Mide Yanması

Genellikle yemeklerden ve hatta yağlı, tuzlu, acılı yemeklerden sonra görülen karın ağrısı ve acı ile yanma hissi mide yanması olarak ifade edilir. Mide yanmasının yaygın görülen sebebi mide asit üretiminde artış ve midenin koruyucu mukus duvarının zayıflamasıdır.

Mide yanmasına sıklıkla neden olan sağlık durumları ve mide yanması şikayetlerine karşı alınabilecek önlemleri öğrenmek için okumaya devam edin.

1. Mide yanması nedir?

Mide yediğimiz besinleri asit salgılayarak sindirilmelerini sağlayan bir organdır. İçi boş balon gibi esnek bir torba düşünün, besinler içerisine girdiğinde gerilerek genişliyor ve asit salgılamaya başlayarak içerisindeki besinleri sindiriyor.

Örnek verecek olursak, yediğiniz eti sindirebiliyor ama kendisi de et olmasına rağmen kendi kendini sindirmiyor. Bu nasıl oluyor? Kendi salgıladığı asitten kendisini koruyabiliyor. Bu özelliği hayati öneme sahip.

Mide, mukus salgılıyor. Bu mukus midenin yüzeyinde ahşap üzerine sürülmüş vernik gibi, metal üzerine yapılan boya gibi, mide duvarı boyunca bir kalkan gibi mideyi koruyor. Koruyamadığı durumlar mide yanması şeklinde tariflediğimiz rahatsızlığa neden oluyor.

Mide oldukça asidik sıvılar üreterek yediğimiz besinleri sindiriyor. Hatta yediğimiz etleri bile. Asidik sıvı arttığında veya mide duvarının koruyuculuğu azaldığında, mide sıvısının mideye zarar vermesi "mide yanması" olarak tarif edilen ağrıya neden olur.
Mide oldukça asidik sıvılar üreterek yediğimiz besinleri sindiriyor. Hatta yediğimiz etleri bile. Asidik sıvı arttığında veya mide duvarının koruyuculuğu azaldığında, mide sıvısının mideye zarar vermesi “mide yanması” olarak tarif edilen ağrıya neden olur.

2. Gastrit nedir?

Gastrit kelime anlamı olarak mide enfeksiyonu demektir. Mide koruyucu duvarı ve doğal asidik dengesini bozabilen çeşitli etkenler var. Örneğin;

  • mide asit miktarını arttıran beslenme biçimi,
  • yüksek protein içerikli beslenme,
  • bazı ilaçlar (özellikle ağrı kesiciler),
  • aşırı baharat,
  • yağlı-kızartmalı besinler,
  • acılı soslar,
  • alkol
  • sigara

bu etkenlere uzun süre maruz kalmak mide duvarında harabiyet riskini arttıracaktır. Mide yanması yapan diğer bir etken ise mide mukus duvarının yapısını bozan durumlardır. Helikobakter infeksiyonu ve gastrit örnekleri gibi

Alkol, diyetle alınan aşırı tuz, helikobakter infeksiyonu, sigara, nitrit ve nitratlar, (sucuk, sosis vb.’de, turşu, salamura, beklemiş gıdalarda boldur) A, C, E vitaminleri ve selenyum eksiklikleri mide iltihabı riskini arttıran etkenlerdir.

Bakınız: Gastrit

3. Gastroözofageal reflü hastalığı

Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mide asidinin sık sık mideden yemek borusuna doğru geri kaçışı ile oluşur.

En sık belirtisi, yemek yedikten sonra ağza acı su gelmesidir (regürjitasyon). Genellikle yemek yedikten sonra mide yanması ve mide ekşimesi görülür.

Reflü bazen ağza gıdaların ve acı suyun gelmesinin yanısıra yemek borusun asitle teması sonucu göğüs ön duvarının arkasındaki yanmaya da sebep olabilir. Bu göğüs ağrısı, yanma ve acı hisleri sıklıkla yemeklerden sonra olur.

4. Mide ülseri nasıl oluşur?

Mide duvarının yüzey alanında mukus miktarının azalması ya da mide içeriğindeki asit oranının artması ya da bu iki faktörün birlikte olmasıyla yer yer ülserler gelişebilir. Ülser, mide içeriğince tahriş olmuş doku bölgesidir. Yüzeyindeki mukus erimiş, mide asitinin mide duvarını sindirmeye başladığı durumdur ülser.

5. Sindirim sistemi kanamaları nedir?

Derinleşen ülserler midenin kanlanmasını sağlayan damarlara ulaşır ve damar duvarını da tahriş ederse hareketli bir organ olan mide içerisine kanama olur. Bu kanama midede olduğunda, mide tıpkı gıdalar gibi kendi kanımızı da sindirir.

Kanama miktarının artması dışkıda melena olarak kendini belli eder. Melena oldukça koyu renktedir(neredeyse siyah) ve kötü kokuludur. Sizde normalden çok daha koyu renkte normalden daha kötü kokan dışkılama yaparsanız lütfen doktorunuza başvurmayı ihmal etmeyiniz.

Eğer ülser mide içerisinde değil de midenin hemen çıkışında yani barsakların mide içeriğine en yakın pH değerlerine sahip olduğu duodenum bölgesinde olursa aynı şekilde kanama riski taşır. Bu kez kanama mideden sonraki kısımda başladığı için dışkıda kendini melena olarak belli etmez. Vişne çürüğüne yakın renkte bir dışkılama görülebilir.

Sindirim sisteminin neresinde olursa olsun eğer ülser damar duvarını tahriş etmiş ve kanamaya sebep olmuşsa bu durum, diğer tüm kanamalar gibi kan miktarının azalmasına sebep olur.

Sindirim sistemi içerisinde dışkının rengini değiştiremeyecek kadar düşük debideki kanamalar tanı konulana kadar fark edilememiş kan kayıplarıdır ve anemi (demir eksikliği anemisi, kansızlık) sebebidir. Doğru beslenilmesine ve yeterli miktarda kan ilacı (demir +2 veya demir +3) kullanıyor olunmasına rağmen kan değerlerinin normale dönmemesi sindirim sistemindeki düşük debili kanamalara işaret eder.

Mide yanması semptomlarını azaltmak için öncelikle beslenme şeklimize dikkat etmeliyiz. Mide asit oranını düşüren ve mide duvarını koruyan ilaçlar da mevcuttur.

Mide yanması şikayetleriniz varsa dikkat etmeniz gereken beslenme ve yaşam kuralları vardır.
Mide yanması şikayetleriniz varsa dikkat etmeniz gereken beslenme ve yaşam kuralları vardır.

6. Mide yanmasına ne iyi gelir?

Mide yanması veya karın bölgenizde acı ve ağrı hissi mi var? Mide yanması için ne yapılır? İşte öneriler:

  1. Mide içerisine giren besinlerin oluşturduğu ağırlık ve gerilmeyle içerisindeki bezinleri sindirecek asit ve sindirim enzimlerini salgılar. Aşırı beslenme, aşırı asit salgılanması ve midenin aşırı gerilmesi midenin kendini koruyamamasına neden olur. Beslenirken tıka basa yememeye dikkat edilmelidir.
  2. Alkol, diyetle alınan aşırı tuz, yağlı-kızartmalı besinler, sigara, nitrit ve nitratlar, bası ilaçlar(özellikle ağrı kesiciler sık görülen mide yanması sebebidir) midenin doğal duvar yapısını bozar
  3. Alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır
  4. Aşırı tuz tüketmekten kaçınılmalıdır
  5. Nitrit ve nitrat içeriği yüksek sucuk, sosis, jambon gibi kurutulmuş et ürünleri çok fazla tüketilmemelidir.
  6. Mide yanması durumunda karbonat kullanmak midenin pH değerini düşürerek rahatlamasını sağlayacaktır.
  7. Mide duvarını doğal mukusa benzer şekilde örterek asitin zararlı etkisinden koruyan ilaçlar kullanılabilir.
  8. Mide içerisindeki asiti nötralize eden ilaçlar mide yanmalarında kısa süreli yararlar sağlayabilir.
  9. Mide koruyucu olarak bilinen ilaçlar günde 1 adet kullanılarak gün boyu mide asit salınımını azaltarak koruyucu etkinlik sağlayabilirler.

Mide yanması şikayetleriniz varsa aile hekiminize başvurabilirsiniz. Dışkınızın renginin değiştiğini farkettiyseniz (sindirim sisteminde kanama olabileceğine işaret eder) genel cerrahi uzmanına başvurabilirsiniz.

Not: Dışkıda kan görülmesi, dışkının renginin kan kırmızısına yaklaşması, yüzde ve ciltte solukluk, halsizlik ve enerji eksikliği sindirim sisteminden ciddi kan kayıplarının olabileceğine işaret eder. Bu şikayetlere sahip biri bir hasta yakını ile acil servise yetiştirilmelidir.

Not 2: Yediğiniz gıdalar dışkı renginizi etkileyebilir.

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

Açık Havada Koşmak vs Koşu Bandında Koşmak | Artıları ve Eksileri Neler?

Hangisi daha iyi, koşu bandında koşmak mı yoksa dışarıda açık havada koşmak mı? Hem koşu bandı hem de açık havada koşmak sağlık açısından faydalar...

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi için standart tedavi, sentetik tiroid hormonu olan levotiroksin'i her gün düzenli olarak kullanmaktır. Bu ilaçların kullanım süreleri hipotiroidi hastalığının tipine göre değişmekle birlikte...

Hipotiroidi Tanısında Kan Testi?

Hipotiroidi (tiroid hormonu yetersizliği) tanısı, kan testinde tiroid hormon seviyelerinin ölçümüyle yapılabilir. Giderek artan bir halsizlik ve yorgunluk hissiniz varsa, cildinizde kuruluk, kabızlık, kilo artışı...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Arinna Nedir? Nasıl Kullanılır? | Pantoprazol

Arinna, midenin ürettiği asit miktarını azaltan Proton pompa inhibitor (PPİ) türü bir ilaçtır. Hazımsızlık, mide ekşimesi, mide yanması ve gastroözofageal-reflü hastalığı (GÖRH) için kullanılabilir. Ayrıca: Mide ülserlerini önlemek ve...

Esopral Nedir? Nasıl Kullanılır? | Esomeprazol

Esopral, esomeprazol etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır. Esopral, midenin ürettiği asit miktarını azaltan Proton pompa inhibitor (PPİ) türü bir ilaçtır....

Esom Nedir? Nasıl Kullanılır? | Esomeprazol

Esom, esomeprazol etken maddesine sahip mide koruyucu olarak tanınan mide asidini azaltarak etki gösteren bir ilaçtır.  Esom, midenin ürettiği asit miktarını azaltır. Proton pompa inhibitor (PPİ) türü bir ilaçtır....

GÜNCEL

Antibiyotik diş ağrısını geçirir mi? Diş apsesinde antibiyotik kullanımı

Antibiyotik diş ağrısını geçirir mi? Diş ağrıdığında antibiyotik kullanmak gerekir mi? Diş ağrım için antibiyotik kullandım ağrım geçti yine de diş hekimine gitmeli miyim? Antibiyotik...

Açık Havada Koşmak vs Koşu Bandında Koşmak | Artıları ve Eksileri Neler?

Hangisi daha iyi, koşu bandında koşmak mı yoksa dışarıda açık havada koşmak mı? Hem koşu bandı hem de açık havada koşmak sağlık açısından faydalar...

Hipotiroidi Tedavisi

Hipotiroidi için standart tedavi, sentetik tiroid hormonu olan levotiroksin'i her gün düzenli olarak kullanmaktır. Bu ilaçların kullanım süreleri hipotiroidi hastalığının tipine göre değişmekle birlikte...

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz