Cumartesi, 19 Eylül, 2020

Kabızlık (konstipasyon)

Kabızlık nedir? Üç günde bir ile günde üç kere arası yapılan dışkılama normal kabul edilir. Genel olarak;

  • Dışkılama sıklığının az olması, haftada 2 kere veya daha az dışkılama,
  • dışkılarken fazla gayret gösterme, dışkının zorlanarak çıkarılması
  • katı/sert dışkı oluşturma
  • az miktarda dışkılama

durumuna kabızlık denir. Kabız olmak tıpkı öksürük veya ateş gibi bir rahatsızlığın semptomu olarak kabul edilmektedir. Kabızlık hastalık olarak kabul edilmemektedir.

1. Kabızlık riskini arttıran faktörler nelerdir?

Her yaşta kadınların kabızlık oranı erkeklerden fazladır.

Kabızlık psikososyal etkenlere, beslenme alışkanlıklarına ve bazı kronik hastalıklara bağlı olarak görülebilir.

Oturarak mesai yapan ve mesai esnasında tuvalete gidecek fırsatı bulunmayan mesleklerde yanlış alışkanlıklar dolayısıyla kabızlık görülme ihtimali artar. Kabız olma riskini arttıran diğer bazı durumlar şöyledir:

  • Tuvalet ihtiyacını ertelemek
  • Katı gıdalarla beslenmek
  • Fazla inek sütü tüketmek
  • Rektumda ya da kolonda darlık veya tıkanıklık
  • Rektum ya da kolon çevresindeki sinirlere ait anormallikler
  • Hormonal hastalıklar
  • Dışkılamada rolü olan kaslara ait işlev bozuklukları
  • Kabızlık riskini arttıran bazı besinler; kepeksiz ekmek, muz, makarna, pirinç lapası, pilav, fazla süt tüketimi, fast food yiyecekler
kabızlık - konstipasyon

2. Kabızlık nasıl oluşur?

Kabızlıkta bağırsak peristaltizmi azalmış olabilir. Peristaltizm, besinlerin ağızdan anüse doğru düzenli aralıklarla ve sürekli olan hareketi demektir. Ağızdan anüse olması gerekenden daha yavaş ilerleyen dışkı daha uzun süre bağırsaklarda kalacağı için su ve sıvı emilim süresi uzayacaktır. Dışkının sıvısı ne kadar çok emilirse bağırsaklardaki sertliği o kadar artar.

Kabızlık bir dışkılayamama problemidir. Yemeklerden sonra besinlerin midemize dolmasıyla gerilen mide onu sindirmemiz için gerekli asiti salgılar. Benzer şekilde midede sindirilmiş besinler ince bağırsağa geçtiklerinde, bağırsaktaki yüzey gerilimi sınucu oluşan sinir sistemi uyarılarıyla bağırsakların peristaltik hareketleri hızlanarak besinleri mideden anüse doğru hareket ettirir. Buna gastrokolik refleks denir.

Bakınız: Kabızlığı gastrokolik refleks ve doğru tuvalet alışkanlığı ile yenin

Bu refleks aç olduğumzda var olan rutin bağırsak peristaltizmine göre daha hızlı ve kuvvetlidir. Bu sebeple yemeklerden sonra dışkılama ihtiyacını belirgin olarak hissederiz. Kabız olmaktan korunmak için her gün bir kere herhangi bir öğün yemeğinden sonra dışkılamayı alışkanlık haline getirmek oldukça koruyucudur.

Ciddiye alınmadığında kabızlık, bağırsakların doğal hareketlerini engelleyerek, sert dışkının (kakanın) bağırsaklardaki sürtünme kuvvetini arttırarak makatta çatlak, makattan dışarı uzanan fistül veya hemoroid gibi bir çok rahatsızlığın gelişmesine neden olabilir.

Lif içeriği yüksek besinler sindirim sistemini kabızlık, hemoroid, fistül ve makat çatlağı dahil birçok hastalıktan korur.
Lif içeriği yüksek besinler sindirim sistemini kabızlık, hemoroid, fistül ve makat çatlağı dahil birçok hastalıktan korur.

3. Kabızlıktan korunmak için neler yapabilirim?

  • Günlük aktif hayatın hengamesinin tuvalet alışkanlığını bozmaması için her gün sabah kahvaltısından sonra evinizden ayrılmadan dışkılama yapmanızı ve bunu gece uyumadan önce dişlerinizi fırçalamanız gibi alışkanlık haline getirmenizi öneririz.
  • Tam tahıllı veya kepekli veya çavdar ekmeğini tercih edin.
  • Kabuklu sebze ve meyvelerim kabularını soymadan iyice yıkayarak tüketin.
  • Hafif tempolu egzersiz ve yürüyüşler bağırsak hareketliliğine katkı sağlayacaktır.
  • Yemeklerin yanına salata ilave edin
  • Mercimek, barbunya, bezelye, pırasa, ıspanak, elma, armut, bulgur, yulaf, kuru kayısı gibi lif oranı yüksek posalı gıdalar bağırsaklarınızı rahatlatacaktır.
  • Stress kabızlığa sebep olabilmektedir. Psikolojik problemlerinizin üstesinden gelmeniz, profesyonel psikolojik destek almanız kabızlık, göz seğirmesi ve halsizlik gibi spesifik olmayan semptomlardan kurtulmanızda faydalı olacaktır.
  • Kafein (kahve) tüketimi kabızlık riskini arttırmaktadır. Sık sık kabızlık şikayetleri yaşıyorsanız kahve tüketiminizi sınırlandırmalısınız.

Şüphesiz ki, bağırsakların sağlığı ve mide yanması, ülser, kabızlık, hemoroid, fistül, fissür gibi rahatsızlıklardan korunmak için lif içeriği yüksek besinleri tercih etmek çok çok önemlidir.

Bakınız: Lif içeriği en yüksek besinler

Lif oranı yüksek, osmalaritesi ile su tutan ve bağırsaklarda hacim kaplayarak bağırsak peristaltizmini çalışmaya iten sebzeler ve meyveler kabızlıktan korunmamızı sağlar. Aynı şekilde uzun süreli lif içeriğinden fakir et ve et ürünleri kabızlık riskini arttırır.

Sağlıklı bir sindirim sisteminin devamı için et ağırlıklı yemeklerin yanında tüketilen salata ve düzenli aralıklarla meyve tüketimi bağırsakların sağlığı için oldukça koruyucudur.

Kendisi bir hastalık olarak kabul edilmeyen kabızlık bir başka hastalığın semptomu olabilir. Bu yüzden beslenme ve tuvalet alışkanlığınız doğru olmasına rağmen düzelmeyen kabızlığınız varsa lütfen doktorunuza başvurunuz.

4. Kabızlığa iyi gelen yiyecekler nelerdir?

Bir besin kabızlığa nasıl iyi gelir? Kabızlık dışkının sert, katı ve susuz olmasıdır. Bu durumun aksine, kendisi bağırsaklarda duran, emilmeyen ve bol bol su tutan besinler dışkının yumuşak kıvamda kalmasını sağlar.

Besinlerdeki lif içeriği, su tutar. Bağırsaklardan emilmez. Bağırsakların içerisinde daha fazla su bulunmasını sağlayarak kabızlığı önler. Lif içeriği en yüksek besinler sindirim sisteminin daha rahat çalışmasına yardımcı olarak birçok bağırsak hastalığından korur.

Mercimek, barbunya, bezelye, pırasa, ıspanak, elma, armut, bulgur, yulaf, kuru kayısı, patlamış mısır, ahududu gibi lif oranı yüksek posalı gıdalar bağırsaklarınızı rahatlatacaktır.

Kabızlık Rehberi:
1. Kabızlık (konstipasyon)
2. Çocuklarda Kabızlık
3. Bebeklerde Kabızlık
4. Kabızlığı gastrokolik refleks ve doğru tuvalet alışkanlığı ile yenin
5. Lif içeriği en yüksek besinler

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Ateşi olan çocuğu hangi durumlarda doktora götürmeliyim?

Yüksek ateşli çocuklarda, şu durumlarda, hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir ve hekimleri tarafından değerlendirilmelidir:Yaşı 3 aydan küçük bebekler, iyi...

Siyah Çayın Kanıta Dayalı Sağlık Faydaları

Siyah çay ülkemizde sudan sonra en çok tüketilen sıvı olabilir. Siyah çayın faydalarını ele alacağımız bu konu, siyah çayın şekersiz olarak tüketilmesinin...

Yeşil Çay Nasıl Zayıflatır? Yeşil Çayın Faydaları

Yeşil çay nasıl zayıflatır? Yeşil çay yer yüzündeki en sağlıklı içeceklerden biri mi? Yeşil çay karın yağlarından kurtulmaya nasıl yardım eder?

Bebek Gelişimi: Bebekler ne zaman oturtulur

Yeni doğan bebekler ilk aylarda karınları üzerine yatabilirler. Bebeklere eğer doğru pozisyonu bulmaları konusunda yardım edilirse 6 aylık olduklarında oturabilirler. Ancak genellikle...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Günlük İçmem Gereken Su Miktarı Ne Kadar?

Vücudun yaklaşık %60'ı sudur. Sağlıklı bir bedende su oranı korunmalıdır. Suyun azalması bir sağlık problemidir. Peki günlük içmem gereken su miktarı ne...

Brokoli, iyi ki varsın!

Brassica Oleracea ailesinin bir üyesi olan brokoli, minyatür boyutlarda küçük bir ağaca benzeyen sağlıklı bir besindir. Antioksidan, vitamin ve mineral deposudur. Lif...

Bebeklerde Kabızlık

Bebeklerde kabızlık nedir? Üç günde bir ile günde üç kere arası yapılan dışkılama normal kabul edilir. Genel olarak;Dışkılama sıklığının...

Çocuklarda Kabızlık

Çocuklarda kabızlık nedir? Üç günde bir ile günde üç kere arası yapılan dışkılama normal kabul edilir. Genel olarak;Dışkılama sıklığının...

Lif içeriği en yüksek besinler

Lif içeriği yüksek besinler, sindirim sisteminin sağlığı için son derece önemlidir. Lif, düşük kalorisi ve tokluk hissi sağlaması sayesinde kilo vermeye yardımcı...

GÜNCEL

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Seks ve Koronavirüs: Seks Esnasında Maske Takılır mı?

Korona virüs, virüslü biri öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda salınan solunum damlacıklarıyla yayılır. Öpüşmek veya diğer cinsel aktivitelerle temas etmek sizi korona virüse...

Yüksek Tansiyon | Hipertansiyon Rehberi | 2020 Kanada

Tüm dünyada yaygın olarak görülen kronik hastalıkların başında hipertansiyon (yüksek tansiyon) gelmektedir.Amerika’da en yaygın tanısı konan ve 20...

3 YORUMLAR

  1. Benim kabızlığım çok ileri derecede anal füssürde oldum kabızlığa bağlı yani çok şey denedim bir destek almadan normal yolla tuvalete çıkmam imkansız artık

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz