Beta Hidroksi Asitler (BHA’lar)

Beta hidroksi asitler (BHA'lar), cilt yaşlanma belirtilerini azaltmaya yönelik kozmetik ürünlerin içeriklerinde yer almaktadır. Salisilik asit yaygın olarak kullanılan beta hidroksi asit örneğidir. Yağlı ciltlerde etkilidir. Sivilce tedavisini hedef alan ürünlerde yaygın olarak kullanılır.

27 Ara 2023 — Son güncelleme:
Paylaş:
Beta Hidroksi Asitler (BHA)

Salisilik asit gibi Beta Hidroksi Asitler sivilce tedavisinde yaygın olarak kullanılır ve cildi gençleştiren cilt bakım ürünlerinin içeriğinde yaygın olarak bulunur. Sivilce izlerini gidermek, cildin renk tonunu açmak ve kırışıklıkları azaltmak gibi etkileri vardır (1).

Serum, tonik veya krem gibi çeşitli cilt bakım ürünleri beta hidroksi asit (BHA) içerebilmektedir. Bazı kozmetik ürünlerde de alfa hidroksi asitler (AHA’lar) ile kombine olarak bulunabilmektedir.

Bu ürünler kimyasal peeling ve yaşlanma karşıtı bakımda kullanılmaktadırlar.

Beta hidroksi asit nedir?

Beta hidroksi asitler tıpkı alfa hidroksi asitler gibi cildin dış katmanını soymak (peeling) için kullanılırlar. Cilt hücrelerini bir arada tutan yapışkan maddeyi parçalayarak cildin üst katmanını gevşeterek etki ederler.

Cildin yüzey dokusunun pürüzsüz görünmesini ve gençleşmesini sağlamak için, kontrollü olarak cildin dış katmanını kimyasal olarak soyarak etki eder (1).

Cilt bakım ürünlerinde en yaygın olarak kullanılan beta hidroksi asit (BHA), aspirinden elde edilen salisilik asittir.

Hem AHA’lar hem de BHA’lar, cildin dış tabakasının soyulmasını sağlar. Peeling için kullanılabilirler.

Salisilik asit gibi Beta Hidroksi Asitler (BHA), yağda çözünürler ve AHA'lara kıyasla yağlı gözeneklere ve sebuma daha fazla etki ederek sivilce gelişmesni önleyebilirler.

Salisilik asit gibi beta hidroksi asitler (BHA’lar), çözünürlüklerindeki fark dışında AHA’lara çok benzerdir.

AHA’lar suda çözünürken, beta hidroksi asitler yağda çözünürler. Bu sayede, yağ folikülleri yoluyla cilde nüfuz ederler. Yağlı cilde ve açık renk komedonlara sahip hastalar için uygundur. Cilt bakım ürünlerinde bulunan beta hidroksi asit, %1-2’lik bir konsantrasyonda en iyi şekilde etki ederler (2).

Beta hidroksi asitler (BHA) şu durumlarda da etkilidirler:

  • Aktif sivilceleri ve sivilce izlerini tedavi etmek
  • Yara izleri gidermek
  • Güneş ve yaşlılık lekelerini gidermek
  • Yüzey çiziklerin ve kırışıklıkların görünümünü iyileştirmek
  • Cilt renk tonunu açmak
  • Cildin emilimini kapasitesini artırmak

Cilt bakım ürünlerinde bulunan beta hidroksi asit, %1 ila %2 konsantrasyonda ve pH 3 ila 4 aralığında en iyi sonucu vermektedir.

AHA’lar cilt tahrişine neden olabilmektedir. Beta hidroksi asitlerin, AHA’ların aksine cilt tahrişine neden olma olasılığının daha düşük olduğu iddia edilmektedir (2, 3).

Beta hidroksi asit (BHA) örnekleri:

  • Salisilik asit (veya ilgili maddeler, salisilat, sodyum salisilat ve söğüt özütü gibi)
  • Beta hidroksibütanoik asit
  • Tropik asit
  • Trethokanik asit

Salisilik asit, şu an kozmetik ürünlerde en yaygın olarak kullanılan BHA’dır.

Nasıl kullanılır?

Beta hidroksi asitler de tıpkı AHA’lar gibi kullanılır. Bu peeling ürünleri genel olarak cilt üzerine uygulanırlar.

Beta hidroksi asidin bir nemlendirici formunda kullanılması en iyisi olabilir. BHA içeren temizleyiciler çok etkili değildir çünkü beta hidroksi asidin etkili olabilmesi için cilde nüfuz etmesi gereklidir. Temizleyiciler, bu emilim gerçekleşmeden önce yıkanır. Kısacası, beta hidrodksi asidin etkili olabilemsi için temiz cilt üzerine uygulanması ve bir miktar beklenmesi gerekir.

Cildin dışını soyarak gençleştiren kimyasal peeling yöntemleri, cildin daha genç hücrelerini görünür hale getirir. Bu, cildi gün ışığına karşı daha hassas hale getirir.

Genç hücrelerin su buharlaşması daha fazla olduğundan cilt kuruluğu gelişme ihtimali de artar. Susuz kalan ve gün ışığına maruz kalan genç cilt hücrelerinin hasarlanması muhtemeldir. Bu nedenle peeling sonrasında cildin nemlendirilmesi ve gün ışığından korunması gerekir.

Uyarılar

AHA veya BHA içeren kozmetik ürünlerin kullanımı konusunda aşağıdaki önlemlerin alınması önerilir (3):

  • BHA içeren bir ürünü yüzünüze veya büyük bir cilt alanına uygulamadan önce bir cilt testi yapın. BHA içeren kozmetikler kullanıldığında cilt tahrişi veya uzun süreli yanma hissi oluşursa ürünü kullanmayı bırakın ve doktorunuza danışın.
  • Ürünün etiketindeki kullanım talimatlarını takip edin.
  • BHA içeren ürünleri bebekler ve çocuklar üzerinde kullanmaktan kaçının.
  • BHA ürünü kullanıyorsanız güneş koruyucu kullanın.

Güneş hassasiyeti

Beta hidroksi asit kullanımı, güneş hassasiyetini %50 artırabilir, bu da ilginç bir çelişki yaratır. Beta hidroksi asidin cilt üzerindeki güneş hasarını tersine çevirebileceği öngörülmektedir, ancak aynı zamanda cildi güneşe karşı daha hassas hale getirir.

Beta hidroksi asit kullanan kişilerin, UVA ve UVB koruması içeren iyi bir güneş kremi kullanmaları önemlidir.

Hem BHA hem de güneş koruyucu içeren etkili ürünler bulunmamaktadır çünkü beta hidroksi asidin etkili olabilmesi için gereken pH seviyesinde güneş koruyucu kararlı değildir.

BHA içeren bir ürün kullanırken, ek olarak güneş koruyucu mutlaka uygulanmalıdır.

Güneş koruyucu, en az 15 SPF’ye (ideal olarak 30 veya daha yüksek) sahip olmalı ve UVA koruması için avobenzon, titanyum dioksit veya çinko oksit içermelidir.

Cilt tahrişi

Beta hidroksi asit, AHA’lara kıyasla daha az tahriş edici görünmektedir, hatta gözeneklere daha derin nüfuz etmesine rağmen. Bu, salisilik asidin asetilsalisilik asit veya aspirinden elde edilmesinden kaynaklanır (1).

Aspirinin antiinflamatuar özellikleri bulunur ve salisilik asit bu antiinflamatuar özelliği korur (1).

Tahriş belirtileri arasında kızarıklık, yanma, kaşıntı, ağrı ve muhtemelen yara izi bulunabilir. Daha koyu renkli cilde sahip insanlar, daha yüksek cilt tahrişi riskine sahiptir.