Pazartesi, 19 Ekim, 2020

Corona Virüs Hastalığı 2019 (COVID-19)

Corona virüs özetle; grip benzeri hastalıklara neden olan diğer virüsler gibi virüstür ancak alışkın olduğumuz virüslerden daha güçlü ve çok daha bulaşıcıdır.

Corna (korona) virüs, soğuk algınlığı, Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) ve Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) gibi hastalıklara neden olabilecek bir virüs ailesidir.

Giriş:

Corona virüsler zoonotiktir. Bu, insanlarda gelişmeden önce hayvanlarda geliştikleri anlamına gelir. Virüsün hayvandan insanlara geçmesi için, birinin corona virüs ile enfekte olan bir hayvanla temasa geçmesi gerekir.

Virüs insanlarda geliştiğinde ise, corona virüsler solunum damlacıkları yoluyla kişiden kişiye yayılabilir. Tıpkı diğer grip enfeksiyonları gibi.

Öksürük veya hapşırmadaki damlacıklar viral materyaller içerebilir ve havadaki damlacık sizin solunum yollarınıza ulaştığında sizde hastalığın başlamasına neden olabilir. Benzer şekilde, öksürük ve hapşırmadaki damlacıklardan korunmak corona virüsten korunmayı sağlar.

Yakın zamanda uluslararası seyahat etmediyseniz veya virüs tanısı konmuş biriyle yakınlaşmadıysanız yeni corona virüs hastalığı için endişelenmenize gerek yoktur.

Virüs şimdi şiddetli akut solunum sendromu corona virüs 2 (SARS-CoV-2) olarak biliniyor. Neden olduğu hastalığa 2019 corona virüs hastalığı (COVID-19) deniyor.

1. Corona Virüs Belirtileri

Yeni tip corona (korona) virüsü yani COVID-19 başlangıçta herhangi bir belirti göstermeyebilir.

COVID-19 belirtileri ve semptomları, maruziyetten 2 gün ila 2 hafta sonra ortaya çıkabilir ve şunları içerebilir: (1)

  • Yüksek ateş
  • Öksürük (zamanla şiddetlenen öksürük)
  • Nefes almakta güçlük

Wuhan’daki hastanelere kabul edilen 138 kişide yapılan çalışmaya göre en sık görülen belirtiler şöyle: (2)

  1. Hastalığın başlangıcında en sık görülen semptom yüksek ateş idi (136 [% 98.6])
  2. Yorgunluk (96 [% 69.6])
  3. Kuru öksürük (82 [% 59.4])
  4. Kas ağrısı (Miyalji) (48 [% 34.8])
  5. Nefes almakta güçlük (Dispne) (43 [% 31.2])

COVID-19 belirtileri çok hafif ila çok şiddetli arasında değişebilir. Yaşlılarda veya kalp hastalığı gibi zaten başka sağlık problemleri olanlarda hastalık belirtileri daha şiddetli seyredebilir. Bu özelliği grip gibi diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarına benzer.

Yakın zamanlarda uluslararası seyahat yaptıysanız ve bu belirtilere sahipseniz mutlaka doktorunuza danışın.

Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız ve son 14 gün içinde uluslararası seyahat ettiyseniz veya son 14 gün içinde COVID-19 tanısı konmuş biriyle yakınlaştıysanız, hemen doktorunuza danışın.

2. Corona virüs Nasıl Bulaşır?

Yeni corona virüsün ne kadar bulaşıcı olduğu tam olarak bilinmemektedir.

Yakın temasta olanlar arasında insandan insana yayılıyor gibi görünüyor. Virüsü olan biri öksürdüğünde veya hapşırdığında serbest bırakılan solunum damlacıkları ile virüs bulaşabilir.

3. Corona Virüsten Nasıl Korunabilirim?

Yeni corona virüs (COVID-19) enfeksiyonunu önlemek için henüz herhangi bir aşı üretilmedi.

Yeni corona virüs (COVID-19) enfeksiyonundan korunmanın en iyi yolu bu virüse maruz kalmaktan kaçınmaktır.

DSÖ (dünya sağlık örgütü) ve CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri), yeni corona virüslerden korunmak için aşağıdaki standart solunum yolu virüslerinden korunma önlemlerinin alınmasını tavsiye eder.

  • Ellerinizi sık sık sabun ve su ile en az 20 saniye yıkayın veya en az %60 alkol içeren alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın. (Kolonyalarda yaklaşık %70-90 alkol bulunur.)
  • Öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda elinizle veya kolunuzla ağzınızı ve burnunuzu kapatın.
  • Eğer elleriniz temiz değilse, gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmaktan kaçının.
  • Öksürük, ateş, hapşırma gibi grip belirtilerine benzer belirtileri olanlardan uzak durun.
  • Hastaysanız bulaşıkları, bardakları, yatak takımlarını ve diğer ev eşyalarını paylaşmaktan kaçının.
  • Sık dokunduğunuz yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.
  • Grip benzeri hastalık belirtileriniz varsa okula veya işe gitmeyin, toplu taşıma kullanmayın ve alışveriş merkezi veya pazar gibi kalabalık ortamlara gitmeyin.

CDC sağlıklı insanların COVID-19 dahil solunum hastalıklarından korumak için bir yüz maskesi takmasını önermez. Ancak bir sağlık uzmanı size maske takmayı öneriyorsa takın.

Yüz maskeleri, hastalığın başkalarına yayılmasını önlemek için COVID-19 semptomları gösteren kişiler tarafından kullanılmalıdır. Yüz maskelerinin kullanımı, sağlık çalışanları ve evde veya bir sağlık kuruluşunda corona virüs hastası birine bakan kişiler için çok önemlidir.

DSÖ ayrıca şunları yapmanızı önerir:

  • Çiğ veya az pişmiş et veya hayvan organları yemekten kaçının.
  • Yakın zamanda yeni corona virüs vakaları olan bölgelerde canlı hayvan pazarlarını ziyaret ediyorsanız, canlı hayvanlarla ve dokundukları yüzeylerle temastan kaçının.

HekimimYanimda.com olarak corona virüs dahil solunum yollarını tutan viral enfeksiyonlardan genel olarak korunmanız için şu önerileri de ekleyelim:

  • Öksüren, hapşıran, burnu akan ve görünüşüyle soğuk algınlığı olduğunu düşündüren kişilere 1 metreden daha fazla yaklaşmamaya gayret gösteriniz.
  • Çantanızda küçük bir kolonya bulundurunuz. Toplu taşımalarda, topluma açık tuvalet kullanımı sonrasında ve benzeri kullanımı zorunlu ancak enfeksiyon odağı olabilen yerlere temaslardan sonra ellerin kolonya ile temizlenmesi zarflı virüslerden koruyucudur. Misafirlerinize de önce kolonya tutun.
  • Hapşıran ya da öksüren hasta mendil taşımalı ve öksürme/hapşırma anında ağzını kapamalıdır.Çevrenizdeki insanların yüzlerine öksürmemeye, hapşırmamaya gayret ediniz. Hapşırma gibi durumlarda mikrobun yayılmaması için yanınızda mendil taşımanız diğer insanlar için koruyucudur. Bu bilincin topluma yerleşmesi toplum için koruyucudur.

Koronovirüsler ölümcül olabiliyor ancak virüs her girdiği bedende aynı sonuçlara neden olmuyor. Özellikle hipertansiyon ve diyabet gibi hastalığı olanlarda corona virüs belirtileri daha şiddetli görülüyor.

Wuhan’daki hastanelere kabul edilen 138 kişide yapılan çalışmaya göre: 138 hastanın 64’ünde (% 46.4) 1 veya daha fazla eşlik eden tıbbi durum vardı. Hipertansiyon (% 31.2), diyabet (% 10.1), kardiyovasküler hastalık (% 14.5) ve malignite (% 7.2) en yaygın birlikte var olan durumlardı.

Burada kişilerin beden ve bağışıklık sistemleri arasındaki farklar belirleyici oluyor. Tıpkı grip gibi düşünün, aynı ortamdaki herkese bulaşıyor ancak herkes aynı şiddette hasta olmuyor. Corona virüsler dahil olmak üzere benzer tüm bulaşıcı hastalıkları daha hafif atlatmanız için şu notları düşelim:

  • Ne kadar çok hastalığınız var ise bedeninize yeni eklenen her hastalık o kadar şiddetli olur. Tüm hastalıklara karşı korunma tedbirlerini her zaman almalısınız.
  • Bedeniniz ne kadar yorgun ve güçsüz ise kalp kasınız ne kadar zayıf ise, kan damarlarınız ne kadar yetersiz ise tüm hastalıklar o kadar şiddetli olur. Düzenli Spor ve Egzersiz yapmayı ihmal etmeyin.
  • Bağışıklık sistemi, vücuttaki mikroplara karşı vücudu koruyan güçtür. Sağlıklı ve dengeli beslenme, bol antioksidan tüketme ve vitamin ile mineraller açısından eksiklik yaşamamak bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkıda bulunur. Beslenme ve Diyet hakkında doğru bilgiler edinin ve doğru beslenin.

Bakınız: Bağışıklık Sisteminizi Zirveye Taşıyın

4. Tanısı Nasıl Konur?

Eğer yakın bir tarihte uluslararası seyahat yaptıysanız ve COVID-19 belirtileriniz varsa, doktorunuza başvurun. Doktorunuza son zamanlarda yaptığınız seyahatlerden bahsedin. Ayrıca COVID-19 teşhisi konmuş biriyle yakın temasınız olup olmadığını doktorunuza bildirin.

Doktorunuz test için göndermek üzere bir tükürük örneği (balgam), bir burun çubuğu ve bir boğaz çubuğu da dahil olmak üzere örnekler alabilir.

COVID-19'un en ciddi komplikasyonu, 2019 yeni corona virüs enfekte pnömoni (NCIP =new corona infection pneumonia) olarak adlandırılan bir pnömoni (zatürre)'dir.
COVID-19’un en ciddi komplikasyonu, 2019 yeni corona virüs enfekte pnömoni (NCIP =new corona infection pneumonia) olarak adlandırılan bir pnömoni (zatürre)’dir.

5. Corona Virüs Nasıl Tedavi Edilir?

Henüz COVID-19 için önerilen spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Tedavi semptomları hafifletmeye yöneliktir ve şunları içerebilir:

  • Ağrı kesiciler
  • Öksürük şurupları veya öksürük hapları
  • Dinlenme
  • Sıvı alımı

Ayrıca tedavi için şunlar yapılabilir:

  • antiviral veya retroviral ilaçlar
  • mekanik ventilasyon gibi solunum desteği
  • akciğer hasarını azaltabilmek adına steroidler
  • kan plazma transfüzyonları

Hastalığın tedavisi süresince, hastanın toplumun geri kalanından mümkün olduğu kadar izole edilmesi gerekir. Toplumsal korunma için anahtar kelime karantina‘dır.

COVID-19’unuz olduğunu düşünüyorsanız, sağlık kurumundan içeri girmeden önce hastane personeline durumunuzu söyleyin. Doktor ve sağlık ekibi şunları yapabilir:

  • Hastalık önleme protokolleri
  • Diğer hastalara hastalık bulaştırmamanız için ayrı oda
  • Diğer insanlara hastalık bulaştırmamanız için maske

6. Komplikasyonları Nelerdir?

COVID-19’un en ciddi komplikasyonu, 2019 yeni corona virüs enfekte pnömoni (NCIP =new corona infection pneumonia) olarak adlandırılan bir pnömoni (zatürre)‘dir.

Wuhan’daki hastanelere kabul edilen 138 kişide yapılan 2020 yılı çalışmasının sonuçları, hastaneye kabul edilenlerin yüzde 26’sının ciddi vakalar olduğunu ve yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) tedavi edilmesi gerektiğini gösterdi. (2)

  • akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS)
  • düzensiz kalp atışı (aritmi)
  • kardiyovasküler şok
  • şiddetli kas ağrısı
  • yorgunluk
  • kalp hasarı veya kalp krizi

7. Corona Virüs son durum

Corona virüs nerelere bulaştı? Corona virüs hangi ülkelerde? Corona virüsten kaç kişi öldü?

Dünya üzerindeki corona virüs vakalarını canlı olarak şuradan takip edebilirsiniz:

Kaynaklar:
– T.C. Sağlık Bakanlığı COVID-19 (2019-n CoV HASTALIĞI) REHBERİ
https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/
https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2761044
https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200214-sitrep-25-covid-19.pdf

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

Prostata iyi gelen ve prostat kanserinden koruyan yiyecekler

Yediklerimiz ve içtiklerimiz sağlığımızı geliştirebilir ya da sağlığımıza zarar verebilir. Bu yazımızda erkeklere özel prostat’ın sağlığını geliştirecek ve uzun vadede erkekleri prostat...

Rabiza Nedir? Rabiza Nasıl Kullanılır? | Rabeprazol

Rabiza, rabeprazol sodyum etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır. Raneks, Rabelis, Rabiza ve...

10 Maddede Mide Ekşimesine Ne İyi Gelir?

Mide ekşimesine ne iyi gelir, sorusuna cevap arıyorsanız mide yanması, gastrit, ülser veya reflü gibi bir rahatsızlığınız var demektir. Hastalığınızın tıbbi adı...

Prabex Nedir? Prabex Nasıl Kullanılır? | Rabeprazol

Prabex, rabeprazol sodyum etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır.  Raneks, Rabelis, Rabiza ve...

Raneks Nedir? Raneks Nasıl Kullanılır? | Rabeprazol

Raneks, rabeprazol sodyum etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır. Raneks, Rabelis, Rabiza ve...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Seks ve Koronavirüs: Seks Esnasında Maske Takılır mı?

Korona virüs, virüslü biri öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda salınan solunum damlacıklarıyla yayılır. Öpüşmek veya diğer cinsel aktivitelerle temas etmek sizi korona virüse...

Korana virüs Bilgisayarlı Tomografi (BT) Bulguları

Koronavirüs bilindiği üzere akciğerlerde bazen asemptomatik bazen de ağır enfeksiyona yol açarak solunum yetmezliği ve ölüme kadar götürebilen ciddi tablolara yol açabilmektedir.

Yerken veya içerken korona virüs bulaşır mı?

Bir şeyler atıştırırken veya yemek yerken korona virüs bulaşabilir mi? Yerken ve içerken nelere dikkat edilmelidir? Öncelikle yiyeceklerin veya...

GÜNCEL

Bebeklere calpol 6 plus verilir mi?

Bebeklere calpol 6 plus verilir mi? sorusunun cevabı "calpol 6 plus şurup 6 kg ve üzeri bebeklere verilebilir" şeklindedir.

Prostata iyi gelen ve prostat kanserinden koruyan yiyecekler

Yediklerimiz ve içtiklerimiz sağlığımızı geliştirebilir ya da sağlığımıza zarar verebilir. Bu yazımızda erkeklere özel prostat’ın sağlığını geliştirecek ve uzun vadede erkekleri prostat...

Rabiza Nedir? Rabiza Nasıl Kullanılır? | Rabeprazol

Rabiza, rabeprazol sodyum etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır. Raneks, Rabelis, Rabiza ve...

10 Maddede Mide Ekşimesine Ne İyi Gelir?

Mide ekşimesine ne iyi gelir, sorusuna cevap arıyorsanız mide yanması, gastrit, ülser veya reflü gibi bir rahatsızlığınız var demektir. Hastalığınızın tıbbi adı...

10 YORUMLAR

    • Bu virüsün yazın da etkili olma ihtimali vardır. İki sebepten;

      1- Dünyanın her yeri aynı anda yaz mevsimi yaşamaz.
      2- Kuzey yarım kürede yaz mevsimi yaşanırken Kuzey kutbuna yakın yerleşim yerleri hala soğuk olabilir.

      Sadece sıcak, kuru ve parlak ışık altında virüslerin daha pasif olduğu söylenebilir.

    • Öncelikle alışkın olduğumuz virüslerin neden kışın daha etkili olduklarını anlayalım. Kış mevsiminde insanlar ısınma maliyetleri nedeniyle daha fazla bir arada bulunur. Toplu taşımalar daha fazla kullanılır. AVM’ler parklara nazaran daha kalabalık olur. Yine ısınma maliyetlerinden dolayı, yaşanılan alanlar daha az havalandırılır.

      Daha az alanda daha çok insanın yaşaması hapşırma ve öksürük esnasında damlacık ile bulaş riskini arttırır.

      Diğer taraftan, canlı metabolizmaların ideal çalıştığı optimum bir sıcaklık bulunur. Aşırı sıcak veya aşırı soğuk bu metabolizmayı yavaşlatabilir/durdurabilir. Yani evet, yaz mevsiminde artan ısı koronavirüs dahil diğer virüslerinde bulaştırıcılığını azaltacaktır.

      Yüksek sıcaklık, parlak gün ışığı ve azalan nem sayesinde tüm mikroplar üremekte zorlanır.

      Yaz mevsimine doğru koronavirüs hastalığının artış hızında azalma beklenir. Bulaştırıcılık yavaşlayabilir.

      Ancak yaz mevsiminden sonra tekrar kış gelecek.

      Okurlarımızın korunma yöntemlerini çok iyi bilmesi ve anlaması önemlidir.

  1. Kimlerin bu hastalığa yakalanma riski daha yüksek, risk durumu daha yüksek olanların ayrıca alması gereken ek tedbirler var mı?

    • Kilolu, obez, hareketsiz yaşayan, şeker hastalığı gelişmiş, hipertansiyon başlamış, kötü beslenen … kişilerin yeni koronavirüse ya da başka virüslere karşı koyabilmeleri daha zordur.

      Koronaviüs damlacık yoluyla veya temasla bulaşabilir.

      Daha önce kendisine koronavirüs bulaşmış kişilere yaklaşmak veya koronavirüs bulaşmış hayvanlara yaklaşmak koronavirüsün bulaşma riskini arttıran faktörlerdir.

      Koronavirüs dahil tüm mikroplarda bulaş sonrası hastalığın başlama hızını etkileyen faktörler özetle:
      – Mikrop sayısı
      – Bulaşan kişinin bağışıklık sisteminin gücü
      – Mikrobun enfekte etme gücü

      Koronavirüs çok hızlı yayılıyor. Yeni koronavirüsün alışkın olmadığımız özelliği enfekte etme gücünün çok yüksek olmasıdır. Ve korunma sağlarken koronavirüsün gücünü değiştiremeyiz. Ancak koronavirüsten mümkün olduğu kadar uzakta durarak bulaşan mikrop sayısını en aza indirebiliriz. Diğer taraftan bağışıklık sistemimizin güçlü olması koruyucudur.

      Şu ana kadar olan vakalarda, koronavirüs nedeniyle ölenlerin çoğunlukla yaşlı, başka hastalıkları olan, göreceli olarak vücut direnci zayıf ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler olduğu görülmektedir.

      Yapılacak en akıllıca 2 şey:
      – Koronavirüsten korunma yöntemlerini uygulamak: https://hekimimyanimda.com/enfeksiyon-hastaliklari/koronavirus-hastaligi-2019-covid-19/#3_Koronavirusten_Nasil_Korunabilirim
      – Bağışıklık sistemini güçlendirmek: https://hekimimyanimda.com/saglikli-yasam/bagisiklik-sisteminizi-zirveye-tasiyin/

    • Şu ana kadarki koronavirüs vakalarına bakılacak olursa, yaş ilerledikçe koronavirüs hastalığının hayati tehlikesi artmaktadır. Koronavirüs nedeniyle ölenlerin oranları şu şekilde:

      Koronavirüs hastalığına yakalananların yaşları – Koronavirüs Nedeniyle Ölenlerin oranı

      80 yaş ve üzeri – 14.8%
      70-79 yaş – 8.0%
      60-69 yaş – 3.6%
      50-59 yaş – 1.3%
      40-49 yaş – 0.4%
      30-39 yaş – 0.2%
      20-29 yaş – 0.2%
      10-19 yaş – 0.2%
      0-9 yaş – henüz ölüm bildirilmemiş

      Yeni koronavirüs hastalığı hakkındaki bilgiler sınırlı ve güncel veriler bu şekilde.

  2. hocam iyi akşamlar öğlenden beri ishal var ama onun haricinde hiç bir belirti yok tüksek tansiyon hastası olduğum için biraz endişe duymaktayım birde söylemesi ayıp geğirdiğim zaman çürük yumurta kokusu gibi bir tat geliyor sizce endişe duymalımıyım acaba yoksa sadece midemi üşütmüş olabilirmiyim ??

  3. Merhaba,
    İshal sık karşılaşılan bir hastalık. Eğer yüksek ateşiniz yok ise bol bol su için ve ishal tedavisi için 6 ve 7. başlıklara göz atmanızı öneririm: https://hekimimyanimda.com/klinik/ic-hastaliklari/ishal/

    Geğirdiğinizde mide içerisindeki gaz ağıza doğru gelir ve yediğiniz yemeğin midenizde oluşturduğu karışıma bağlı olarak muhtemelen kötü koku hissedersiniz. Eğer tokken sık sık geğirme problemi yaşıyorsanız daha az ve daha sık aralıklarla yemek yeyin. Eğer Ağzınıza acı su geliyorsa yani reflünüz var ise: https://hekimimyanimda.com/klinik/ic-hastaliklari/refluden-nasil-korunabiliriz/

    Yüksek tansiyon hastaları korona virüs açısından riskli gruptadır. Gerçekten korona nedeniyle mi ishal olduğunuzu yoksa sıradan bir ishal olup olmadığınızı ancak Corona testi yaptırarak anlayabilirsiniz. Yüksek ateş, ağız kuruluğu, öksürük, tad veya koku alamama gibi durumlar korona virüs belirtileridir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz