Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Akut Barsak Enfeksiyonlar覺 (Gastroenterit)

襤shal, bulant覺, kusma, ate ve kar覺n ar覺s覺na neden olan mide ve ba覺rsaklar覺n enfeksiyonlar覺na akut barsak enfeksiyonlar覺 denir. Hijyenik olmayan artlarda haz覺rlanm覺 veya saklanm覺 yiyeceklerin t羹ketilmesi, kirli sular, bozulmu yiyecekler akut ba覺rsak enfeksiyonlar覺na neden olabilir.

kad覺n kar覺n ar覺s覺 - hekimimyanimda

Akut barsak enfeksiyonlar覺; ishal, bulant覺, kusma, ate ve kar覺n ar覺s覺n覺n g繹r羹ld羹羹 mide ve ba覺rsaklar覺n iltihab覺d覺r. 

Akut gastroenteritler genellikle bir virus veya bakteri, nadir olarak da bir parazitin v羹cuda al覺nmas覺yla meydana gelir.

Nas覺l bula覺r?

Hastal覺k etkenini i癟eren d覺k覺 ile kirlenmi olan yiyeceklerin yenilmesiyle, su veya dier i癟eceklerin i癟ilmesiyle ve hastal覺k etkeni ile temas etmi kirli ellerin a覺za g繹t羹r羹lmesi ile bula覺r.

G羹venli i癟me ve kullanma suyuna ula覺m覺n salanamad覺覺 bir b繹lgede, su i癟mek, yemek yapmak, bu sular覺 temizlik ama癟l覺 kullanmak ishalli hastal覺klar覺n g繹r羹lme olas覺l覺覺n覺 art覺rmaktad覺r.

Ayr覺ca kiisel hijyen artlar覺n覺n k繹t羹 olduu durumlarda hastal覺k kiiden kiiye de bulaabilir. Dier bir yay覺lma yolu ise hijyenik olmayan artlarda haz覺rlanm覺 veya saklanm覺 yiyeceklerin t羹ketilmesidir.

Kirli su, y覺kama s覺ras覺nda yiyeceklere hastal覺k etkenlerinin bulamas覺na neden olabilir. Kirli sulardan yakalanm覺 bal覺k ve deniz 羹r羹nleri de akut gastroenteritler i癟in kaynak olabilirler. 

Belirtileri

Akut barsak enfeksiyonlar覺 belirtileri:

  • 襤shal
  • Bulant覺 
  • Kusma 
  • Kar覺n ar覺s覺 gibi belirtilerin bir veya birka癟覺 g繹r羹lebilir.
  • Bazen bu belirtilere atete elik edebilir.

Akut barsak enfeksiyonlar覺n覺n nedeni ne olursa olsun t羹m gastroenteritlerde ishal g繹r羹l羹r.

襤shal (diyare): Ba覺rsak hareketlerinin artmas覺, d覺k覺 miktar覺n覺n fazlalamas覺 ile g羹nl羹k d覺k覺 say覺s覺n覺n artmas覺 ve d覺k覺 k覺vam覺n覺n bozularak yumuak, sulu bir g繹r羹n羹m almas覺 olarak tan覺mlan覺r. Vir羹sler ile gelien ishalde d覺k覺da kan g繹r羹lmez. Baz覺 bakteriler kanl覺, s羹m羹ks羹 bir ishale neden olurken, baz覺lar覺 kans覺z, sulu veya su gibi d覺k覺ya da yol a癟ar. Akut gastroenteritlerde bulant覺, kusma, kar覺n ar覺s覺 ve ate s覺k olarak geliir. B羹t羹n bu belirtilere bal覺 olarak, ba覺rsakta gaz toplanmas覺, ba ar覺s覺, halsizlik ve dehitratasyon da g繹r羹l羹r. 

Dehidrasyon: S覺v覺 kayb覺 anlam覺na gelir. V羹cuttan fazla miktarda su-s覺v覺 kayb覺 olmas覺d覺r. Dehidratasyon, bebekler ve k羹癟羹k 癟ocuklarda daha s覺k g繹r羹l羹r. 襤shal, kusma ve ate sonucu gelien s覺v覺 kayb覺 v羹cudun elektrolit (tuz ve mineral) dengesini de bozabilir. Bebeklerde ve k羹癟羹k 癟ocuklarda birka癟 saat i癟erisinde v羹cuttan a覺r覺 s覺v覺 kayb覺 olabilir. Hafif dehidratasyon gelitiini g繹steren belirti hastan覺n susam覺 olmas覺d覺r. V羹cuttan su kayb覺 artt覺k癟a susuzlua ek olarak dudak ve a覺z kuruluu, uykuya meyil, g繹zya覺nda azalma veya g繹zya覺n覺n gelmeyii, g繹z k羹relerinde 癟繹kme, nab覺zda h覺zlanma, el ve ayaklarda soukluk, derin veya h覺zl覺 solunum, idrar miktar覺nda azalma olabilir. A覺r dehidratasyonda bunlara ek olarak dalg覺nl覺k, kan bas覺nc覺nda d羹me, hi癟 idrar 癟覺karmama ve ok g繹r羹lebilir. 

Tan覺

Hasta 繹yk羹s羹 ve muayene bulgular覺 genellikle akut barsak enfeksiyonlar覺 tan覺s覺 i癟in yeterlidir. Baz覺 bakteri ve parazitlerin oluturduu ishallerin tedavisinde antimikrobiyal ila癟lar覺n kullan覺lmas覺 gerektiinden, hastal覺k etkeninin bu mikroplardan biri olabilecei d羹羹n羹ld羹羹nde bunlara y繹nelik d覺k覺 tetkikleri ve dier tetkikler yap覺labilir. Kanda tuz ve minerallerin d羹zeyine bak覺lmas覺 gerekebilir.

Tedavi

Akut gastroenteritlerin 癟ou kendiliinden d羹zelir. Tedavi genellikle semptomlara y繹nelik uygulanmaktad覺r.

Kiiler taraf覺ndan hastal覺k d繹neminde yas覺z ve posas覺z g覺dalar t羹ketilmeli ve a覺zdan bol s覺v覺 al覺nmal覺d覺r.

Doktor taraf覺ndan uygun g繹r羹ld羹羹 takdirde ve doktorun 繹nerdii ekilde ila癟 kullan覺lmal覺d覺r

襤shal kesici ila癟lar kullan覺lmamal覺d覺r. 

襤shal d羹zelene kadar yas覺z ve posas覺z g覺dalarla ishal diyeti uygulan覺r ve hastan覺n a覺zdan bol s覺v覺 almas覺 salan覺r. 襤shale bal覺 gelien s覺v覺 ve tuz kayb覺 olduk癟a 繹nem ta覺r. Bu nedenle su kayb覺n覺n derecesi belirlenip, kay覺p az miktarda ise a覺z yoluyla, iddetli ise damar yoluyla (serum) yerine konmas覺 gerekir. 

Antibiyotik genellikle gereksiz ve etkisizdir. Ancak belirli durumlarda ve baz覺 mikroorganizmalarla oluan ishallerde antibiyotikle tedavi gerekebilir. 

襤shal s羹resinde itahs覺zl覺k s覺kt覺r. ocuk zorlanmamal覺, besinler s覺k ve ufak 繹羹nler eklinde verilmelidir. 襤shalin erken d繹neminde 癟ocuun a癟 ve susuz b覺rak覺lmamas覺, al覺覺k olduu s覺v覺 besinlerin alabildii miktarlarda verilmesine devam edilmesi, s覺v覺 ve tuz kayb覺n覺n gelimesini 繹nlemeye yeterlidir. Anne s羹t羹 alan bebeklerde emzirme devam ettirilir. B羹y羹k 癟ocuk ise al覺覺k olduu s覺v覺 besinler ile beslemeye devam edilir. Yourt, ayran gibi besinler besin deeri y羹ksek olan yas覺z et, kat覺 yumurta gibi besinler tercih edilmelidir. 襤shal durana kadar liften zengin besinler (fazla posa b覺rakan 癟i sebze ve meyveler) ba覺rsak hareketlerini artt覺rd覺覺 i癟in 繹nerilmez. Ya emilimi bozulmam覺 olmas覺na kar覺n 癟ok yal覺 besinler ba覺rsaklardan ge癟ii h覺zland覺rd覺覺 i癟in birka癟 g羹n verilmez.

Korunma

El y覺kama; akut gastroenterite yol a癟an mikroplar覺n bulamas覺n覺 繹nleyen en 繹nemli y繹ntemdir.

Kiisel korunma 繹nlemi olarak;

Ellerinizi;

  • Yemeklerden 繹nce ve sonra, 
  • Yemeklerinizi haz覺rlamadan 繹nce ve sonra 
  • Tuvaletten 繹nce ve sonra,
  • Bebeinizin beslemeden 繹nce, alt覺n覺 temizledikten 繹nce ve sonra, daima sabunla, bol ve temiz su kullanarak y覺kay覺n覺z.
  • Ellerinizi y覺karken her taraf覺n覺 (繹n ve arka parmak aralar覺n覺, t覺rnak i癟lerini ) iyice temizlediine emin olana kadar y覺kamaya 繹zen g繹steriniz.

Su g羹venliiniz i癟in;

  1. Mutlaka temiz su t羹ketiniz. 
  2. M羹mk羹nse resmi izinli ambalajl覺 su kullan覺n覺z.
  3. Bulunduunuz b繹lgedekuyu suyu yada depo suyu kullan覺l覺yorsa, klor kullanma talimat覺na uygun ekildemutlaka suyunuzu klorlay覺n覺z.
  4. Kayna覺n覺 bildiiniz ve temizliinden emin olduunuz sular覺 kullan覺n覺z.
  5. Zorunlu hallerde suyunuzu en az 10 dakika kaynatarak kullan覺n覺z.

G覺da g羹venliiniz i癟in;

  1. T羹m meyve ve sebzeleri t羹ketmeden hemen 繹nce bol ve temiz su ile y覺kay覺n覺z.
  2. 襤yice pitiinden emin olduunuz g覺dalar覺 t羹ketiniz.
  3. Piirilmi dahi olsa uygun ekilde saklanmayan g覺dalarda mikrop 羹reyebileceini unutmay覺n覺z, bu nedenle uygun ekilde saklanan g覺dalar覺 t羹ketiniz
  4. A癟覺kta sat覺lan g覺da maddelerini kesinlikle t羹ketmeyiniz.
  5. K羹mes hayvanlar覺, kasapl覺k hayvan etleri ve 羹r羹nleri tam olarak piirdikten sonra t羹ketiniz.
  6. Past繹rize edilmi s羹t ve s羹t 羹r羹nleri kullan覺n覺z.

Unutulmamal覺d覺r ki hasta kiiler, ishali d羹zeldikten sonra birka癟 g羹n i癟inde de bulat覺r覺c覺 olabilir. Aile i癟inde hastal覺覺n yay覺l覺m覺n覺 繹nlenmek i癟in hastan覺n kulland覺覺 tabak, 癟atal, ka覺k, b覺癟ak temizlenmeden bakalar覺nca kullan覺lmamal覺, hastan覺n 繹zellikle d覺k覺 ile temas etmi kirli k覺yafetleri s覺cak su ile y覺kanmal覺, tuvalet klor i癟eren temizleyicilerle ya da 癟ama覺r suyuyla temizlenmelidir.

Risk fakt繹rleri

Hastal覺ktan en 癟ok

  • Kiisel temizlik kurallar覺na dikkat etmemek
  • Yeteri kadar el y覺kamamak
  • Yiyecekleri t羹ketmeden 繹nce yeteri kadar iyi yakamamak
  • Yiyecekleri piirmeden ya da y覺kamadan yemek
  • G羹venli i癟me ve kullanma suyuna ulaamayanlar

Akut barsak enfeksiyonu belirtileri g繹stermeleri durumunda hastalar覺n; 繹zellikle 癟ocuk, yal覺 ve hamilelerin sal覺k kuruluuna bavurmalar覺 gerekmektedir


Kaynak: https://sagligim.gov.tr/bulasici-hastaliklar/liste/685-akut-barsak-enfeksiyonlar%C4%B1-ishaller.html

hy

Hekimim Yan覺mda mobil uygulamas覺n覺 indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak.