Migren Rehberi

Migren genellikle ba覺n bir taraf覺nda zonklay覺c覺 bir ar覺 olarak hissedilen iddetli bir ba ar覺s覺d覺r. Ayr覺ca bir癟ok insanda bulant覺, kusma ve 覺覺a veya sese kar覺 artan hassasiyet gibi belirtileri vard覺r. Migren, her 5 kad覺ndan 1'ini ve her 15 erkekten 1'ini etkileyen yayg覺n bir rahats覺zl覺kt覺r.

Migren zonklay覺c覺 ve iddetli bir ba ar覺s覺d覺r. Genellikle mide bulant覺s覺, kusma ve 覺覺a veya sese kar覺 a覺r覺 hassasiyet elik eder. Migren ataklar覺 saatlerce veya g羹nlerce s羹rebilir ve ar覺 o kadar iddetli olabilir ki g羹nl羹k aktivitelerinizi engelleyebilir.

Migrenin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, beyindeki kimyasallar, sinirler ve kan damarlar覺ndaki ge癟ici deiikliklerin sonucu olduu d羹羹n羹lmektedir. Genellikle 癟ocukluk, ergenlik veya erken yetikinlik d繹neminde balar.

Migrenin birka癟 farkl覺 formu vard覺r.

  • aural覺 migren; migren balamadan hemen 繹nce yan覺p s繹nen 覺覺klar g繹rmek gibi belirli uyar覺 iaretleri (aura) vard覺r.
  • auras覺z migren; migrenin belirli uyar覺 iaretleri olmadan meydana geldii en yayg覺n tip
  • sessiz migren olarak da bilinen ba ar覺s覺z migren auralar覺 – yan覺p s繹nen 覺覺klar g繹rmek gibi bir aura veya bulant覺, kusma gibi dier migren belirtilerinin yaand覺覺 ancak ba ar覺s覺n覺n gelimedii durum

Migren ba ar覺s覺 baz覺 insanlarda haftada birka癟 kez meydana gelebilir. Baz覺 insanlarda ise y覺lda birka癟 kez de ortaya 癟覺kabilir. Migren ila癟lar覺 ve migren tetikleyicilerinden uzak durmak migren ataklar覺n覺 繹nleyebilir veya ba ar覺s覺 iddetini hafifletebilir.

Belirtileri

Migrenin ana belirtisi genellikle ba覺n bir taraf覺nda iddetli ba ar覺s覺d覺r. Ar覺 genellikle, hareket ettiinizde k繹t羹leen ve normal aktiviteleri yapman覺z覺 engelleyen orta veya iddetli bir zonklama hissidir. Baz覺 durumlarda ar覺 ba覺n覺z覺n her iki taraf覺nda da oluabilir ve y羹z羹n羹z羹 veya boynunuzu etkileyebilir.

Migrene iaret eden dier belirtiler:

  • bulant覺
  • kusma
  • 覺覺a veya sese kar覺 artan hassasiyet. Bu nedenle migreni olan bir癟ok kii sessiz ve karanl覺k bir odada dinlenmek ister.

Baz覺 hastalarda baz覺 migren ataklar覺nda u belirtiler de g繹r羹lebilir:

  • terleme
  • konsantrasyonda g羹癟l羹k
  • 癟ok s覺cak veya 癟ok souk hissetmek
  • kar覺n ar覺s覺 (abdominal ar覺)
  • ishal

Migreni olan herkes bu ek belirtileri yaamaz. Baz覺 migren hastalar覺nda ise bu ek belirtiler vard覺r ancak ba ar覺s覺 yoktur.

Migren belirtileri genellikle 4 saat ile 3 g羹n aras覺nda s羹rer, ancak sonras覺nda bir haftaya kadar 癟ok yorgun hissedebilirsiniz.

Aura belirtileri

Migreni olan yakla覺k her 3 kiiden 1’inde, migrenden 繹nce aura olarak adland覺r覺lan ge癟ici uyar覺 iaretleri vard覺r. Bu iaretler:

  • g繹rsel sorunlar; yan覺p s繹nen 覺覺klar, zikzak desenler veya k繹r noktalar g繹rme gibi
  • uyuma veya ine batmas覺 gibi kar覺ncalanma hissi; genellikle bir elde balar ve koldan yukar覺 doru 癟覺karak y羹z羹 dudaklar覺 veya dili etkileyebilir
  • ba d繹nmesi veya dengede durma problemi
  • konuma bozukluu
  • bilin癟 kayb覺 (nadirdir)

Aura belirtileri tipik olarak yakla覺k 5 dakika i癟inde geliir ve bir saate kadar s羹rer.

Baz覺 insanlar aura yaad覺ktan sonra hafif bir ba ar覺s覺 yaayabilir veya hi癟 ba ar覺s覺 yaamayabilir.

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Eer migren belirtileri ya覺yorsan覺z, aura ve ba ar覺s覺 d繹nemlerinde neler yaad覺覺n覺z覺 not al覺n. Ba ar覺n覺z覺 hafifletmek i癟in neler yapt覺覺n覺z覺 ve ar覺n覺z覺n ne kadar s羹rd羹羹n羹 de not al覺n. Ba ar覺s覺 yaama s覺kl覺覺n覺z覺 ve ar覺n覺z覺n karakterine dair bir ablon 癟覺kard覺ktan sonra bunu hekiminizle payla覺n.

Parasetamol i癟eren (Parol tablet, Minoset tablet, Panadol tablet, Vermidon Tablet gibi) ar覺 kesici ila癟larla kontrol alt覺na alamad覺覺n覺z ba ar覺lar覺 i癟in bir hekime g繹r羹nmenizde fayda vard覺r.

Ar覺 kesici ila癟lar覺n fazla kullan覺lmas覺, zamanla ar覺 eiinin d羹mesine ve ar覺 kesici ilac覺n eskisi kadar etki etmemesine neden olabilir. Bu nedenle ar覺 kesici ila癟lar覺 ar覺y覺 tamamen ge癟irecek kadar y羹ksek dozda veya s覺k s覺k kullanmak yerine ar覺y覺 katlanabilecek kadar hafifletecek dozda kullanmak daha ak覺ll覺ca olabilir.

Ar覺 kesici ila癟larla hafiflese bile, s覺k s覺k (ayda 5 g羹nden fazla) migren ar覺n覺z varsa, 繹nleyici tedaviden fayda g繹rebileceiniz i癟in bir n繹roloji uzman覺na g繹r羹nmenizde fayda vard覺r.

Daha ciddi bir t覺bbi soruna iaret edebilecek aa覺daki belirti ve semptomlardan herhangi birine sahipseniz hemen doktorunuza g繹r羹n羹n veya acil servise (112) gidin:

  • G繹k g羹r羹lt羹s羹 gibi bir anda gelen, ani, iddetli bir ba ar覺s覺
  • Kafa travmas覺 sonras覺 ba ar覺s覺, 繹zellikle ba ar覺s覺 git gide k繹t羹leiyorsa
  • ks羹rme, efor, zorlama veya ani bir hareketten sonra daha k繹t羹 hale gelen kronik bir ba ar覺s覺
  • Bir veya iki kolda ya da y羹z羹n bir veya iki taraf覺nda his kayb覺 (paralizi); fel癟
  • Geveleyerek veya bozuk konuma
  • Daha 繹nce yaad覺覺n覺z hi癟bir eye benzemeyecek kadar iddetli ar覺
  • Ba ar覺s覺na elik eden; y羹ksek ate, boyun tutulmas覺, n繹bet ge癟irme, zihin bulan覺kl覺覺, 癟ift g繹rme veya cilt k覺zar覺kl覺覺

Bu semptomlar inme (fel癟) veya menenjit gibi daha ciddi bir durumun belirtisi olabilir ve m羹mk羹n olan en k覺sa s羹rede bir doktor taraf覺ndan deerlendirilmelidir.

Evreleri

Bir migren ata覺nda bal覺ca d繹rt evre vard覺r. Ancak migren tipi ba ar覺s覺 yaayan herkes bu 4 evrenin tamam覺n覺 yaamaz.

Prodrom evresi

Prodrom evresi, migrene kadar ge癟en d繹nemdir. Migrenden bir veya iki g羹n 繹nce, migren ata覺n覺n yaklamakta olduuna iaret eden baz覺 deiiklikler fark edebilirsiniz:

  • Kab覺zl覺k
  • Depresif veya 癟ok enerjik hissetmek
  • Yemek istei
  • Boyun tutulmas覺
  • Artan susuzluk hissi ve s覺k idrara 癟覺kma
  • S覺k s覺k esneme

Prodrom evresinde auralar oluabilir. Prodrom evresi; konsantrasyonu, ruh halini ve itah覺 etkileyebilir.

Aura evresi

Migren auras覺, bir ata覺n 繹ncesinde veya migren esnas覺nda ve nadiren de ba ar覺s覺 ata覺n覺n sonras覺nda g繹r羹len baz覺 n繹rolojik belirtilerdir.

Sinir sistemi ile ilikili olan bu auralar ge癟icidir, kal覺c覺 etki b覺rakmaz.

Her semptom genellikle yava yava balar, birka癟 dakika i癟inde oluur ve 20 ila 60 dakika s羹rer.

Genellikle g繹rseldirler, ancak baka rahats覺zl覺klar覺 da i癟erebilirler. Baz覺 migren aura 繹rnekleri:

  • eitli ekilleri, parlak noktalar覺 veya 覺覺k parlamalar覺n覺 g繹rme gibi g繹rsel durumlar
  • G繹rme kayb覺 veya g繹r羹羹n azalmas覺
  • Kol veya bacakta ine batmas覺 hissi
  • Y羹zde veya v羹cudun bir taraf覺nda zay覺fl覺k veya uyuukluk
  • Konuma zorluu
  • Sesler veya m羹zik duymak
  • Kontrol edilemeyen titreme, s覺癟rama veya dier hareketler

Ba ar覺s覺 (migren ar覺s覺 ata覺)

Ba ar覺s覺n覺n en iddetli olduu d繹nemdir. Tipik migren ba ar覺s覺n覺n tek tarafl覺, ba arkas覺ndan balayan, zonklay覺c覺 karakterde ar覺s覺n覺n yaand覺覺 d繹nemdir.

Bir migren ata覺, tedavi edilmezse genellikle 4 ila 72 saat s羹rer. Migrenin ne s覺kl覺kla meydana geldii kiiden kiiye deiir. Migren nadiren ortaya 癟覺kabilir veya ayda birka癟 kez ortaya 癟覺kabilir.

Migren s覺ras覺nda unlar覺 yaayabilirsiniz:

  • Ba ar覺s覺 genellikle ba覺n bir taraf覺ndad覺r ancak bazen her iki taraf覺 da ar覺yabilir.
  • Zonklay覺c覺 ve darbelerin pe pee gelip gittii karakterde ar覺
  • I覺a, sese ve bazen kokuya ve dokunmaya kar覺 hassasiyet
  • Mide bulant覺s覺 ve kusma

Postdrome (ar覺 sonras覺 evre)

Migrenden sonraki 24 saatlik d繹nemdir. Migren ata覺ndan sonraki g羹n yorgun, uykulu, bitkin, huzursuz veya karmakar覺覺k hissedebilirsiniz. Baz覺 migren hastalar覺 bu evrede mutlu hissettiklerini belirtiyor.

Ani ba hareketi k覺sa s羹reliine tekrar ar覺ya neden olabilir.

Bu evrelerin t羹m羹 her atakta olmayabilir. Ar覺 癟ou zaman 4-72 saat i癟inde sonlan覺r ve ataklar aras覺nda kii normal hayat覺na devam edebilir.

Nedenleri

Migrenin kesin nedeni bilinmemektedir, ancak beyindeki sinir sinyallerini, kimyasallar覺 ve kan damarlar覺n覺 ge癟ici olarak etkileyen anormal beyin aktivitesinin sonucu olduu d羹羹n羹lmektedir.

Beyin sap覺ndaki deiiklikler ve bunun 繹nemli bir ar覺 yolu olan trigeminal sinir ile etkileimi s繹z konusu olabilir. Sinir sisteminizdeki ar覺y覺 d羹zenlemeye yard覺mc覺 olan serotonin de dahil olmak 羹zere beyin kimyasallar覺ndaki dengesizlikler de olabilir.

Arat覺rmac覺lar migrende serotoninin rol羹n羹 arat覺r覺yorlar. Kalsitonin geni ile ilikili peptit (CGRP) dahil olmak 羹zere dier n繹rotransmitterler de migren ar覺s覺nda rol oynar.

Migreni tetikleyen eyler nelerdir?

Hormonal durumunuz, duyular覺n覺z, beslenmeniz ve uyku durumunuz dahil olmak 羹zere bir癟ok ey migreni tetikleme potansiyeline sahiptir. Ancak migren tetikleyicileri kiiden kiiye farkl覺l覺k g繹sterebilir.

Sizin migreninizi tetikleyen eyleri bulman覺z i癟in bir g羹nl羹k tutabilirsiniz. Migren ata覺ndan 繹nce neler olduunu not edin. Migren ataklar覺ndan 繹nce yaad覺覺n覺z ortak durumlar sizin migren tetikleyicileriniz olabilir.

Regl ilikili migren

Baz覺 kad覺nlar regl d繹nemlerinde, muhtemelen 繹strojen hormonu gibi hormon seviyelerindeki deiiklikler nedeniyle migren yaarlar.

Bu t羹r migrenler genellikle reglin balamas覺ndan 2 g羹n 繹ncesi ile 3 g羹n sonras覺 aras覺nda ortaya 癟覺kar.

Baz覺 kad覺nlar, yaln覺zca bu s羹re zarf覺nda, saf menstr羹el migren olarak bilinen migren yaarlar. Ancak 癟ou kad覺n migren ataklar覺n覺 baka zamanlarda da yaar ve buna regl ilikili migren denir.

Dier hormonal deiiklikler

Regl d繹nemleri gibi hamilelik ve menopoz 繹ncesi veya menopoz s覺ras覺ndaki 繹strojen hormonu dalgalanmalar覺 da migren gelimesine katk覺 sal覺yor olabilir.

Menopoz baz覺 kad覺nlarda migreni tetikleyebilir veya daha da k繹t羹letirebilir. Bir癟ok kad覺n menopozdan sonra migrenlerinin d羹zeldiini fark eder.

Bir doum kontrol羹 y繹ntemi olarak kullan覺lan oral kontraseptifler ya da hormon replasman tedavisinde kullan覺lan ila癟lar gibi hormonal ila癟lar da migreni k繹t羹letirebilir. Bununla birlikte, baz覺 kad覺nlar, bu ila癟lar覺 al覺rken migrenlerinin daha az meydana geldiini belirtiyor.

Duygusal tetikleyiciler

  • Stres. 襤yerinde veya evde stres migrene neden olabilir.
  • Kayg覺. Endie, kayg覺 ve anksiyete migreni tetikleyebilir.
  • Gerginlik
  • Depresyon
  • Heyecan

Fiziksel tetikleyiciler

  • Yorgunluk
  • Kalitesiz uyku. Yeterli s羹re veya yeterli kalitede uyuyamamak migreni tetikleyebilir. Kaliteli uyku i癟in gerekli bilgileri edinin.
  • Vardiyal覺 i hayat覺
  • K繹t羹 duru. V羹cut pozisyonunun ve duruunun yanl覺 olmas覺.
  • Boyun veya omuzda gerginlik
  • Jet lag
  • D羹羹k kan ekeri (hipoglisemi)
  • Efor. Cinsel aktivite de dahil olmak 羹zere youn fiziksel efor migreni tetikleyebilir.
  • Yorucu egzeriz (eer d羹zenli egzersiz yapm覺yorsan覺z, al覺k覺n deilseniz)

Beslenme tetikleyicileri

  • Yiyecekler. Eskitilmi peynirler veya tuzlu ve ilenmi g覺dalar migreni tetikleyebilir.
  • A癟l覺k. 羹n atlamak, a癟 kalmak veya oru癟 tutmak da migreni tetikleyebilir. Anormal derecede d羹羹k kan ekeri (hipoglisemi) migreni tetikleyebilir.
  • G覺da katk覺 maddeleri. Bir癟ok g覺dada bulunan baz覺 katk覺 maddeleri de migreni tetikleyebilir. rnein bir tatland覺r覺c覺 olan aspartam ve raf 繹mr羹n羹 uzatan monosodyum glutamat.
  • Alkol. Alkol, 繹zellikle k覺rm覺z覺 arap migreni tetikleyebilir.
  • Kafein. Kahve t羹rleri ve 癟ay ile kola gibi kafein i癟eren i癟ecekler de migreni tetikleyebilir.
  • Dehidrasyon. S覺v覺 eksiklii (dehidrasyon) migreni tetikleyebilir. G羹nl羹k i癟meniz gereken su miktar覺 hakk覺nda daha fazla bilgi edinin.
  • ikolata ve narenciye gibi belirli yiyecekler
  • Tiramin maddesini i癟eren yiyecekler. kurutulmu etler, maya 繹zleri, salamura ringa bal覺覺, f羹me bal覺k (somon f羹me gibi) ve baz覺 peynirler (癟edar, stilton ve camembert gibi)

Ayr覺ca, buzdolab覺nda veya donmu olarak bekletilmek yerine, oda s覺cakl覺覺nda bekleyen yiyeceklerde tiramin seviyesi y羹kselebilir.

evresel tetikleyiciler

  • I覺k veya ses. Parlak 覺覺klar, parlak g羹n 覺覺覺 veya y羹ksek ses migreni tetikleyebilir.
  • Televizyon veya bilgisayar ekran覺 gibi titreyen ekranlar
  • Koku. Parf羹m kokusu, tiner kokusu veya sigara duman覺 kokusu gibi g羹癟l羹 kokular da baz覺 insanlarda migreni tetikler.
  • Sigara i癟mek veya sigara duman覺na maruz kalmak
  • Hava durumu. Hava durumu, hava s覺cakl覺覺 veya barometrik bas覺n癟 deiiklii migreni tetikleyebilir.
  • Yetersiz oksijen veya havas覺z ortamda bulunmak

Migreni tetikleyen ila癟lar

  • Baz覺 uyku ila癟lar覺
  • Doum kontrol hap覺, doum kontrol y繹ntemi olarak kullan覺lan baz覺 oral kontraseptifler
  • Y羹ksek tansiyon tedavisinde kullan覺lan damar geniletici olan nitrogliserin
  • Hormon replasman tedavisi (HRT), menopozla ilikili semptomlar覺 hafifletmek i癟in kullan覺l覺r.

Risk fakt繹rleri

Aa覺dakiler de dahil olmak 羹zere 癟eitli fakt繹rler sizi migren hastas覺 olmaya daha yatk覺n hale getirir:

  • Aile 繹yk羹s羹. Eer migren hastas覺 olan bir yak覺n覺n覺z varsa sizde de migren balama riski artar. (genetik)
  • Ya. Migren her yata balayabilir, ancak ilk migren ata覺 genellikle ergenlik d繹neminde ortaya 癟覺kar. Migren 30’lu yalarda zirve yapma eilimindedir ve sonraki on y覺llarda giderek daha az iddetli ve daha az s覺kl覺kta g繹r羹l羹r.
  • Cinsiyet. Migren kad覺nlarda 3 kat daha s覺k g繹r羹lmektedir.
  • Hormonal deiiklikler. Migreni olan kad覺nlar i癟in ba ar覺lar覺 reglin balang覺c覺ndan hemen 繹nce veya k覺sa bir s羹re sonra balayabilir. Migren s覺kl覺覺 ve iddeti hamilelik veya menopoz s覺ras覺nda deiiklik g繹sterebilir. Migren, genellikle menopozdan sonra d羹zelir.

Migren ar覺lar覺n覺 azaltmak i癟in 癟ok fazla ar覺 kesici kullan覺lmas覺, a覺r覺 ila癟 kullan覺m覺na bal覺 ba ar覺s覺 gelimesine neden olabilir.

Migren tan覺s覺 nas覺l konulur?

Migreni tehis etmek i癟in 繹zel bir test yoktur. Migren tan覺s覺n覺n doru konmas覺 i癟in, migrenle ilikili belirtilerle birlikte tekrarlayan ba ar覺lar覺n覺n yani migren modelinin tan覺mlanmas覺 gerekir.

Migren herkeste ayn覺 ekilde g繹r羹lmemektedir. Her migren hastas覺n覺n ve her migren ata覺n覺n ba ar覺s覺 iddeti ayn覺 deildir. Kimi hastalarda aura veya ba ar覺s覺ndaki migren belirtileri yoktur kimi hastalardaysa ba ar覺s覺 d覺覺ndaki bulant覺 ve kusma gibi migren belirtileri vard覺r ama ba ar覺s覺 yoktur. T羹m bu nedenlerden dolay覺 migren tan覺s覺n覺n konmas覺 zaman alabilir.

Doktorunuzun yan覺na ilk kez gittiinizde size u sorular覺 sorabilir:

  • Ba ar覺n覺z tek tarafl覺 m覺?
  • Ar覺n覺z dalgalar halinde art覺p azal覺yor mu?
  • G羹nl羹k aktiviteleri ger癟ekletirmenizi engelleyecek kadar iddetli mi?
  • Fiziksel aktivite veya hareket etme iddetini artt覺r覺yor mu?
  • Ba ar覺s覺na elik eden mide bulant覺s覺 veya kusma var m覺?
  • Ba ar覺s覺na elik eden 覺覺k veya g羹r羹lt羹 hassasiyeti var m覺?

Migren g羹nl羹羹

Tan覺ya yard覺mc覺 olmas覺 i癟in migren ataklar覺n覺z覺 繹ncesinde ve sonras覺nda neler yaad覺覺n覺z覺 not alman覺zda fayda vard覺r. Migren hastadan hastaya farkl覺l覺k g繹sterir ve tan覺s覺 bir test ile konmad覺覺 i癟in yaad覺覺n覺z ba ar覺s覺 ataklar覺n覺 dikkatli ekilde takip edip not al覺n.

u bilgileri eklediinizden emin olun:

  • tarih ve saat
  • regl ile ilikili mi? (kad覺nlarda)
  • migren balad覺覺nda ne yap覺yordun
  • ba ar覺s覺 ata覺 ne kadar s羹rd羹
  • hangi belirtileri yaad覺n
  • eer ila癟 ald覺ysan覺z isimlerini, dozlar覺n覺 ve ne kadar ie yarad覺klar覺n覺
  • ar覺 kesici ila癟 kullan覺m s覺kl覺覺n覺z覺 ve dozlar覺n覺

Migren G羹nl羹羹 tutmak i癟in haz覺rlad覺覺m覺z pdf dosyas覺n覺 indirmek i癟in aa覺daki butonu kullanabilirsiniz.

S覺k s覺k veya y羹ksek dozda ar覺 kesici ila癟 almak migren tan覺s覺 koymay覺 g羹癟letirebilir. Bunun nedeni migren ata覺n覺n fark edilememe ihtimali ve y羹ksek dozda ar覺 kesici ila癟 kullan覺m覺na bal覺 yan etki olarak geliebilecek ba ar覺s覺n覺n migren ile kar覺mas覺 ihtimalidir. Bu yan etki sadece k覺sa s羹rede 癟ok ila癟 almakla gelimez ayn覺 zamanda uzun s羹re boyunca daha az dozda ar覺 kesici kullan覺nca da ger癟ekleebilir.

Uzun vadede her ay, ayda 10 g羹nden fazla ar覺 kesici ila癟 almamal覺s覺n覺z. Eer bir ayda 10 g羹nden fazla ar覺 kesici ila癟 kullanma ihtiyac覺n覺z varsa bir doktora randevu al覺n ve doktorunuzun tedavi 繹nerilerine uyun.

Doktorunuzun potansiyel tetikleyicileri belirlemesine yard覺mc覺 olmas覺 i癟in kad覺nlar覺n regl balang覺癟lar覺n覺 ve ba ar覺s覺 ilikilerini kaydetmesinde fayda vard覺r.

Migren tedavisi

u anda migreni tamamen ortadan kald覺rabilecek bir tedavi yoktur. Mevcut tedavi se癟enekleri migren ataklar覺n覺n 繹nlenebilmesini veya ar覺 iddeti ile migren belirtilerinin hafifletilmesini hedeflemektedir.

Sizin i癟in en iyi migren ila癟lar覺n覺 bulmak biraz zaman alabilir. En fazla fayda g繹rebileceiniz ila癟lar覺 bulana kadar farkl覺 ila癟lar覺 veya kombinasyonlar覺n覺 denemeniz gerekebilir.

ou insan, migren ata覺 ge癟irirken karanl覺k bir odada uyuman覺n veya uzanman覺n yap覺lacak en iyi ey olduunu d羹羹n羹r.

Baz覺 migren hastalar覺ysa ba ar覺s覺 ata覺 s覺ras覺nda bir eyler yemenin rahatlat覺c覺 olduunu belirtiyor. Az bir k覺sm覺 ise migren s覺ras覺nda kendilerini daha iyi hissediyorlar.

Ar覺 kesiciler

Migreni olan bir 癟ok kii i癟in u ar覺 kesici ila癟lar ar覺y覺 hafifletmekte faydal覺 olmaktad覺r:

Bu ila癟lar eczanelerden re癟etesiz olarak temin edilebiliyor.

Parasetamol ve ibuprofen bebeklerde ar覺 kesici olarak kullan覺labilen ve genel olarak d羹羹k yan etki riski ta覺yan ila癟lard覺r.

Hem parasetamol hem de ibuprofen emziren kad覺nlarda kullan覺labilirken, ibuprofen hamile kad覺nlara 繹nerilmemektedir. 襤buprofen bir NSA襤襤‘dir ve mide, karacier veya b繹brek rahats覺zl覺覺 olanlarda dikkatli kullan覺lmal覺d覺r.

Parasetamol ise bilinen en d羹羹k yan etki riskine sahip ila癟lardan biridir ve bebeklerde, gebelerde ve emziren kad覺nlarda re癟ete edilebilmektedir.

Doktorunuz migren ba ar覺lar覺n覺z i癟in ibuprofen d覺覺nda u steroid yap覺da olmayan antienflamatuar ila癟lar覺 (NSA襤襤) kullanman覺z覺 da 繹nerebilir.

Eer migren i癟in ar覺 kesici ila癟 kullan覺yorsan覺z bu ilac覺 migren ata覺n覺n ilk balad覺覺 anda alman覺zda fayda vard覺r.

羹nk羹 ila癟lar a覺zdan ilk al覺nd覺klar覺na 繹nce mideye sonra sindirim sisteminden kana ge癟erler ve beyine ulamalar覺 biraz zaman al覺r. Migren ata覺 ilk balad覺覺nda ar覺 kesici ilac覺 alm覺 olmak migren ba ar覺s覺 evresinin iddeti artana kadar ilac覺n kana ve beyne ulamas覺 i癟in zaman tan覺r.

Ar覺 kesici almadan 繹nce ba ar覺s覺n覺n k繹t羹lemesini beklemeniz tavsiye edilmez, 癟羹nk羹 genellikle ilac覺n 癟al覺mas覺 i癟in 癟ok ge癟 olur.

Eer aura evresi yaam覺yorsan覺z veya migren ba ar覺n覺z 癟ok h覺zl覺 bal覺yorsa doktorunuz size bir bardak suda 癟繹z羹nen (efervesan) ila癟lar 繹nerebilir. Bu ila癟lar kana daha h覺zl覺 ge癟erek ba ar覺s覺n覺 daha h覺zl覺 hafifletebilirler.

Migren esnas覺nda baz覺 hastalar iddetli bulant覺 ve kusma hissi yaarlar. Eer bulant覺 nedeniyle ar覺 kesici ila癟 yutam覺yorsan覺z doktorunuz ar覺 kesici fitiller 繹nerebilir. Bu ar覺 kesici fitiller makattan (popo, an羹s) i癟eri yava癟a itilerek kullan覺l覺r.

Uyar覺lar:

  • Re癟etesiz sat覺lan ar覺 kesicileri al覺rken daima ilac覺n kutusundan 癟覺kan bro羹r羹 okuduunuzdan ve dozaj tavsiyelerine uyduunuzdan emin olun. Eczac覺n覺za soru sormaktan 癟ekinmeyin.
  • 16 ya覺n alt覺ndaki 癟ocuklar, bir sal覺k uzman覺n覺n rehberliinde olmad覺k癟a aspirin almamal覺d覺r.
  • Aspirin ve ibuprofen, mide 羹lseri, karacier sorunlar覺 veya b繹brek sorunlar覺 gibi mide sorunlar覺 繹yk羹s羹 olan yetikinler i癟in de 繹nerilmez.
  • Herhangi bir ar覺 kesiciyi s覺k s覺k almak migreni daha da k繹t羹letirebilir. Buna a覺r覺 ila癟 kullan覺m覺 ba ar覺s覺 denir.
  • Ar覺 kesicileri tekrar tekrar kullanman覺z gerektiini veya re癟etesiz sat覺lan ar覺 kesicilerin etkili olmad覺覺n覺 fark ederseniz bir doktora dan覺覺n. Doktorunuz daha g羹癟l羹 ar覺 kesici ila癟lar re癟ete edebilir veya ar覺 kesicilerin yan覺 s覺ra triptanlar覺n kullan覺lmas覺n覺 繹nerebilirler. Ar覺 kesicilerin s覺k kullan覺m覺n覺n ba ar覺n覺za katk覺da bulunabileceinden 羹pheleniyorlarsa, bunlar覺 kullanmay覺 b覺rakman覺z覺 繹nerebilirler.

Triptanlar

S覺radan ar覺 kesicilerle migren ba ar覺lar覺n覺z kontrol alt覺na al覺nam覺yorsa doktorunuz triptan grubu migren ila癟lar覺n覺 繹nleyici tedavi olarak kullanman覺z覺 繹nerebilir.

Triptan ila癟lar覺 migren ba ar覺lar覺 i癟in 繹zel bir ar覺 kesicilerdir. Beyinde migren ba ar覺lar覺na neden olabilecek deiiklikleri tersine 癟evirerek 癟al覺t覺klar覺 d羹羹n羹lmektedir.

Beynin etraf覺ndaki kan damarlar覺n覺n daralmas覺na (kas覺lmalar覺na) neden olurlar. Bu, migren s羹recinin bir par癟as覺 olduuna inan覺lan kan damarlar覺n覺n genilemesini tersine 癟evirir. Baz覺lar覺:

  • sumatriptan (Imigran, Sumatran)
  • rizatriptan (Riznorm, Maxalt)
  • eletriptan (Relpax)
  • naratriptan (Naramig)

Dier migren ila癟lar覺nda olduu gibi, 癟ok fazla triptan almak, a覺r覺 ila癟 kullan覺m覺 ba ar覺s覺na yol a癟abilir.

Triptanlar覺n ortak yan etkileri unlard覺r:

  • s覺cak basmas覺 hissi
  • gerginlik
  • kar覺ncalanma
  • k覺zarma
  • y羹z, uzuvlar veya g繹羹ste a覺rl覺k hissi

Baz覺 insanlar ayr覺ca mide bulant覺s覺, a覺z kuruluu ve ba d繹nmesi yaarlar. Bu yan etkiler genellikle hafiftir ve kendi kendine d羹zelir.

Doktorunuz, triptanlarla ilk tedavinizi tamamlad覺ktan sonra genellikle bir takip randevusu alman覺z覺 繹nerir. B繹ylece ila癟 etkinliini ve herhangi bir yan etki yaay覺p yaamad覺覺n覺z覺 takip edebilir.

Eer ila癟 tedaviye yard覺mc覺 oluyorsa muhtemlen triptan tedavisi devam eder. Ancak etkili olmad覺ysa veya yan etki yaad覺ysan覺z doktorunuz kulland覺覺n覺z triptan ila癟 t羹r羹n羹 deitirebilir.

Bulant覺 ila癟lar覺

Bulant覺 ve kusma 繹nleyici ila癟lar migrene bal覺 gelien mide bulant覺s覺n覺 ve migren belirtilerini hafifletebilir. Doktorunuz mide bulant覺s覺 ila癟lar覺n覺 dier migren ila癟lar覺n覺z gibi re癟eteye ekleyebilir.

Bulant覺 ve kusma ila癟lar覺 da t覺pk覺 ar覺 kesici ila癟larda olduu gibi migren balar balamaz al覺nd覺覺nda daha etkili olur.

Bu ila癟lar genellikle a覺zdan al覺n覺r ancak fitil formlar覺 da bulunabilir.

Bulant覺 ve kusma ila癟lar覺n覺n ishal ve sersemlik gibi yan etkileri g繹r羹lebilir.

襤la癟 kombinasyonlar覺: Yerel eczanenizden migren i癟in 癟eitli re癟etesiz kombinasyon ila癟lar覺 sat覺n alabilirsiniz. Bir triptan ile ibuprofen gibi baka bir ar覺 kesiciyi birletirmek de 癟ok etkili olabilir. Hangi ilac覺n sizin i癟in daha uygun olduundan emin deilseniz eczac覺n覺za dan覺abilir veya doktora dan覺abilirsiniz.

Akupunktur

襤la癟lar sizin i癟in uygun deilse veya migreni 繹nlemeye yard覺mc覺 olmuyorsa akupunkturu deneyebilirsiniz. Akupunktur i癟in 繹zel olarak 繹deme yapman覺z gerekebilir.

5 ila 8 haftal覺k bir s羹re boyunca 10 seansa kadar uygulanacak akupunktur tedavisi migrene faydal覺 olabilir.

Yukar覺daki tedaviler migreninizi etkili bir ekilde kontrol etmiyorsa doktorunuz daha fazla arat覺rma ve tedavi i癟in sizi uzman bir migren kliniine y繹nlendirebilir.

Yukar覺da bahsedilen ila癟lara ek olarak, bir uzman transkraniyal manyetik stim羹lasyon gibi baka tedaviler 繹nerebilir.

Transkraniyal Manyetik Stim羹lasyon (TMS)

TMS’de, cildinize manyetik darbeler g繹nderen k羹癟羹k bir elektrikli cihaz ba覺n覺za uygulan覺r.

TMS’nin migren tedavisine nas覺l etki ettii tam olarak belli deil, ancak arat覺rmalar, TMS’nin migrenin balang覺c覺nda kullan覺lmas覺n覺n migren iddetini azaltabileceini g繹stermitir.

Ayr覺ca TMS yukar覺da bahsedilen ila癟larla birlikte, ila癟 etkileimine girmeden kullan覺labilir.

Ancak, TMS migren i癟in bir kesin tedavi deildir ve her migren hastas覺nda ie yaramamaktad覺r.

Tedavi etkinliine dair kan覺tlar g羹癟l羹 deildir ve aural覺 migreni olan kiilerle s覺n覺rl覺d覺r.

Tedaviyle ilgili 癟al覺malar imdiye kadar yaln覺zca k羹癟羹k ve ge癟ici yan etkiler bildirmi olsa da, TMS tedavisinin uzun vadede potansiyel yan etkileri hakk覺nda 癟ok az kan覺t vard覺r. Olas覺 baz覺 yan etkileri;

  • hafif ba d繹nmesi
  • halsizlik ve yorgunluk
  • ayakta durmay覺 zorlat覺rabilecek bir kas titremesi
  • sinirlilik (asabilik, irritabilite)

Uzun vadede yaanabilecek yan etki potansiyelinin belirsizlii nedeniyle, TMS’nin yaln覺zca uzman merkezlerdeki ba ar覺s覺 uzmanlar覺 taraf覺ndan uygulanmas覺 繹nerilmektedir.

Uzman, tedaviyi kullanma deneyimlerinizin kayd覺n覺 tutacakt覺r.

Hamile ve emziren kad覺nlar i癟in migren tedavisi

Genel olarak, ila癟larla migren tedavisi, hamileyken veya emzirirken m羹mk羹n olduunca s覺n覺rland覺r覺lmal覺d覺r.

襤la癟 kullanmak yerine, migren tetikleyicilerini belirlemek ve bunlardan ka癟覺nmaya 癟al覺mak 繹nerilir.

襤la癟 gerekliyse, doktorunuz size parasetamol i癟eren (Parol tablet, Minoset tablet, Panadol tablet) gibi d羹羹k dozlu bir ar覺 kesici re癟ete edebilir.

Baz覺 durumlarda, anti-inflamatuar ila癟lar veya triptanlar re癟ete edilebilir.

Gebe kalmaya 癟al覺覺yorsan覺z, gebeyseniz veya bebek emziriyorsan覺z herhangi bir ila癟 kullanmadan 繹nce mutlaka bir doktora dan覺覺n.

Migren nleme

Migren yaama riskinizi azaltman覺n birka癟 yolu vard覺r.

Migren tetikleyicilerini belirleme ve 繹nleme

Migreni 繹nlemenin en iyi yollar覺ndan biri, migren ata覺n覺 tetikleyen eyleri tan覺mak ve onlardan ka癟覺nmaya 癟al覺makt覺r.

rnein belirli yiyecekleri yedikten sonra migren ata覺 yaad覺覺n覺z覺 tespit ederseniz o yiyecekten uzak durarak migren ata覺ndan korunabilirsiniz. Eer stres migreni tetikliyorsa stresi kontrol alt覺na almay覺 繹rendiinizde migrenden korunabilirsiniz.

Bir migren g羹nl羹羹 tutmak, olas覺 tetikleyicileri belirlemenize ve kulland覺覺n覺z herhangi bir ilac覺n ne kadar etkili olduunu takip etmenize yard覺mc覺 olabilir.

Migren g羹nl羹羹n羹zde unlar覺 kaydetmeye 癟al覺覺n:

  • Migren ata覺 g羹n羹 ve saati
  • Ba ar覺s覺 iddeti
  • Bulant覺 veya kusma var m覺
  • Bu migren ata覺n覺 tetikleyen bir ey var m覺yd覺?
  • Aura var m覺? I覺a veya sese kar覺 hassasiyet var m覺?
  • Kulland覺覺n覺z ila癟lar ve dozu

襤la癟lar ve takviyeler

Migren ataklar覺n覺 繹nlemeye yard覺mc覺 olabilecek ila癟lar vard覺r. Bu ila癟lar genellikle migren tetikleyicilerini tan覺y覺p onlardan uzak durman覺za ramen migren ataklar覺 yaamaya devam ettiinizde kullan覺l覺r.

ok iddetli migren ataklar覺 ya覺yorsan覺z veya ataklar覺n覺z s覺k s覺k oluyorsa, doktorunuz size bu ila癟lar覺 re癟ete edilebilir.

Migreni 繹nlemek i癟in kullan覺lan bal覺ca ila癟lardan baz覺lar覺 unlard覺r: Topiramat, propranolol, amitriptilin… Botulinum toksini tip A ve akupunktur da migreni 繹nlemek i癟in tercih edilen y繹ntemlerdendir.

Topiramat

Topiramat, balang覺癟ta epilepsi hastalar覺nda epilepsi n繹betlerini 繹nlemek i癟in gelitirilmi bir ila癟 t羹r羹d羹r, ancak art覺k migrende 癟ok daha yayg覺n olarak kullan覺lmaktad覺r.

Topiramat migreni 繹nlemede etkilidir ve genellikle her g羹n tablet eklinde al覺n覺r.

Topiramat i癟eren ila癟lar, b繹brek veya karacier sorunlar覺 olan kiilerde dikkatli kullan覺lmal覺d覺r.

Ayr覺ca hamilelik s覺ras覺nda al覺n覺rsa domam覺 bebee zarar verebilir ve hormonal kontraseptiflerin yani doum kontrol haplar覺n覺n etkinliini azaltabilir. Bu nedenle topiramat i癟eren ila癟 kullanacak kad覺nlara doum kontrol haplar覺 d覺覺nda doum kontrol y繹ntemi 繹nerilmelidir.

Topiramat覺n baz覺 yan etkileri unlard覺r:

  • itah azalmas覺
  • bulant覺
  • kusma
  • ishal veya kab覺zl覺k
  • ba d繹nmesi, sersemlik, denge kayb覺
  • uyku sorunlar覺

Propranolol

Propranolol geleneksel olarak anjina ve y羹ksek tansiyonu tedavi etmek i癟in kullan覺lan bir ila癟t覺r, ancak migreni etkili bir ekilde 繹nledii de g繹sterilmitir.

Genellikle her g羹n tablet eklinde al覺n覺r.

Propranolol; ast覺m, kronik obstr羹ktif akcier hastal覺覺 (KOAH) ve baz覺 kalp sorunlar覺 olan kiiler i癟in uygun deildir.

eker hastal覺覺 olan kiilerde dikkatli kullan覺lmal覺d覺r.

Propranolol羹n baz覺 yan etkileri:

  • souk eller ve ayaklar
  • ciltte kar覺ncalanma ve ine batmas覺 hissi
  • uyku sorunlar覺
  • yorgunluk

Amitriptilin

Amitriptilin, balang覺癟ta depresyonu tedavi etmek i癟in tasarlanm覺 bir ila癟t覺r, ancak migreni 繹nlemede de yararl覺 olduu kan覺tlanm覺t覺r.

Genellikle her g羹n tablet eklinde al覺n覺r.

Amitriptilin uykunuzu getirebilir, bu nedenle akamlar覺 veya yatmadan 繹nce almak en iyisidir. Amitriptilin dier baz覺 yan etkileri:

  • kab覺zl覺k
  • ba d繹nmesi, sersemlik hissi
  • a覺z kuruluu
  • ieme zorluu
  • ba ar覺s覺

Bu ilac覺n tam olarak faydas覺n覺 g繹sterebilmesi i癟in 6 haftaya kadar d羹zenli olarak kullan覺lmas覺 gerekebilir.

Botulinum toksini tip A

Uzun s羹reli migreni olan baz覺 erikinlerde ba ar覺s覺n覺 繹nlemek i癟in botulinum toksin tip A ad覺 verilen bir ila癟 faydal覺 olabilir. (kaynak)

Botulinum toksini tip A, kaslar覺 fel癟 eden bir t羹r sinir toksinidir. Bu tedavinin migrene nas覺l ve ne kadar fayda ettii kesin deildir.

Bu tedavi kronik migreni olan kiiler i癟in bir se癟enek olarak d羹羹n羹lebilir.

  • nceki en az 3 繹nleyici t覺bbi tedaviye yan覺t vermeyen
  • Her ay覺n en az 8 g羹n羹 migren ata覺 oluturacak ekilde ayda toplam 15 g羹n ba ar覺s覺 yaayan

migren hastalar覺nda bir tedavi se癟enei olarak deerlendirilebilir.

NICE y繹nergelerine g繹re, botulinum toksin tip A, ba覺n ve boynun etraf覺ndaki 31 ila 39 b繹lgeye enjeksiyon yoluyla verilmelidir.

Her 12 haftada bir yeni bir tedavi s羹reci verilebilir. (kaynak)

Akupunktur

Migren ila癟lar覺 癟eitli nedenlerle herkes i癟in uygun olmayabilir. Eer migren ila癟lar覺 sizin i癟in uygun deilse veya migreni 繹nlemede yeterli olmuyorsa, akupunktur se癟eneini d羹羹nmek isteyebilirsiniz.

NICE, 5 ila 8 haftal覺k bir s羹re boyunca 10 seansa kadar uygulanabilecek akupunkturun faydal覺 olabileceini belirtir.

Regl ilikili migrenlerin 繹nlenmesi

Regl ile ilikili migren, genellikle regl kanamas覺n覺n balayaca覺 ilk g羹nden 2 g羹n 繹ncesiyle 3 g羹n sonras覺 aras覺nda g繹r羹l羹r.

Bu migrenler nispeten 繹ng繹r羹lebilir olduundan, hormonal olmayan veya hormonal tedaviler kullanarak bunlar覺 繹nlemek m羹mk羹n olabilir.

Hormonal olmayan tedaviler

Hormonal olmayan tedavi 繹nerileri unlard覺r:

Bu ila癟lar, adetinizin balang覺c覺ndan veya 2 g羹n 繹ncesinden kanaman覺n son g羹n羹ne kadar g羹nde 2 ila 4 kez tablet olarak al覺n覺r.

Hormonal tedaviler

Tavsiye edilebilen baz覺 hormonal tedaviler:

  • kombine doum kontrol hap覺 (kombine hormonal kontraseptifler)
  • yaln覺zca progesteron i癟eren haplar, implantlar veya enjeksiyonlar gibi yaln覺zca progesteron i癟eren doum kontrol haplar覺
  • reglin balang覺c覺ndan 3 g羹n 繹nce kullan覺labilen ve 7 g羹n boyunca devam eden 繹strojen bantlar覺 veya jelleri

Hormonal kontraseptifler genellikle aura belirtileri olan kad覺nlarda menstr羹el migreni 繹nlemek i癟in kullan覺lmaz 癟羹nk羹 bu tedaviler inme (fel癟) riskinizi art覺rabilir.

Komplikasyonlar

Migren, iskemik inme (fel癟) riskinde k羹癟羹k bir art覺la ve 癟ok k羹癟羹k bir zihinsel sal覺k sorunlar覺 riski ile ilikilidir.

襤nme

襤skemik inme en s覺k yaanan inme (fel癟) t羹r羹d羹r.

襤skemi, bir dokunun ya da h羹cre grubunun yeterli kana ulaamamas覺 anlam覺na gelir. Yeterli kan覺 dolay覺s覺yla yeterli oksijeni alamayan h羹creler fonksiyonlar覺n覺 yerine getiremez veya tamamen 繹l羹r. K覺saca iskemi oksijensiz kalan h羹cre grubudur. 襤skemi u nedenlerle ger癟ekleebilir:

  • Beynin kan damarlar覺nda daralma olursa
  • Kan p覺ht覺s覺 kan damar覺n覺 t覺karsa
  • Kolesteroller veya trigliseritler gibi yalar kan damar覺n覺 t覺karsa

Migren (繹zellikle aural覺 migren) yaayan kiilerin, migreni olmayan kiilere k覺yasla, iskemik inme ge癟irme riskinin yakla覺k iki kat覺d覺r. Ama iki kat覺na 癟覺kan bu risk hala k羹癟羹kt羹r.

襤skemik inmelerin migren ile ilikisi hala 癟ok net bilinmemektedir.

Doum kontrol hap覺

Kombine doum kontrol hap覺 kullan覺ld覺覺nda iskemik inme ge癟irme riski artar. Bu nedenle 繹zellikle aural覺 migreni olanlar覺n kombine doum kontrol hap覺 kullanmalar覺 tavsiye edilmemektedir.

Auras覺z migreni olan kad覺nlar, y羹ksek tansiyon veya ailede kalp-damar hastal覺k 繹yk羹s羹 gibi baka inme risk fakt繹rleri yoksa, genellikle kombine doum kontrol hap覺n覺 g羹venle alabilirler.

Eer aural覺 migren ataklar覺n覺z varsa, doum kontrol hap覺 d覺覺ndaki doum kontrol y繹ntemleri hakk覺nda aile hekiminize dan覺abilirsiniz.

Zihinsel sal覺k sorunlar覺

Migren, aa覺dakiler de dahil olmak 羹zere, 癟ok k羹癟羹k bir zihinsel sal覺k sorunu riskiyle ilikilidir:


Kaynaklar: mayoclinic.org, nhs.uk, nice.org.uk

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaa T覺p Fak羹ltesi mezunuyum ve 襤stanbul'da Aile Hekimlii yap覺yorum. 襤nternet hayat覺m覺z覺n vazge癟ilmez bir par癟as覺, t覺pk覺 sal覺覺m覺z gibi. G羹venilir sal覺k bilgilerine en h覺zl覺 ekilde ulaman覺z i癟in 癟al覺覺yorum. Sal覺kl覺 bilgi, sal覺kl覺 Sen!

YAZARDAN

襤LG襤L襤

YORUM YAP

L羹tfen yorumunuzu giriniz!
L羹tfen isminizi buraya giriniz