Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Hipertansiyon Nedir?

Normal tansiyon deerleri b羹y羹k tansiyon i癟in 120 mmHg ve k羹癟羹k tansiyon i癟in 80 mmHg civar覺ndad覺r. Tansiyonunuzun bir kez y羹ksek 癟覺kmas覺 sizde hipertansiyon hastal覺覺 olduu anlam覺na gelmez. iman kiilerde zamanla hipertansiyon ortaya 癟覺kma olas覺l覺覺 normal kilolu insanlara g繹re 2 kat daha fazlad覺r.

hipertansiyon nedir

Hipertansiyon nedir? Hipertansiyon olarak da bilinen y羹ksek tansiyon, kan覺n atardamarlar覺n覺zdan normalden daha y羹ksek bas覺n癟larda akt覺覺nda gelien yayg覺n bir hastal覺kt覺r (1).

Hipertansiyon hiper ve tansiyon kelimeleri ile oluur. Tansiyonun hiper yani normalden y羹ksek olmas覺n覺 ifade eder. Tansiyon ise kan覺m覺z覺n damarlar覺m覺zda dolamas覺 i癟in gerekli olan kan bas覺nc覺d覺r.

Kan bas覺nc覺n覺z iki say覺dan oluur: sistolik ve diyastolik. Sistolik bas覺n癟, ventrik羹ller kan覺 kalpten d覺ar覺 pompalarken oluan bas覺n癟t覺r. Diyastolik bas覺n癟, kalp kanla dolduunda kalp at覺lar覺 aras覺ndaki bas覺n癟t覺r (1).

S覺n覺fland覺rmaSistolik ve diyastolik deerler
NormalSistolik (B羹y羹k tansiyon) en 癟ok 120 mm Hg
Diastolik (K羹癟羹k tansiyon) en 癟ok 80 mm Hg
Y羹ksekSistolik kan bas覺nc覺 120-129 mm Hg aras覺
Diastolik kan bas覺nc覺 en 癟ok 80 mm Hg
HipertansiyonSistolik kan bas覺nc覺 130 mm Hg veya daha y羹ksek
Diastolik kan bas覺nc覺 i癟in ise 80 mm Hg veya daha y羹ksek
https://www.nhlbi.nih.gov/health/high-blood-pressure

1. Hipertansiyon nedir?

Sistolik kan bas覺nc覺 (b羹y羹k tansiyon deeri); kalp kas覺ld覺覺nda kalpten damarlara doru at覺lan kan覺n damar duvar覺nda yapt覺覺 bas覺n癟t覺r.

Diastolik deer ise (k羹癟羹k tansiyon deeri); kalp gevediinde hala damar duvar覺nda mevcut olan bas覺n癟t覺r.

Normal ve hipertansiyon nedir? Normal tansiyon deerleri b羹y羹k tansiyon i癟in 120 mmHg ve k羹癟羹k tansiyon i癟in 80 mmHg civar覺ndad覺r.

Tansiyonunuz, 180/110 mmHg gibi 癟ok y羹ksek d羹zeye ulamad覺k癟a kolay kolay belirti vermez. Bu nedenle d繹nem d繹nem kan bas覺nc覺 繹l癟羹lerek kontrol edilmesi 繹nemlidir.

Hipertansiyon ila癟, egzersiz ve doru beslenme ile kolayca kontrol alt覺na al覺nabilir. 

Ancak hipertansiyon tedavi edilmediinde;

  • Kalp yetmezlii,
  • Kalp b羹y羹mesi,
  • Damarlarda daralma,
  • Fel癟,
  • B繹brek yetmezlii
  • K繹rl羹k

… gibi ciddi sorunlara neden olabilir. 

Tansiyonunuzun bir kez y羹ksek 癟覺kmas覺 sizde hipertansiyon hastal覺覺 olduu anlam覺na gelmez. Kan bas覺nc覺 deerleriniz g羹n i癟inde ruhsal ve fiziksel egzersiz durumunuza g繹re inip 癟覺kar.

Kan bas覺nc覺 繹l癟羹m羹 s覺ras覺nda endieli veya gergin hissediyorsan覺z kan bas覺nc覺 deerleriniz y羹ksek 癟覺kabilir. Fiziksel egzersizlerde kalbin pompalama h覺z覺 ve g羹c羹 artar, fiziksel egzersizin hemen sonras覺nda yap覺lan kan bas覺nc覺 繹l癟羹mleri tansiyonunuz y羹ksek 癟覺kabilir.

2. Hipertansiyon belirtileri nelerdir?

Kan bas覺nc覺, 180/110 mmHg gibi 癟ok y羹ksek d羹zeye 癟覺kmad覺覺 s羹rece belirti vermeyebilir.

Y羹ksek tansiyonun en s覺k rastlanan belirtileri aras覺nda unlar bulunur;

  • ba d繹nmesi ve ba ar覺s覺
  • kalp ar覺s覺 ve d羹zensiz kalp at覺lar覺
  • burun kanamalar覺
  • kulak 癟覺nlamas覺,
  • halsizlik, yorgunluk,
  • nefes darl覺覺,
  • bacaklarda ilik
  • 癟ift veya bulan覺k g繹rme,
  • s覺k idrara 癟覺kma, gece uyan覺p idrar yapma

Y羹ksek tansiyon belirti vermeyebilir. Bu nedenle d羹zenli olarak kontrol ettirmelisiniz. 

3. Hipertansiyonun zararlar覺 nelerdir?

Y羹ksek tansiyondan en 癟ok etkilenen organlar; kalp, beyin, b繹brekler, b羹y羹k atardamarlard覺r.

Hipertansiyon bu organlar覺 etkileyerek uzun s羹re i癟erisinde kal覺c覺 sakatl覺klara ve 繹l羹mlere yol a癟abilir. Tansiyon y羹kseklii kalbi yorar ve atardamarlarda geri d繹n羹羹 m羹mk羹n olmayan zararlara yol a癟abilir. Zaman i癟erisinde 繹zellikle atar damarlarda harabiyet oluur.

Hipertansiyon nedir ve y羹ksek tansiyonun v羹cuda verdii bal覺ca zararlar nelerdir?

  • Kalp yetmezlii, kalp b羹y羹mesi, kalbi besleyen damarlarda daralma (koroner arter darl覺覺), kalbi besleyen damarlarda t覺kanma (kalp krizi)
  • Beyin kanamas覺, fel癟, beyin damarlar覺nda daralma ve t覺kanma
  • B繹brek yetmezlii, b繹brek fonksiyonlar覺nda bozulma
  • G繹rme azalmas覺 ve k繹rl羹k
  • B羹y羹k atardamarlarda genileme, bu genilemelerin y覺rt覺lmas覺, bu damarlarda t覺kanma. Bunlar覺n sonucu, kangren veya ani kanamalara bal覺 繹l羹m
  • Fel癟 yani inme
  • Boyun ve bacak damarlar覺nda t覺kanma,

4. Hipertansiyonun nedenleri nelerdir?

4.1. Primer Hipertansiyon

Hipertansiyon %95 primer hipertansiyondur. Primer hipertansiyonda iki 繹nemli etkenden bir tanesi, genetik fakt繹rler dieri ise 癟evresel fakt繹rlerdir.

4.1.1. Genetik fakt繹rler: Eer birinci derece akrabalar覺n覺zda hipertansiyon varsa, sizde de olma ihtimali y羹ksektir.

4.1.2. evresel fakt繹rler: Stresli hayat, sigara, beslenme tarz覺m覺z, kilolar覺m覺z, hareketsiz ve k繹t羹 yaam al覺kanl覺klar覺 hipertansiyona neden olabilir. 

4.2. Sekonder Hipertansiyon

%5 hastada ise hipertansiyona neden olan ikincil(sekonder) bir hastal覺k vard覺r. Sekonder olarak hipertansiyona neden olabilecek baz覺 durumlar:

4.2.1- Renal

  • Renal parankimal
    • Akut parankimal
    • Kronik glomerulonefrit
    • Polikistik b繹brek
    • Badokusu hastal覺klar覺
    • Diyabetik b繹brek hastal覺覺
  • Renovask羹ler
  • Renin yap覺c覺 t繹m羹rler

4.2.2- Endokrin

  • Akromegali
  • Hipotiroidi
  • Hipertiroidi
  • Hiperkalsemi
  • Adrenal (kortex) kaynakl覺:
    • Cushing sendromu
    • Primer aldosteronizm
    • Konjental adrenal hiperplazisi
  • Ekstra adrenal kromafin t羹morleri
  • Karsinoid
  • Dier hormonlar:
    • strojen
    • Glukokortikoitler
    • Mineralokortikoitler
    • Simpatomimetikler

4.2.3- Aort koarktasyonu
4.2.4- Gebelik hipertansiyonu
4.2.5- N繹rolojik: 
Kafai癟i bas覺n癟 artmas覺na bal覺; 1- Beyin t羹m繹rleri, 2- Ensefalit
4.2.6- Akut stres: Hiperventilasyon, Hipoglisemi, Yan覺k, Pankreatit, Postoperatif
4.2.7- 襤ntravask羹ler rol羹m羹n artmas覺 
4.2.8- Alkol

Ayr覺ca u rahats覺zl覺klar sistolik hipertansiyona neden olabilirler:

  1. Kalp debisinin artmas覺
    • Aort yetersizlii
    • A-V fist羹l, duktus arteryosus a癟覺kl覺覺
    • Tirotoksikoz
    • Paget hastal覺覺
    • Beriberi
    • Hiperkinetik dola覺m
  2. Aortan覺n esnekliinin bozulmas覺

Sekonder olarak hipertansiyona neden olan bir癟ok hastal覺k cerrahi giriimler ile ya da ila癟larla tedavi edilebilirler. B繹ylece sekonder olarak hipertansiyon da tedavi edilmi olur. Doktorunuz hipertansiyonunuzun var ise sekonder nedenini bulmak i癟in birtak覺m testler isteyebilir.

Baka hastal覺klar i癟in kullan覺lan birtak覺m ila癟lar da sekonder olarak hipertansiyona neden olabilir.

strojen bulunduran gebelii 繹nleyici ila癟lar kad覺nlarda sekonder hipertansiyonunen s覺k nedenidir.

5. Hipertansiyona elik eden hastal覺klar nelerdir?

Bal覺calar覺 eker hastal覺覺, dislipidemi, kolesterol ve trigliserid d羹zeylerinden bir ya da bir ka癟覺n覺n artmas覺 ve imanl覺kt覺r.

Bu hastal覺klar覺n bir ya da birka癟覺 hipertansiyonla bir araya geldiinde kan damarlar覺nda ateroskleroz (sertleme) ve kalp hastal覺klar覺 oluumu kolayla覺r. Buna bir de sigara ve alkol kullan覺m覺, sal覺ks覺z beslenme ve hareketsiz yaam tarz覺 eklenirse kalp hastal覺覺 gelime riski olduk癟a artmaktad覺r.

6. Hipertansiyon tedavisinde uygulanabilen ila癟 d覺覺 y繹ntemler nelerdir?

襤la癟 tedavisi g繹rs羹n g繹rmesin t羹m hastalar yaam tarz覺yla ilgili 繹nlemler almal覺d覺r. Bunun amac覺; kan bas覺nc覺n覺 d羹羹rmek, dier risk fakt繹rlerini ve klinik durumlar覺 kontrol alt覺na alarak kullan覺lmas覺 gereken ila癟 say覺s覺n覺 ve dozunu azaltmakt覺r.

  • D羹zenli fiziksel aktivite ve egzersiz yap覺lmal覺d覺r.
  • Fazla kilolardan kurtulun. V羹cut kitle indeksiniz 25 kg/m2nin 羹zerinde ise fazla kilolar覺n覺z覺 vermeniz gerekir. V羹cut kitle indeksinizi hesaplay覺n.
  • Tuz t羹ketimi k覺s覺tlanmal覺d覺r
  • Alkol t羹ketiminden ka癟覺n覺lmal覺d覺r
  • Meyve ve sebze t羹ketimi art覺r覺lmal覺, doymu ve total ya t羹ketimi azalt覺lmal覺d覺r
  • D vitamini d羹zeyi takip edilmeli
  • Tansiyon ila癟lar覺 d羹zenli al覺nmal覺d覺r
  • Kesinlikle sigara i癟ilmemelidir

Sadece yaam tarz覺 繹nlemleriyle takip edilen hipertansif hastalarda uzun d繹nemde uyum d羹羹k olduundan, bu hastalar da zamanla ila癟 tedavisine balamak gerekebilir.

7. Hipertansiyon tedavisinde hangi ila癟lar kullan覺l覺r?

Sistolik kan bas覺nc覺 140 mm Hgn覺n ve/veya diyastolik kan bas覺nc覺 90 mm Hgn覺n 羹zerinde ise tedavi 繹nerilmektedir. Antihipertansif ila癟 tedavisinin faydas覺 kullan覺lan ilac覺n cinsinden ba覺ms覺zd覺r. Tansiyon deerlerinin d羹mesi temel hedeftir. Bu nedenle tekli veya kombinasyon tedavisi olarak:

  1. Tiyazid tipi di羹retikler,
  2. Kalsiyum kanal blokerleri,
  3. Anjiyotensin d繹n羹t羹r羹c羹 enzim (ACE) inhibit繹rleri,
  4. Anjiyotensin resept繹r blokerleri (ARB)
  5. Beta-blokerler … gibi ila癟lar kullan覺labilirler.

Bu ila癟lar覺n hepsi farkl覺 mekanizmalarla tansiyonu d羹羹r羹rler. Bunlardan en uygun olan bir ya da birka癟 tanesi hekim taraf覺ndan hastan覺n ya覺, cinsiyeti, y羹ksek tansiyonunun nedeni, tansiyon deerleri ve dier hastal覺klar覺 g繹z 繹n羹ne al覺narak hastaya re癟ete edilir.

8. Hipertansiyonda beslenme

iman kiilerde zamanla hipertansiyon ortaya 癟覺kma olas覺l覺覺 normal kilolu insanlara g繹re 2 kat daha fazlad覺r. Beslenme tarz覺 hipertansiyon oluumuna ve tedavisine etkilidir. zellikle besinlerle al覺nan sodyum, kalsiyum, potasyum, magnezyum, ya ve alkol kan bas覺nc覺n覺n artmas覺na neden olabilir. Bu besinlerin t羹ketimine dikkat etmek y羹ksek tansiyon hastalar覺 i癟in 癟ok 繹nemlidir. 襤te baz覺 繹neriler:

  • G羹nl羹k tuz t羹ketimi azalt覺lmal覺d覺r. Ekmeklerin tuzsuz olanlardan se癟ilmesi de tuz t羹ketimini b羹y羹k 繹l癟羹de azaltacakt覺r. Sakatatlar, kuru meyveler, bezelye, enginar gibi sebzeler, konserve besinler, turu, zeytin gibi yiyeceklerin tuz oran覺 y羹ksek olduundan az t羹ketmek gerekir.
  • A覺r覺 kalsiyum t羹ketilmemelidir. Bal覺ca kaynak olan s羹t ve s羹t 羹r羹nleri t羹ketilirken yar覺m yal覺 veya light olanlar覺 tercih ediniz.
  • Doymu yalar覺n fazla t羹ketilmesi hipertansiyon riskini artt覺r覺r. Doymam覺 yadan (zeytinya覺) zengin beslenme tansiyonu d羹羹r羹r.
  • Potasyum al覺m覺n覺n artmas覺yla hipertansiyon riski d羹mektedir. Patates, enginar, havu癟, 覺spanak ve muz gibi besinlerde bolca potasyum vard覺r.
  • Kandaki magnezyum seviyesinin d羹羹k olmas覺 hipertansiyon riskini artt覺r覺r. Badem, ceviz, f覺nd覺k, nohut, fasulye, bezelye, mercimek, buday ve yulaf gibi besinlerle magnezyum alabilirsiniz.
  • Bal覺k ya覺 omega-3 i癟erii ile kan bas覺nc覺n覺n d羹zenlenmesine yard覺m eder.

9. Hangi besinler tansiyonu y羹kseltir?

Tuz ve tuzlu besinler: Yap覺lan 癟al覺malar g繹steriyor ki ihtiyac覺m覺z覺n en az 10 kat覺 kadar fazla tuz kullanmaktay覺z. Hipertansiyonlu kiilerin yemeklerine tuz ilave etmemeleri ve tuzlu yiyeceklerden ka癟覺nmalar覺 gerekir. Yemekleri tatland覺rmak i癟in baharatlar en uygun se癟im olacakt覺r.

eker ve ekerli besinler: T羹ketim miktar覺na bal覺 olarak tansiyonu y羹kseltip kalp hastal覺klar覺n覺 da tetikleyebilir.

ay ve kahve: ay ve kahvede bulunan kafeinin tansiyonu y羹kselttii art覺k bilinen bir ger癟ek ama burada t羹ketim miktar覺n覺z 繹nemli, eer 3 fincan koyu kahve veya 6-7 bardak koyu 癟ay i癟miseniz tansiyon da y羹kselecektir.

Kolal覺 i癟ecekler: 襤癟eriinde bulunan hem y羹ksek oranda eker hem de meyank繹k羹nden dolay覺 v羹cutta sodyumun tutulmas覺na neden olabilmekte ve bu nedenle tansiyonu y羹kseltmektedir.

Margarin ve tereya覺: Margarin ve tereya覺n覺n direk tansiyonu y羹kseltici bir etkisi yoktur ama arat覺rmalar doymu ya oran覺 y羹ksek olan bu yalar yerine zeytin ya覺 t羹ketenlerde hipertansiyonun daha d羹羹k seviyede olduu g繹zlenmitir.

Alkol ve Sigara: Hipertansiyonunuz var ve d羹zenli alkol veya sigara t羹ketiyorsan覺z bu al覺kanl覺覺n覺zdan da yava yava uzaklaman覺zda fayda var.

10. Gebelerde hipertansiyon

Kronik hipertansiyon: Baz覺 kad覺nlar zaten gebelikten 繹nce y羹ksek tansiyona sahiptirler. Gebelik balang覺c覺ndan 繹nce veya gebeliin 20.haftas覺ndan 繹nceki tansiyon deerlerinin 140/90 mmHg’覺n 羹zerinde olmas覺d覺r. Gebelerin yakla覺k %3’羹nde g繹r羹l羹r. 襤leri yata anne olan kad覺nlarda ve iman anne adaylar覺nda daha s覺k g繹r羹l羹r.

Kronik hipertansif hastalar覺n yakla覺k %25’inde preeklampsi gelimektedir. Kronik hipertansiyon hastal覺覺 bulunan, tansiyon deerleri gebelik 繹ncesinde de y羹ksek olan anne adaylar覺n覺n antihipertansif tedavi ile kan bas覺n癟lar覺n覺n d羹羹r羹lm羹 olmas覺 preeklampsi gelime riskini azaltmamaktad覺r.

Gestasyonel hipertansiyon: gebeliin ikinci yar覺s覺ndan sonra ortaya 癟覺kan, preeklampsinin protein羹ri(idrarda fazlaca protein at覺lmas覺) benzeri sistemik bulgular覺n覺n olmad覺覺 hipertansiyon geliimidir. Preeklampsi riski %15-45’tir. Kan bas覺nc覺n覺n tedavi ile normale 癟ekilmesi preeklampsi riskini deitirmez.

Pre-eklampsi: Gebeliin 20. haftas覺ndan sonra ortaya 癟覺kan, 300mg/g羹n’den fazla protein羹rinin olduu hipertansiyon ile karakterize bir sendromdur.

10.1. Hipertansiyonlu gebelerde oluabilecek riskler:

  • Plasental ablasyon
  • Akselere hipertansiyon
  • Hedef organ hasar覺 (rn; serebrovask羹ler katastrofi)
  • Fetal gelime gerilii
  • Premat羹rite
  • Erken doum

Hipertansiyonlu gebelerin tedavisinde ilk hedef gebede oluabilecek bayin (intraserebral) kanamalar覺ndan korumak ve anne 繹l羹mlerini azaltmakt覺r.

Hafif hipertansiyonu olan gebede 繹ncelikle tansiyon deerlerini d羹羹recek beslenme al覺kanl覺klar覺 d羹zenlenir ve yaam deiiklikleri yap覺l覺r.

Kan bas覺nc覺 deerleri 160/110 mmHg’dan b羹y羹k hastalarda tedaviye balanmas覺 i癟in g繹r羹 birlii vard覺r. Metil-dopa, klonidin, beta-blok繹rler veya di羹retikler gibi ila癟lar kullan覺labilir.

11. Hipertansiyon ve egzersiz

11.1. D羹zenli egzersiz ve spor yapman覺n faydalar覺 nelerdir?

  • Kalp hastal覺覺 ve dier kronik hastal覺klara yakalanma riskini azalt覺r.
  • Kiiyi enerjik ve g羹癟l羹 k覺lar; stresi azalt覺r.
  • Kilo vermeye yard覺mc覺 olur. Fazla kilo al覺m覺n覺 繹nler.
  • Kalp kas覺 dahil kaslar覺, kemikleri ve tendonlar覺 g羹癟lendirir.
  • D羹zenli egzersiz kan bas覺nc覺n覺 azalt覺r. Kullan覺lan ilac覺n dozunun azalt覺mas覺na yard覺mc覺 olur veya ila癟 kullan覺m覺na olan ihtiyac覺 ortadan kald覺r覺r. 

Arat覺rmalar d羹zenli egzersizin hafif ve orta derecede hipertansiyonda kan bas覺nc覺n覺 ortalama 10 mmHg d羹羹rd羹羹n羹 g繹stermektedir. Bu miktar kan bas覺nc覺 ila癟lar覺 ile elde edilen etki ile ayn覺d覺r. 

D羹zenli egzersiz yapan sporcu kiilerin istirahat halindeki kalp tepe at覺m覺 say覺lar覺 da d羹羹kt羹r.

11.2. Hipertansiyonda nas覺l bir egzersiz program覺 uygulan覺r?

Orta ve a覺r derecede egzersiz programlar覺na balamadan 繹nce risk analizi yap覺lmal覺d覺r. Aerobik aktiviteler, y羹ksek kan bas覺nc覺n覺z覺 kontrol etmenizi salar. Esneklik (germe) ve kuvvetlendirme egzersizleri ise g羹癟lenmenizi salar.

11.3. Egzersiz Yap覺l覺rken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

  • 10-15 dk 覺s覺nma hareketleri ile balan覺r.
  • Is覺nma ve souma s覺ras覺nda esneklik egzersizleri yap覺lmal覺d覺r.
  • Egzersiz yap覺l覺rken kalp at覺m h覺z覺(nab覺z) takip edilmelidir. (Spora verilen k羹癟羹k aralarla elle kalp at覺m h覺z覺 say覺labilir veya kalp at覺m h覺z覺n覺 g繹steren bileklikler veya ak覺ll覺 saatler kullan覺larak nab覺z izlenebilir)
  • Egzersizlerin sonuna doru aktivite d羹zeyi yava yava azalt覺lmal覺d覺r (5-10 dakika souma).
  • Egzersiz s覺ras覺nda nefes tutulmamal覺d覺r. Egzersiz s覺ras覺nda nefesi tutmak, kan覺n kalbe geri d繹n羹羹n羹 azalt覺r.

11.4. Hipertansiyonda aerobik egzersizler

Kalp ve nefes al覺 veri h覺z覺n覺 artt覺ran b繹ylece oksijen t羹ketimini artt覺ran uzun s羹reli hareketler, aerobik (oksijen alarak yap覺lan) egzersizlerdir. Merdiven 癟覺kma, y羹r羹y羹, hafif kou, bisiklete binme ve y羹zme aerobik aktivitelere 繹rnek olarak verilebilir.

Y羹r羹y羹: Herkes taraf覺ndan, her zaman ve her yerde yap覺labilen basit, 羹cretsiz ve bahane kabul etmeyen bir egzersizdir. Y羹r羹mek, bacaklarda kan dola覺m覺n覺 h覺zland覺r覺r, kalbin pompalamas覺 gereken kan artar ve kalp kas覺 kuvvetlenir. H覺zl覺 ve tempolu y羹r羹y羹 aerobik egzersizdir. H覺zl覺 ad覺mlarla y羹r羹y羹, ayn覺 mesafede, en az kou kadar kalori yakar.

Kou: Kaslar覺n ve dola覺m-solunum sisteminin kapasitesini g羹癟lendiren aerobik egzersizdir. Kou, bacaklarda kan dola覺m覺n覺 h覺zland覺r覺r, kalbin pompalamas覺 gereken kan artar ve kalp kas覺 kuvvetlenir. 

Y羹zme: Neredeyse t羹m 繹nemli kaslar覺n 癟al覺mas覺n覺 salayan y羹zme aerobik bir egzersizdir. Y羹zme, t羹m v羹cutta kan dola覺m覺n覺 h覺zland覺r覺r, kalbin pompalamas覺 gereken kan artar ve kalp kas覺 kuvvetlenir. 

Bisiklet: Bisiklet, bacak, uyluk ve kal癟a kaslar覺n覺 癟al覺t覺ran aerobik bir egzersizdir. Kan覺n pompalamas覺 gereken kan miktar覺 artar. Kalp kas覺 g羹癟lenir. 

Aerobik tipteki egzersizler, haftan覺n en az 2 g羹n羹nde, her seferinde en az 30 dakika olarak uygulanmal覺d覺r. 

Egzersiz temponuzu nabz覺n覺za g繹re belirleyebilirsiniz. Maksimum enerji t羹ketimi i癟in sal覺k engeli bulunmayan yetikinde tahmini en y羹ksek kalp h覺z覺nda (“220-ya” deerinin %60-80’i) egzersiz yap覺lmal覺d覺r. rnein 40 ya覺nda biri i癟in 220-40=180 nab覺z seviyesi ge癟ilmemelidir. Bu seviyenin d羹zenlenmesinde fizyoterapistinizden yard覺m alabilirsiniz.

11.5. G羹nl羹k Yaamla 襤lgili 襤pu癟lar覺

  • Asans繹r kullanmak yerine merdivenlerden inip 癟覺k覺n覺z.
  • 襤yerinize giderken araba ile gitmek yerine y羹r羹y羹n羹z veya otob羹sten bir veya iki durak 繹nce ininiz. Bir ya da iki durak ileriye y羹r羹y羹p 繹yle otob羹se bininiz.
  • 襤yerine geldiinizde araban覺z覺 park yerinin en uzak b繹lgesine park ediniz.
  • Sizinle birlikte egzersiz yapacak partner bulunuz. Bu sayede daha istekli egzersiz yapabilirsiniz.

Egzersiz s覺ras覺nda aa覺daki uyar覺c覺 belirtilerden birini hissettiinizde, hemen egzersizi b覺rak覺n覺z ve doktorunuza bavurunuz:

  • G繹羹s ar覺s覺 veya nefes almakta g羹癟l羹k 癟ekmek,
  • Ba d繹nmesi, kulaklarda 癟覺nlama veya bayg覺nl覺k hissi,
  • D羹zensiz kalp at覺m覺, nab覺z deerlerinizin d羹zensiz olmas覺
  • A覺r覺 yorgunluk

12. Tansiyon deerlerim y羹ksek 癟覺kt覺, hangi doktora gitmeliyim?

Tansiyonunuzu doru 繹l癟t羹羹n羹zden emin olun!

  • Tansiyon deerleri stres ve egzersiz gibi bir癟ok durumdan etkilenebilir ve y羹ksek 癟覺kabilir. Bu nedenle tansiyonunuzu 繹l癟meden 繹nce sakince 15 dk dik oturun, kolunuzu tamamen soyun ve k覺yafetlerinizin kolunuzu s覺k覺t覺rmad覺覺na emin olun. l癟羹m yap覺lacak kol, kalp seviyesine kadar kald覺r覺lmal覺d覺r. l癟羹m esnas覺nda kolun kalp seviyesinin alt覺nda veya 羹st羹nde olmas覺 kan bas覺nc覺n覺n yanl覺 繹l癟羹lmesine neden olabilir. Bu nedenle 繹l癟羹m boyunca kol, kalp seviyesinde olmal覺d覺r. 
  • D繹nem d繹nem tansiyonumuz d羹ebilir veya y羹kselebilir. Bu nedenle tansiyon y羹ksekliinde doktor m羹racaat覺 i癟in birden fazla kere farkl覺 zamanlarda tansiyon 繹l癟羹m羹 yap覺lmal覺d覺r.

Doru 繹l癟羹ld羹羹nde ve birka癟 kere tekrarland覺覺nda tansiyon deeriniz 癟ounlukla 140/90 mmHg deerinin 羹zerinde ise aile hekiminize ya da kardiyoloji uzman覺na randevu almal覺s覺n覺z.

Eer gebeyseniz ve doru 繹l癟羹ld羹羹nde ve birka癟 kere tekrarland覺覺nda tansiyon deeriniz 癟ounlukla 140/90 mmHg deerinin 羹zerinde ise Kad覺n hastal覺klar覺 ve doum uzman覺 doktorunuza randevu al覺n覺z.

hipertansiyon nedir
Hipertansiyon nedir?

Hipertansiyon olarak da bilinen y羹ksek tansiyon, kan覺n atardamarlar覺n覺zdan normalden daha y羹ksek bas覺n癟larda akt覺覺nda gelien yayg覺n bir hastal覺kt覺r (1).

hy

Hekimim Yan覺mda mobil uygulamas覺n覺 indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak.