Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Keşfet
Ara
Ara
Menu
Menü
ÇocukÇocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
KadınKadın
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Soğuk AlgınlığıSoğuk Algınlığı
Mental SağlıkMental Sağlık
Sağlıklı SaçlarSağlıklı Saçlar
Cinsel SağlıkCinsel Sağlık
Cilt ve GüzellikCilt ve Güzellik

Uyku bozuklukları

Uyku bozuklukları uykuya dalma veya sürdürme güçlüğüne yol açarak, çoğu yaşam kalitesinin azalmasına ve kişinin sağlığının bozulmasına neden olur. Uyku bozuklukları genel anlamıyla, trafik kazaları ve mesleki kazalara neden olabildiği için bir halk sağlığı sorunu haline gelebiliyor.

Sleep.

Uykuya dalma güçlüğü (insomnia) her yaşta görülen önemli bir sağlık problemidir. Uyku bozuklukları kişilerin gündelik hayatını olumsuz yönde etkilemektedir.

1. Uykusuzluk nedir?

Uykusuzluk denildiğinde; ya uykuya dalma da güçlük ya da uykuyu sürdürmede problem yaşama akla gelir. Dolayısıyla uykusuzluk toplumda her yaşta, üç kişiden birinde görülen önemli bir sağlık problemidir. Her şeyden önce sağlıklı bir uyku için, çevresel ve psikolojik şartların uygunluğu çok önemlidir. İnsanların çoğu; zaman zaman yorgunluk, stres gibi nedenlerle bir veya iki gece uykusuzluk çekebilir.

2. Kaliteli bir uyku için…

Yatak odasının ses ve ışık yalıtımı iyi olmalı, içerde herhangi bir elektronik eşya bulundurulmamalıdır. Oda içerisinde bir buket gülün bulundurulması  uykuya geçişi kolaylaştırır.

Yatak odasında yasemin, gardenya ve lavanta bitkileri bulundurmak sağlıklı bir uyku için olumlu etki yapabilir. Papatya, sarı kantaron, kediotu, şerbetçiotu gibi bitkilerden elde edilen çaylar, rahat bir uyku sağlayabilir. Yalnız bu bitki çaylarını, uyku ilaçları ile birlikte kullanmaktan kaçınılmalıdır.

Uyku öncesinde siyah çay ve kahve gibi kafein içeren içecekler içmek, uykuya geçişi zorlaştırmaktadır, bu içeceklerin tüketiminin de geç saatlerde olmaması gerekir. Alınan tüm tedbirlere rağmen, uyku sorunu haftalar veya aylarca devam ederse profesyonel yardım almak gerekir.

Bakınız: Kaliteli Uyku İçin “Kanıtlanmış Bilgiler”

3. Uyku bozuklukları

Uyku, hem bedensel hem de zihinsel dinlenme için şarttır. Hafıza, uykuda derlenip toparlanır.

Bu yüzden uyku bozukluğu yaşayanlar, değişik derecelerde bellek sorunları da yaşayabilirler. Bazı uyku bozukluklarının, gündüz aşırı uyku eğilimine de neden olarak,  yaşamı tehdit edebilecek boyuta bile ulaştığını görüyoruz.

3. Uyum bozukluğuna bağlı uykusuzluk

Uyum bozukluğuna bağlı uykusuzluk; genelde birkaç gece süren, uykuya dalmada veya uykuyu devam ettirmede problem yaşamadır. Bu uykusuzluk tablosu üç aydan daha kısa sürer. Genellikle heyecan veya stres altında oluşur. Erişkinler önemli bir iş toplantısı öncesinde veya bir aile bireyi veya yakın arkadaşı ile bir tartışma sonrasında sıklıkla kötü uyurlar.

İnsanlar evlerinden uzakta olduklarında uyku problemine sahip olma eğilimindedirler. Okyanus ötesi yolculuklar uyum bozukluğuna bağlı uykusuzluğa neden olabilir. Yatma vaktine yakın bir zamanda yapılan egzersizler (iki saat içinde) de bu tip bir uykusuzluğa yol açabilir.

Çocuklar; özellikle sonbaharda, okulların açılmadan hemen önce, uykularında çok sık dönerler ve hareket ederler. Stresli durum sona erdiğinde, ya da yaşanılan sorunlar düzeldiğinde uyku normale döner. Eğer uykusuzluk bir aydan daha uzun sürüyorsa bu durumda kronik bir uykusuzluk probleminden söz edilebilir.

4. Psikolojik Uykusuzluk Durumları

Eğer sağlıklı uyumanıza engel olacak bir gerilim ve kaygı ortamı varsa ve siz de bu nedenle bir kaç gündür kötü uyuyorsanız, o geceki uykunuzun da normal olmayacağını düşünerek endişeye kapılabilir, uyumak için daha fazla çaba harcayabilirsiniz.

5. Fiziksel ya da psikiyatrik hastalıklara bağlı uykusuzluklar:

Birçok tıbbi problem, uykusuzluğa neden olabilir. Bunlar içerisinde en çok karşılaştığımız psikiyatrik hastalıklar ve bu bozuklukların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlardır. Eğer psikiyatrik bir probleminiz varsa kötü bir uykuya sahip olursunuz. Rahatsızlığın altında yatan nedenler tespit edilerek yapılan tedavi, uykunuzu düzeltmede yardımcı olabilir.

6. Uykuda solunum bozuklukları

Bu konuda en çok gördüğümüz tablo, uykuda solunum durması hastalığıdır (uyku-apne sendromu). Bu hastalığın en sık belirtisi de horlamadır. Horlama, daha çok kilolu kişilerde görülür. Alkol alımı ve aşırı yorgunluk da horlamaya sebep olabilir. Uyku esnasında solunum durması, on saniyeden bir dakikaya kadar sürede olabilir. Uyku apnesi olan kişilerde beyin oksijenasyonu da normal olmayacağı için hafıza, öğrenme ve algılama fonksiyonlarında problemler ortaya çıkabilir.

Uykuda solunum durmalarının en önemli özelliklerinden biri de, gün içinde sürekli uykululuk hali yaşanması ve bazen ciddi tehlikelere neden olabilecek ani uyuklamaların oluşabilmesidir. Böyle kişiler bazen trafikte araç dururken bile direksiyon başında uyuyabilirler. Hatta kazalara sebebiyet verebilirler. Uyku apnesi olanlara uyku testi (polisomnografi) yapılarak, tablonun değerlendirilmesi gerekir.

7. Uykuda hareket bozuklukları:

Bu başlık altında en çok dikkati çeken huzursuz bacak sendromudur. Kişi tam uykuya dalarken ya da henüz uykunun başında veya uykunun herhangi bir bölümünde ani kol ve bacak atmaları ile uykudan uyanır. Bir süre uyumak için çabaladıktan sonra, uyku aşamasına geçmeyi başarır. Fakat sonrasında şiddetli kol, bacak hareketleri ile yeniden uyanır. Gece boyu bu döngü tekrarlanır. Kişi bir türlü huzurlu ve deliksiz uyuyamaz. Sabah da tam dinlenmemiş olarak kalkar.

Genelde daha çok bacak hareketleri şeklinde olur. Kişi şiddetli bacak hareketi ile uyanır. Hatta bu esnada yaralanmalar bile olabilir. Neyse ki günümüzde huzursuz bacak sendromunu ilaçlarla tedavi etmek mümkün olabilmektedir. Kan, demir seviyesindeki düşüşler huzursuz bacak sendromuna neden olabilir. Bu yüzden, bu tip rahatsızlıklarda mutlaka serum demir seviyesi araştırılmalıdır.

8. Uykuda diş gıcırdatma

Diş Gıcırdatma (Bruksizm) yaşanılan streslere karşı bir türlü gevşeyemeyen ve bilinçaltındaki olumsuz enerjinin tam boşaltılamadığı durumlarda görülür. Kişi uykunun non-REM dönemlerinde yani bedensel dinlenmenin olması gereken kısımlarında sürekli diş gıcırdatır. Ancak rüya görüyorsa, diş gıcırdatması kesilir. Rüyadan sonra devam eder. Bazen öylesine şiddetli olur ki, kişilerin bir iki senede bir, tüm dişlerini yeniden yaptırmaları gerekebilir. Böyle ağır durumlarda gevşetici, rahatlatıcı ilaçlar ya da ağız içi diş koruyucu aletler uygulanabilir.

hy

mobil uygulamayı indir

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.