Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Burun Kanamas覺 (Epistaksis)

Burun kanamalar覺 her ya grubunda s覺k s覺k kar覺la覺lan ve genellikle burun i癟ini d繹eyen mukozan覺n her hangi bir yerinden kaynaklanan kanamalard覺r. Burun kanamas覺 (epistaksis); yerine bal覺 olarak 繹nden burun deliklerinden veya burun arkas覺ndan genizden gelebilir. Hastalar 繹nden gelen kanmalar覺 k覺sa s羹rede anlayabiliyor iken burnun arkas覺ndan gelen kanmalar覺 genellikle hemen anlayamaz.

burnu kanayan 癟ocuk, burun kanamas覺, epistaksis, hekimimyanimda.com

Burun kanamas覺 (epistaksis) nedenlerine bal覺 olarak tedavi yakla覺m覺n覺n da farkl覺 olaca覺ndan dolay覺 burun kanamalar覺n覺 sebeplerine ve lokalizasyonlar覺na g繹re ayr覺 ayr覺 grupland覺raca覺z.

Burun kanamas覺, ya grubuna g繹re erikin ve 癟ocukluk d繹neminde g繹r羹len burun kanamas覺 olarak da s覺n覺fland覺r覺labilir.

nden kanmalar burun kanamalar覺n覺n %90l覺k k覺sm覺n覺 oluturmaktad覺r. Kanaman覺n sebebine bal覺 olarak burun k繹kenlive sistemik sebeplere bal覺 burun kanamalar覺 eklinde de s覺n覺fland覺r覺labilir.

Burun kanamas覺 t羹rleri

ocuk ve gen癟 erikinlerde daha 癟ok 繹n burun kanamalar覺, kan suland覺r覺c覺 kullananlarda ya da hipertansiyonu olan yal覺larda kiilerde ise daha 癟ok arka burun kanamalar覺 g繹r羹l羹r.

anatomik b繹lgelerine g繹re burun kanamas覺 癟eitleri

n burun kanamas覺

S覺kl覺kla nemsiz b繹lgelerde kuru iklimlerde veya k覺 aylar覺nda kuru s覺cak oda havas覺 nedeniyle burun kanamas覺 olur.

Bu b繹lgedeki damarlar olduk癟a k覺r覺lgand覺rlar (frajil) ve mukozan覺n y羹zeyinde olduklar覺ndan burun s羹mk羹r羹lmesi, 癟ocuklarda burun ile oynama ve hatta ufak parmak dokunular覺yla dahi kanayabilir.

Bu tip burun kanamalar覺 genellikle tek tarafl覺d覺r. Bazen iki tarafl覺 da olabilir. Bu tip kanamalarda kanaman覺n kontrol羹 kolayd覺r, kendiliinden bile durabilir.

ou burun kanamas覺, burun 繹n b繹l羹m羹nde bulunan k覺lcal bir damar覺n a癟覺lmas覺 ya da halk tabiri ile 癟atlamas覺yla oluur ve s覺kl覺kla tek tarafl覺 olur.

Arka burun kanamas覺

Arka burun kanamalar覺, s覺kl覺kla orta ve ileri yalarda 繹zellikle hipertansiyon hastal覺覺 olanlarda, kan suland覺r覺c覺 kullananlarda veya burun ve y羹z travmalar覺nda g繹r羹l羹r.

Burnun i癟inde arka 羹st b繹lgelerden kanama olur ve iddeti burun 繹n kanamalar覺na g繹re daha fazlad覺r.

Arka burun kanamalar覺n覺n kontrol羹, burnun arka b繹lgesine ula覺m覺n zor olmas覺 nedeniyle zordur.

Hasta 繹n burun kanmas覺ndan farkl覺 olarak kan t羹k羹rme ve az覺nda kan tad覺 alma gibi nedenlerle gelebilir. Bu t羹r kanamalar hastaneye yat覺覺 ve ekstra 繹nlemler almay覺 gerektirir.

Uykuda burun kanamas覺

Gece yatarken uykuda oluan burun kanamalar覺 i癟in ayr覺 bir b繹l羹m a癟man覺n uygun olaca覺 d羹羹ncesindeyim 癟羹nk羹 羹lkemizin bir 癟ok b繹lgesi nemin d羹羹k olduu ve kuru havan覺n mevcut olduu b繹lgelerdir.

Ayr覺c覺 bir癟oumuz evimizde 覺s覺tma sistemi olarak soba ve kalorifer sistemi kullanmaktay覺z. Bu sistemler nemden fakir havay覺 daha da kurutarak burunda kurumalara ve kanamalara sebebiyet verebilmektedir.

Eskilerin yapt覺覺 gibi soban覺n ya da kaloriferin 羹st羹ne 覺slak bezler koymak, imkanlar dorultusunda evde nem makineleri kullanmak bu problemi kolayl覺kla 癟繹zebilmektedir. zellikle 癟ocukluk ya grubunda bu t羹r m羹daheleler 癟ocuklar覺n k覺覺n, 羹st solunum yolu enfeksiyonuna daha az maruz kalmas覺n覺 da salamaktad覺r.

Burun kanamas覺 neden olur?

Kanamaya neden olan fakt繹rleri, burunla ilgili nedenler ve burun d覺覺 nedenler olarak ay覺rabiliriz.

Burun ile ilgili nedenler:

  • Burnun kar覺t覺r覺lmas覺: Ka覺nt覺ya yol a癟an alerji, enfeksiyon veya kuruluk durumlar覺nda olabilir. ocukluk ya grubunda burun ile oynama kanman覺n en s覺k sebebidir.
  • st solunum yolu enfeksiyonlar覺
  • Kuvvetli burun s羹mk羹rme sonucu 繹zellikle yal覺 grupta olmak 羹zere burun damarlar覺n覺n 癟atlamas覺
  • Burundaki k覺k覺rdak eriliklerine bal覺 olarak dar alandan hava h覺zl覺 akarak burnun kurumas覺 ve kabuklanmas覺 sonucu
  • Burna s覺k覺lan ila癟lar, kokain kullan覺m覺
  • Burna darbe al覺nmas覺
  • Burun, burun boluklar覺 ve genzin iyi ve k繹t羹 huylu t羹m繹rleri de youn burun kanamalar覺na neden olmaktad覺r. T羹m繹rler nedeniyle gelien kanamalar, nedenler aras覺nda g繹r羹len en nadir kanmalard覺r.

Burun d覺覺 nedenler:

  • Y羹ksek tansiyon
  • Aspirin ve coumadin benzeri kan suland覺r覺c覺 (kan inceltici) ila癟 kullan覺m覺
  • P覺ht覺lama sorunlar覺, genetik veya edinsel kanama bozukluu hastal覺klar覺
  • Karacier hastal覺klar覺

Burnum kan覺yor hangi doktora gitmeliyim?

Toplumun yakla覺k %15i hayat覺 boyunca en az 1 kez burun kanamas覺 ge癟irmitir. Bu kiilerin 癟ou bir sal覺k kuruluuna bavurmaz ve sadece %10-15inin bir kulak burun boaz (KBB) uzman覺n覺n yard覺m覺na ihtiyac覺 vard覺r.

Burun kanamalar覺 KBB acilleri i癟inde 繹nemli bir yeri oluturmaktad覺r. ou burun kanamalar覺 hafif kanamalar olmas覺na ramen, hayat覺 tehdit eder 繹l癟羹de iddetli kanamalar da olabilir.

Burun kanamas覺 olan bir kiinin u durumlarda mutlaka doktora bavurmas覺 gereklidir:

  • Sersemlik, fenalama veya bay覺lma hissi varsa
  • arp覺nt覺 veya nefes almada zorluk varsa
  • Tekrarlayan ve uzun s羹ren burun kanamalar覺nda
  • Evde yap覺labilecek 繹nlemlere ramen kanama devam ediyorsa
  • Kan t羹k羹r羹lmesi, 繹ks羹r羹k ile kan gelmesi veya kusma ile a覺zdan kan geliyorsa
  • Burun d覺覺nda baka yerlerden kanama olmas覺 durumunda (idrar ve d覺k覺lama ile)
  • V羹cutta hafif darbelerle bile morarma ve 癟羹r羹klerin varl覺覺nda
  • Aspirin coumadin gibi kan suland覺r覺c覺 ila癟lar覺n kullan覺ld覺覺 durumlarda
  • P覺ht覺lama bozukluu yaratabilecek karacier, b繹brek veya hemofili gibi hastal覺klar覺n bulunduu durumlarda,
  • Kemoterapi ve onkolojik tedavi hikayesi varsa
  • Y羹ksek ate ve d繹k羹nt羹 gibi ek belirtiler varsa vakit kaybedilmeden bir hastaneye gidilmesi gerekir.

Tedavi

Burun kanams覺 (epistaksis) tedavisi, burun kanamas覺n覺n nedenine ve iddetine g繹re deimektedir. Genelde tedavi protokolleri evde uygulanabilinecek y繹ntemler eklinde balay覺p; hastanede yatarak tedaviye kadar geni bir spektrumda deiiklik g繹stermektedir.

Tedavi protokollerini inceleyecek olursak hiyerarik incelemede ilk basama覺 evde yap覺labilecekler oluturmaktad覺r.

burun kanamas覺 nas覺l durdurulur

Burun kanamas覺 nas覺l durdurulur?

Hastaneye gitmeden 繹nce ilk yap覺lmas覺 gerekenler ise 繹yledir:

  • Kanamas覺 olan kii ve etraf覺ndakiler 繹ncelikle sakin ve soukkanl覺 davranmal覺d覺r. Burnu kanayan kii, heyecanl覺 ve gergin olursa tansiyonu y羹kselir ve kanaman覺n iddeti artarak hastay覺 kanama y繹n羹nden k覺s覺r d繹ng羹ye sokar.
  • Ba hafif癟e 繹ne doru eilmeli, kan覺n yutularak mideye gitmesi engellenmelidir. Mideye giden kan belirli bir miktardan fazla olursa bulant覺 ve kusmaya yol a癟abilir.
  • Burnu kanayan kii dik oturulmal覺 veya yatmas覺 gerekiyorsa mutlaka ba y羹ksekte kalacak ekilde yat覺lmal覺d覺r.
  • Burnun yumuak olan k覺sm覺n覺 tamamen kavrayacak ekilde 繹n k覺s覺m baparmak ve iaret parmaklar覺yla 5 dakika kadar burun s覺k覺t覺r覺lmal覺d覺r.
  • 5 dakika bast覺rd覺ktan sonra eer burun hala kan覺yorsa burun i癟ini souk suyla temizlemek, p覺ht覺lar覺 uzaklat覺rmak ve tekrar iki parmakla burun kanatlar覺n覺 bast覺rarak kanamay覺 durdurmak gerekir. Bu ilem birka癟 kez tekrarlanabilir.
  • Buz ile souk uygulama, ense b繹lgesine ve burun kanatlar覺na uygulanabilir. Bu yolla burun kanamalar覺n覺n y羹zde 90覺 durmaktad覺r.

Bu ekilde durmayan kanamalar i癟in hastaneye bavurmak gerekir.

Hastanede burun kanamas覺 tedavisi

Burun kanamalar覺n覺n hastane 癟繹z羹mleri ise nedenin bulunarak ona y繹nelik tedavinin yap覺lmas覺 ile olur.

  • Kanaman覺n durmad覺覺 繹n burun kanamalar覺nda ufak bir tampon yap覺larak kanama durdurulabilir. Bu tamponlama ilemi hastanede yap覺labilecei gibi evde de yap覺labilmektedir ancak evde yap覺lan tamponlarda hastalar覺n burun i癟ine koyduu materyalin kaybolma yada burun i癟inde kalma gibi dezavantajlar覺 mevcuttur. Hastanede yap覺lan tamponlar daha kompleks tamponlar olup kanama alan覺na daha iyi bas覺 uygulamaktad覺r.
  • Kanama durmusa veya tampon al覺nd覺ktan sonra 癟ou kez yumuat覺c覺 ve yara iyiletirici krem veya merhemler 繹nerilir. Tekrarlayan burun kanamalar覺nda mutlaka KBB uzman覺na bavurulmal覺d覺r.
  • Endoskopik muayene y繹ntemiyle yeri belirlenebilir. B繹ylece kanamaya yol a癟an damarlar kimyasal (g羹m羹 nitrat) ve elektrokoag羹lasyon (bipolar vb koter) gibi y繹ntemler ile yak覺labilir. Koterizasyon ilemi ile kanama 癟ounlukla durmaktad覺r. Ayr覺ca hasta uzun s羹re tampon ile kalmas覺 gerekmedii i癟in daha konforludur.

Koterizasyon: Kanamay覺 ve hasar覺 azaltmak i癟in uygulanan yakma tekniidir. Enfeksiyonu kontrol alt覺nda tutmak i癟in veya istenmeyen bir doku b羹y羹mesini durdurmak i癟in de bu y繹nteme bavurulabilir.

  • Burun kanamas覺n覺n nedeni burnun anatomik yap覺s覺ndan kaynaklan覺yor ise (k覺k覺rdak erilii, polip vb.) bunlara y繹nelik operasyonlar uygulan覺r. Burun boluklar覺nda yerleik bir t羹m繹rden 羹phelenildiinde ise doktorunuz zaten o b繹lgeden biyopsi alarak size gerekli bilgiyi verecektir.
  • Burnun arka k覺sm覺nda kanamas覺 olan, kan suland覺r覺c覺 ila癟 kullanan, hipertansiyonu olan hastalar ise mutlaka hastaneye g繹t羹r羹lmeli gereklilii halinde hastaneye yat覺r覺larak yak覺n izlemde tutulmal覺d覺r. Arka burun kanamalar覺nda burun arkas覺na kadar ula覺p kanama alan覺na bas覺 uygulayan 繹zel tamponlar yerletirilir. Bu ilem ar覺l覺 ve hastan覺n burundan nefes almas覺na engel olmakla birlikte yap覺lmas覺 gerekli bir ilemdir.
    • Bu hastalarda kanama kontrol羹 yap覺l覺rken kanama hipertansiyona bal覺 ise, tansiyonun d羹羹r羹lmesine y繹nelik ila癟lar覺n da ayn覺 zamanda verilmesi gereklidir.
    • Kan suland覺r覺c覺 kullanan hastalarda ise kan p覺ht覺lama testleri yap覺ld覺ktan sonra kan suland覺r覺c覺 ila癟lar覺 uygun bran hekimi (N繹roloji, Kardiyoloji veya Dahiliye uzman覺) ile kons羹lte edilerek kesilmeli veya uygun baka bir ila癟 ile deitirilmelidir. Hastan覺n doktora dan覺madan ila癟 kullanmay覺 b覺rakmas覺 daha b羹y羹k sal覺k sorunlar覺na neden olabilir!
  • Bu anlat覺lanlara ramen kanamas覺 devam eden hastalar da olmaktad覺r. Bu 癟ok k羹癟羹k y羹zdeyi oluturan hastalarda ameliyathanede gerekli m羹dahaleler yap覺larak kanayan damar balanmakta veya giriimsel radyolojik ilemler ile damar覺 t覺kay覺c覺 ilemlere gereksinim duyulmaktad覺r.

Yanl覺 bilinenler

Burun kanamas覺 羹z羹nt羹den mi oluur?

Eer 羹z羹nt羹 hastan覺n tansiyon deerini y羹kseltecek d羹zeyde ise burundaki k覺lcal damarlar覺n kan bas覺nc覺n覺 artt覺rarak burun kanamas覺na neden olabilir. Ancak basit 羹z羹nt羹ler veya hastada kan bas覺nc覺n覺 etkilemeyen durumlar burun kanamas覺n覺n temel nedeni olamaz.

Burun kanamas覺 hakk覺nda yanl覺 inan覺lar

Aniden olan burun kanamas覺 kesinlikle kanserin belirtisidir inan覺覺: Bu durum doru deildir. Yukar覺da bahsettiimiz gibi bir 癟ok neden aniden kanmaya sebep olabilmektedir ve kanser bunlar覺n 癟ok az bir k覺sm覺n覺 oluturur. Endoskopik ilem yap覺lmadan patolojik 癟al覺ma yap覺lmadan bir hastaya kanser demek doru deildir.

Tek tarafl覺 ya da 癟ift tarafl覺 burun kanmalar覺n覺n daha k繹t羹 olduu inan覺覺: Doru deildir. Kanamalar genellikle tek taraftan ve daha az s覺kl覺kla iki taraftan ger癟eklemektedir. Tek taraftan kanamas覺 k繹t羹d羹r iki taraftan kan覺yorsa 癟ok kan kaybetmitir gibi yakla覺mlar doru deildir. Doktorunuzun yapt覺覺 muayeneler daha doru sonu癟ludur bu konu da l羹tfen hekime g羹venin. 

Burun kanamas覺n覺n beyinden geldii inan覺覺: Burun kanamalar覺 burun k繹kenlidir. Kafa i癟i, beyin ile burun aras覺nda bir travmaya bal覺 k覺r覺k yada a癟覺kl覺k yoksa b繹yle bir durum s繹z konusu deildir. Bu inan覺tan dolay覺 bir 癟ok hasta N繹roloji ve Beyin cerrahi Uzmanlar覺na gereksiz bir ekilde bavurmaktad覺r. Hele ki 癟ocukluk 癟a覺ndaki burun kanamalar覺n覺n bu branlara bavurmas覺na hi癟 gerek yoktur.

Tansiyonu y羹ksek hastan覺n burun kanamas覺 olmas覺n覺n iyi bir durum olduu b繹ylece beyin kanamas覺 olmad覺覺 inan覺覺: Hipertansiyonu olan hastada burun kanmas覺 olmas覺, kanayan burun damar覺n覺n y羹ksek kan bas覺nc覺na dayanamad覺覺na iaret eder. Toplumda hi癟 burun kanamas覺 olmadan beyin kanmas覺 ge癟iren insanlar da mevcuttur. Onun i癟in hipertansiyon yak覺ndan ve s覺k覺 takip edilmesi gereken bi durumdur.

Burun kanamas覺nda hangisi yap覺lmaz?

Ba覺 geriye atman覺n ve buruna pamuk ve benzeri bir eyler t覺kman覺n kanamay覺 durduraca覺 inan覺覺: Bu hareketler, sadece burun kanamas覺n覺n 繹nden deil arkadan gelmesini salar, kanamay覺 durdurmaz. Hatta hasta kan覺 yutabilecei i癟in mide bulant覺s覺 ve kusma yaparak hastay覺 daha 癟ok tedirgin eder.

Kanama miktar覺n覺n 癟ok fazla olduu inan覺覺: Hastalar覺 癟ok korkutan kanamalarda bile miktarlar bir su barda覺ndan daha azd覺r. Onun i癟in hekime kan takviyesi konusunda 覺srarc覺 olunmamal覺d覺r. Bunun yan覺 s覺ra hayat覺 tehdit eden burun kanamalar覺n覺n da olabilecei ak覺lda tutulmal覺d覺r. Bu durum ise hekimin yapaca覺 basit bir kan tetkiki ile anla覺labilecei i癟in hekiminize g羹venin.

hy

Hekimim Yan覺mda mobil uygulamas覺n覺 indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile iaretlenmilerdir