Salı, 11 Ağustos, 2020

HDL ve LDL Kolesterol Arasındaki Fark Nedir?

Kolesterol genellikle “yüksek kolesterol” hastalığının başrolü olduğu için “kötü” ve “zararlı” olduğu düşünülen ama aslında birçok önemli görevi olan bir maddedir. Kolesterol, hücre zarları, bazı hormonlar ve D vitamini oluşumu için hayati önem taşır.

Besinlerle kolesterol almasanız bile karaciğer vücudun ihtiyaç duyduğu kolesterolü üretir. Ancak dışarıdan besinlerle fazla fazla kolesterol almak yüksek kolesterol hastalığının gelişmesine neden olur. Kırmızı et, beyaz et, süt ve süt ürünleri kolesterol içeren besinlerden bazılarıdır.

Kolesterol bir tür yağ yani lipittir. Yağlar suda çözünmezler. Bir yağ türevi olan kolesterol yalnız başına kanda çözünerek kan dolaşımında hareket edemez. Kolesterolün taşınmasına yardımcı olmak için karaciğer lipoprotein üretir. Lipoprotein, yağ (lipo) ve proteinden yapılmış küre şekline benzer parçacıklardır.

HDL vs LDL kolesterol

İki ana kolesterol türü vardır:

  • Yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) “iyi kolesterol”, (HDL=high-density lipoprotein)
  • Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) neden “kötü kolesterol”, (LDL=low-density lipoprotein)

HDL “iyi kolesterol” olarak bilinir çünkü kolesterolü vücudunuzdan atılmak üzere karaciğerinize taşır. HDL vücudunuzun aşırı kolesterolü atmasına yardımcı olur. Dolayısıyla kanda HDL kolesterole daha az rastlanır.

LDL’ye ise “kötü kolesterol” denir. Çünkü kolesterolün kana alınmasında görevlidir. LDL arttıkça kana geçebilecek kolesterol miktarı artar. Eğer kanda LDL miktarı artarsa kan damarlarında ateroskleroz dahil damar hastalıkları görülmesi riski artar. Ateroskleroz, damarlarda yağ plağı birikmesidir. Damarda yağ tabakası birikirse damarda daralmaya neden olur. Bunun sonucunda kan pıhtılaşması riski artar. Eğer kanda pıhtı oluşursa bu pıhtı damarları tıkayabilir. Eğer bu pıhtı beyin damarlarından birini tıkarsa inme (felç) nedeni olabilir. Eğer bu pıhtı kalp damarlarından birini (koronerler) tıkarsa kalp krizine neden olabilir.

Ayrıca damarlarda plak oluşumu neticesinde damarda daralma, damarın kan götürdüğü organa yeteri kadar oksijen ve besin götürülememesine neden olabilir.

Bakınız: Yüksek Kolesterol için Doğal Çözümler

LDL (kötü) kolesterol damarda birikerek damarların daralmasına neden olabilir. HDL (iyi) kolesterol ise LDL kolesterolün vücudunuzdan çıkarılması için karaciğerinize geri dönmesine yardımcı olur.

Kan kolesterol değerlerini anlama

Yüksek kolesterol genellikle erken aşamalarda belirti vermez. Bu, hastalık ilerlemeden çoğu kere farkında olmayacağınız anlamına gelir. Bu nedenle hiç rahatsızlığınız olmasa bile kan tahlili yaptırarak kolesterol seviyenizi ölçtürmeniz önemlidir.

20 yaşın üzerindeki bireylerde 4 ila 6 yılda bir kez kolesterol ölçümü yapılarak kontrol edilmesinde fayda vardır.

Daha önceden kolesterol yüksekliği tespit edilenlerin veya kalp hastalıkları yönüyle riskli olan hastaların daha sık aralıklarla kolesterol ölçümü yaptırmaları gerekebilir.

Lipit profili” adı verilen test 9 ila 12 saat aç kaldıktan sonra yapılır. Test sonuçlarında; toplam kolesterol, LDL (kötü) kolesterol, HDL (iyi) kolesterol ve trigliseritlerin (kanınızdaki bir yağ türü) anlık görüntüsü sağlanır.

  • Toplam kan kolesterolü: Bu değere HDL, LDL ve toplam trigliseritlerinizin yüzde 20’si dahildir.
  • Trigliserit: Bu değer 150 mg/dl’nin altında ise idealdir. 150 – 199 mg/dl arasında ise sınırdadır. 200 – 499 mg/dl arasında ise yüksektir. 500 mg/dl üzerinde ise çok yüksektir.
  • HDL kolesterol: HDL kolesterol (iyi kolesterol) düzeyi ne kadar yüksek ise o kadar iyidir. Kadında en az 55 mg/dl olmalıdır, erkekte ise en az 45 mg/dl olmalıdır. Eğer, kanda HDL kolesterol düzeyi 35 mg/dl’nin altı ise düşüktür. HDL kolesterol (iyi kolesterol) düzeyi yükseldikçe kalp-damar rahatsızlığı ve kalp krizi riski azalır.
  • LDL kolesterol: Bu değer ne kadar düşükse o kadar iyidir. Kalp hastalığınız, kan damarı hastalığınız veya diyabetiniz yoksa 130 mg/dl’den fazla olmamalıdır. Kalp hastalığınız, kan damarı hastalığınız veya diyabetiniz varsa 100 mg/dl altında olmalıdır. 160 ve üzeri yüksektir.
Toplam Kolesterol mg/dlHDL Kolesterol mg/dlLDL Kolesterol mg/dl
İyi200 altında45 ve üzeri130 altında
Sınırda200 – 239 arası40 – 45 arası130 – 159 arası
Yüksek240 ve üzeri160 ve üzeri
Düşük40 altında

LDL (kötü kolesterol) değerlerindeki her 10 mg/dl’lik artış, kalp krizi riskini yaklaşık %20 oranında artırmaktadır. 

HDL (iyi) kolesterol değerindeki her 1 mg/dl’lik artış kalp damar hastalığı gelişme riskini %2 oranında azaltmaktadır.

Yüksek kolesterol nedenleri

Aşağıdaki durumlarda yüksek kolesterol (hiperlipidemi) hastası olma riskiniz artar:

  • Aşırı kilolu veya obez olmak: Bel çevresinin erkekte 100 cm’den kadında ise 90 cm’den fazla olması
  • Sağlıksız beslenmek: kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri, doymuş yağlar, trans yağlar ve işlenmiş gıdaları çokça tüketmek
  • Düzenli spor yapmamak
  • Sigara veya diğer tütün ürünlerini kullanmak
  • Ailede yüksek kolesterol öyküsü varsa
  • Diyabet, böbrek hastalığı veya hipotiroidizm rahatsızlığınız varsa

Yüksek kolesterol (hiperlipidemi) hastalığı her yaştan insanı, her iki cinsiyeti ve her ırkı etkileyebilir.

2013 yılında yapılan bir çalışmaya göre: Sigara içenlerde sigara içmeyenlere göre HDL (iyi) kolesterol seviyesi daha düşüktür.

Araştırmalar sigarayı bırakmanın HDL’yi artırabileceğini gösteriyor.

Nadiren de olsa, yüksek kolesterol, ailesel hiperkolesterolemiden kaynaklanır. Bu genetik bozukluk vücudunuzun LDL (kötü) kolesterolü azaltmasını önler. Amerikan İnsan Genomu Araştırma Enstitüsü‘ne göre, bu duruma sahip çoğu yetişkinin toplam kolesterol seviyeleri 300 mg/dL’nin üzerinde ve LDL seviyeleri 200 mg/dL’nin üzerindedir. Bu, yüksek LDL seviyelerine ve genç yaşta kalp krizi ve inme riskinde artışa neden olabilir.

Diyabet ve hipotiroidizm gibi diğer sağlık prolemleri de, yüksek kolesterol hastası olma riskinizi artırabilir.


Kolesterol nedir?
LDL kolesterol veya “kötü kolesterol” nedir?
HDL kolesterol veya “iyi kolesterol” nedir?
Trigliserit nedir?
Kolesterol tahlili ne zaman yapılır?
Normal kolesterol seviyesi nedir?
Yüksek kolesterol nasıl önlenir?
Kan tahlilinde “Lipit Profili” yorumlama
Trigliserit kan değerleri kaç olmalı?
Yüksek kolesterol belirtileri
Yüksek kolesterol nedenleri
Risk Faktörleri
Yüksek kolesterol komplikasyonları
Yüksek kolesterol tanısı nasıl konur?
Kolesterol nasıl düşürülür?
Kolesterolü düşüren besinler
Kolesterolü yükselten besinler
Yüksek Kolesterol için İlaç Tedavisi

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz