Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Ankilozan Spondilit (AS)

Genetik yatk覺nl覺覺n da s繹z konusu olduu Ankilozan spondilit, sabahlar覺 yataktan bel ar覺s覺yla uyanmak, 繹zellikle belde, kal癟ada, boyunda, s覺rtta yar覺m saatin 羹zerinde sabah tutukluu ya da sertlik gibi belirtilerle kendini g繹sterir. Ankilozan spondilit nas覺l tedavi edilir?

Ankilozan spondilit

Ankilozan spondilit (AS), omurga, kuyruk sokumu kemii ve leen kemiini birletiren eklemleri etkileyen iltihapl覺 romatizmal bir hastal覺kt覺r.

Bu hastal覺k baz覺 hastalarda omurgay覺 tamamen hareketsiz hale getirebilmekte, hasta ba覺n覺 dahi d繹nd羹rememektedir.

Hastal覺覺n son seviyesinde baz覺 hastalarda toplum aras覺nda kamburluk olarak bilinen s覺rt ve boyun deformasyonu g繹r羹lebilir. zellikle 20 ile 40 ya civar覺nda g繹r羹len Ankilozan Spondilit hastal覺覺 erken tehis edildiinde kontrol alt覺na al覺nabilir, b繹ylece hastalar覺n yaamlar覺na ar覺s覺z ve hareket k覺s覺tl覺l覺覺 olmadan devam etmeleri salanabilir.

1. Ankilozan Spondilit (AS) nedir?

Omurga, kuyruk sokumu kemii ve leen kemiini birletiren eklemleri etkileyen iltihapl覺 romatizmal bir hastal覺k olan ankilozan spondilit (AS) i癟in genetik yatk覺nl覺k 繹nemli bir fakt繹r. AS hastalar覺n覺n birinci derece akrabalar覺nda hastal覺a normal pop羹lasyondan yakla覺k 10 kat fazla rastlan覺yor.

Hayat覺 ve hareketi k覺s覺tlayan, ar覺ya, i g繹rmezlie, psikolojik sorunlara ve ileri evrelerde baz覺 hastalarda kamburlua neden olabilen Ankilozan Spondilit (AS) hastal覺覺, s覺kl覺kla gen癟 erkeklerde g繹r羹l羹yor, ancak kad覺nlarda da g繹r羹lme s覺kl覺覺 seyrek deil.

Ankilozan spondilit (AS), 繹ncelikli olarak omurilii etkileyen bir artrit t羹r羹d羹r. Omurga eklemlerinin iltihaplanmas覺 sonucunda iddetli, kronik ar覺 ve rahats覺zl覺a neden olur. Daha ileri vakalarda, bu iltihaplanma, ankiloz denilen ve omurgay覺 sabitleyip hareketsiz b覺rakan yeni kemik oluumuna yol a癟abilir.

AS, v羹cudun omuz, kal癟a, kaburga, topuk ve el ve ayaklar覺n k羹癟羹k eklemleri gibi dier b繹lgelerinde de iltihap, ar覺 ve sertlie neden olabilir. Hatta bazen nadir de olsa g繹zler, akcierler ve kalp etkilenebilir. Ankilozan spondilitin ay覺rt edici 繹zellii, hastal覺覺n ilerlemesi s覺ras覺nda sakroiliak eklemlerin tutulumudur. Bu eklemler, omurgan覺n pelvisle birletii omurga taban覺nda bulunur.

2. Ankilozan spondilit belirtileri nelerdir?

  • Sabah ve bir s羹re hareketsiz kald覺ktan sonra bel ve kal癟alar覺n覺zda ar覺 ve sertlik
  • Boyun ar覺s覺
  • Yorgunluk
  • 3 aydan fazla devam eden ar覺
  • Ar覺n覺n fiziksel aktivite ve egzersiz ile rahatlamas覺

Zamanla, belirtiler d羹zensiz aral覺klarla daha da k繹t羹leebilir, d羹zelebilir veya durabilir.

Ankilozan spondilitte, g繹r羹len bel ar覺s覺n覺n 繹zellikleri 繹yle s覺ralanabilir. 40 ya 繹ncesinde balayan, 3 aydan daha uzun s羹re devam eden, aniden deil yava yava balayan, sabahlar覺 yataktan kalkmay覺 zorlat覺ran, istirahat ile ge癟meyip, uzun s羹re yat覺nca artan, hareket etmekle azalan ve inflamatuvar bel ar覺s覺 ad覺 verdiimiz bir ar覺d覺r.

2.1. V羹cudun en 癟ok etkilenen alanlar覺 unlard覺r:

  • Omurgan覺n taban覺 ile pelvis aras覺ndaki eklem (sacroiliac)
  • S覺rt覺n alt b繹lgesindeki omurga
  • Tendonlar覺n ve balar覺n, 繹zellikle omurgada, ancak bazen topuk s覺rt覺ndaki kemiklere baland覺覺 yerler
  • G繹羹s kemii ve kaburga aras覺ndaki k覺k覺rdak
  • Kal癟a ve omuz eklemleri

3. Ankilozan spondilit neden olur?

Ankilozan spondilitin bilinen 繹zel bir nedeni yoktur, ancak genetik fakt繹rler s繹z konusu gibi g繹r羹nmektedir. zellikle, HLA-B27 olarak adland覺r覺lan bir gen, bu hastal覺覺na yakalanma riskini b羹y羹k 繹l癟羹de art覺rmaktad覺r.

3.1. Risk Fakt繹rleri

  • Erkekler, kad覺nlardan daha fazla ankilozan spondilit gelitirmeye yatk覺nd覺r.
  • Hastal覺覺n genellikle ge癟 ergenlikte veya erken yetikinlikte ortaya 癟覺kar.
  • Ankilozan spondiliti olan 癟ou insanda HLA-B27 geni vard覺r. Ancak bu geni ta覺yan pek 癟ok insan hi癟bir zaman ankilozan spondilit gelitirmez.

4. Tan覺

4.1. Fizik muayene

Uzman doktor, 繹ncelikle belirtileri deerlendirecektir. Daha sonra fizik muayenede omurgan覺zdaki hareket aral覺覺n覺 test etmek i癟in farkl覺 y繹nlerde omurgan覺z覺 b羹kmenizi isteyebilir.

Pelvisinizin belirli k覺s覺mlar覺na bas覺 uygulayarak veya bacaklar覺n覺z覺 belirli bir pozisyona getirerek ar覺n覺z覺 yeniden 羹retmeye 癟al覺abilir. Ayr覺ca, g繹s羹n羹z羹 geniletmekte zorland覺覺n覺z覺 g繹rmek i癟in derin bir nefes alman覺z覺 isteyebilir.

4.2. G繹r羹nt羹leme testleri

X-覺覺nlar覺, eklemleriniz ve kemiklerinizdeki deiikliklerin belirlenmesini salar, ancak ankilozan spondilitin belirtileri hastal覺覺n erken d繹nemlerinde belirgin olmayabilir.

MRG, kemiklerin ve yumuak dokular覺n daha ayr覺nt覺l覺 g繹r羹nt羹lerini salamak i癟in radyo dalgalar覺 ve g羹癟l羹 bir manyetik alan kullan覺r. MRG taramalar覺, hastal覺k s羹recindeki ankilozan spondilitin kan覺tlar覺n覺 ortaya 癟覺karabilir, ancak 癟ok daha pahal覺d覺r.

4.3. Laboratuvar testleri

Ankilozan spondiliti tan覺mlamak i癟in spesifik laboratuar testleri yoktur. Baz覺 kan testleri, iltihaplanmay覺 ortaya 癟覺karabilir, ancak bir癟ok farkl覺 sal覺k problemi de iltihaplanmaya neden olabilir.

Kan覺n覺z HLA-B27 geni i癟in test edilebilir, ancak bu geni ta覺yan kiilerin 癟ounda ankilozan spondilit yoktur.

5. Tedavi

Tedavinin amac覺, ar覺 ve sertliinizi azaltmak ve komplikasyonlar覺 ve omurga deformitesini 繹nlemek veya geciktirmektir.

Ankilozan spondilit tedavisi, ancak hastal覺覺n覺z geri d繹n羹羹ms羹z hasara neden olmadan 繹nce balarsa baar覺l覺 olabilir.

5.1. Ankilozan spondilit i癟in ila癟lar

Non steroidal antienflamatuar ila癟lar (NSA襤襤), ankilozan spondiliti tedavi etmek i癟in en yayg覺n olarak kullan覺lan ila癟lard覺r. Baz覺lar覺:

Bu ila癟lar iltihap, ar覺 ve sertlii rahatlatabilirler. Ancak, bu ila癟lar yan etki olarak gastrointestinal kanamaya neden olabilir.

Eer bu NSA襤襤 ila癟lar yard覺mc覺 olmazsa, doktorunuz t羹m繹r nekroz fakt繹r羹 (TNF) bloker veya interl繹kin 17 (IL-17) inhibit繹r羹 gibi bir biyolojik ilac覺n balat覺lmas覺n覺 繹nerebilir.

TNF blokerleri v羹cutta iltihaba neden olan bir h羹cre proteinini hedefler. IL-17, v羹cudunuzun enfeksiyona kar覺 savunmas覺nda rol oynar. TNF blokerleri, ar覺y覺 ve eklemlerdeki ilik ve sertlii azaltmaya yard覺mc覺 olur.

Yeni nesil Ankilozan Spondilit ila癟lar覺 ile tedavi baar覺s覺 artm覺t覺r. 襤la癟lar deri alt覺na veya damar yolundan enjekte edilir.

TNF blokerleri ve IL-17 inhibit繹rleri gizli t羹berk羹lozu yeniden aktive edebilir ve sizi enfeksiyona daha yatk覺n hale getirebilir.

5.2. Egzersiz

Fizik tedavi, tedavinin 繹nemli bir par癟as覺d覺r ve ar覺n覺n giderilmesi, dayan覺kl覺l覺覺n ve esnekliin artt覺r覺lmas覺 a癟覺s覺ndan 癟ok fayda salamaktad覺r. Bir fizik tedavi uzman覺 ihtiya癟lar覺n覺za g繹re 繹zel egzersizler tasarlayabilir.

Eklem a癟maya yarayan ve germe egzersizleri eklemlerinizde esnekliin korunmas覺na yard覺mc覺 olabilir ve uygun uyku ve y羹r羹y羹 pozisyonlar覺 ve kar覺n ve s覺rt egzersizleri dik duruunuzu koruman覺za yard覺mc覺 olabilir.

5.3. Ameliyat

ou AS hastas覺 ameliyata ihtiya癟 duymaz. Ancak, hastada iddetli ar覺 veya eklem hasar覺 varsa veya kal癟a eklemi deitirilmesine gerek duyulacak kadar hasar g繹rm羹se, doktor ameliyat 繹nerebilir.

6. Ankilozan spondilit hastalar覺 nelere dikkat etmeli

  1. Doktorunuzu d羹zenli olarak ziyaret edin
  2. 襤la癟lar覺n覺z覺 mutlaka re癟ete edilen ekilde al覺n.
  3. Mutlaka egzersiz yap覺n. Egzersiz ar覺y覺 hafifletmeye yard覺mc覺 olabilir, esneklii korur ve post羹r羹n羹z羹 iyiletirir.
  4. Sert eklemlere ve s覺k覺 kaslara 覺s覺 uygulay覺n. Is覺 ar覺 ve sertlii hafifletebilir. S覺cak pedler ya da s覺cak bir du sizi rahatlatabilir.
  5. 襤ltihapl覺 b繹lgeleye buz uygulamak ilii azaltmaya yard覺mc覺 olabilir.
  6. Sigara i癟meyin, i癟iyorsan覺z da b覺rak覺n. Sigara i癟mek genel sal覺覺n覺z i癟in zaten k繹t羹d羹r, ancak ankilozan spondilitli insanlar i癟in solunum sorunlar覺 da dahil olmak 羹zere ek sorunlar yarat覺r.
  7. V羹cut duruunuzu d羹zeltin. Bir aynan覺n 繹n羹nde durmak, ankilozan spondilit ile ilikili baz覺 problemlerden ka癟覺nman覺za yard覺mc覺 olabilir.

Kaynak:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6804882/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470173/
  3. https://www.niams.nih.gov/health-topics/ankylosing-spondylitis
hy

Hekimim Yan覺mda mobil uygulamas覺n覺 indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile iaretlenmilerdir