya yumurta alerjiniz var grip aşısı olmamalısınız.
  • Grip aşısı olmak için kışın gelmesini beklemeyin. Eylül sonundan Kasım ayı başına kadar grip aşısı olmanız önerilir.
  • Grip aşınızı daha önceden bilmediğiniz bir alerji gelişmesi ihtimaline karşı doktorunuza danışarak sağlık hizmeti veren kurumlarda yaptırınız.

ÜSYE grubu hastalıklar hakkındaki diğer makalelerimiz için burayı tıklayınız.

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

Açık Havada Koşmak vs Koşu Bandında Koşmak | Artıları ve Eksileri Neler?

Hangisi daha iyi, koşu bandında koşmak mı yoksa dışarıda açık havada koşmak mı? Hem koşu bandı hem de açık havada koşmak sağlık açısından faydalar...

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi için standart tedavi, sentetik tiroid hormonu olan levotiroksin'i her gün düzenli olarak kullanmaktır. Bu ilaçların kullanım süreleri hipotiroidi hastalığının tipine göre değişmekle birlikte...

Hipotiroidi Tanısında Kan Testi?

Hipotiroidi (tiroid hormonu yetersizliği) tanısı, kan testinde tiroid hormon seviyelerinin ölçümüyle yapılabilir. Giderek artan bir halsizlik ve yorgunluk hissiniz varsa, cildinizde kuruluk, kabızlık, kilo artışı...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

A-ferin Forte Tablet Kullanım Rehberi

A-ferin Forte Tablet, soğuk algınlığı ve grip gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının varlığında; ateş, baş ağrısı, burun akıntısı, vücut kırıklığı ve ağrı gibi belirtilerin giderilmesinde kullanılır. Her...

Dolven Cold&Flu Tablet Kullanım Rehberi

Dolven Cold&Flu Tablet, soğuk algınlığı ve grip gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının varlığında; ateş, baş ağrısı, burun akıntısı, vücut kırıklığı ve ağrı gibi belirtilerin giderilmesinde kullanılır. Table of...

Coldaway Cold&Flu Tablet Kullanım Rehberi

Coldaway Cold&Flu Tablet, soğuk algınlığı ve grip gibi viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının varlığında; ateş, baş ağrısı, burun akıntısı, vücut kırıklığı ve ağrı gibi belirtilerin giderilmesinde kullanılır. İçindekiler1. Coldaway...

GÜNCEL

Antibiyotik diş ağrısını geçirir mi? Diş apsesinde antibiyotik kullanımı

Antibiyotik diş ağrısını geçirir mi? Diş ağrıdığında antibiyotik kullanmak gerekir mi? Diş ağrım için antibiyotik kullandım ağrım geçti yine de diş hekimine gitmeli miyim? Antibiyotik...

Açık Havada Koşmak vs Koşu Bandında Koşmak | Artıları ve Eksileri Neler?

Hangisi daha iyi, koşu bandında koşmak mı yoksa dışarıda açık havada koşmak mı? Hem koşu bandı hem de açık havada koşmak sağlık açısından faydalar...

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi için standart tedavi, sentetik tiroid hormonu olan levotiroksin'i her gün düzenli olarak kullanmaktır. Bu ilaçların kullanım süreleri hipotiroidi hastalığının tipine göre değişmekle birlikte...

2 YORUM

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz