Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Keşfet
Ara
Ara
Menu
Menü
ÇocukÇocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
KadınKadın
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Soğuk AlgınlığıSoğuk Algınlığı
Mental SağlıkMental Sağlık
Sağlıklı SaçlarSağlıklı Saçlar
Cinsel SağlıkCinsel Sağlık
Cilt ve GüzellikCilt ve Güzellik

Sterol ve Stanol: Bitkisel Kolesterol Düşürücü

Steroller ve stanoller, bitkilerde bulunan ve bağırsaklarımızdan kolesterol emilimini azaltmaya yardımcı olan maddelerdir. Kolesterol ile benzer bir yapıya sahip oldukları için, bitki stanolleri ve steroller bağırsaktaki kolesterol emiliminin azalmasına neden olurlar, böylece daha fazla kolesterol dışkıyla emilemeden atılır.

yoğurt çilek kivi meyve - yüksek kolesterol - HekimimYanimda

Sterol ve stanol eklenmiş yoğurt, portakal suyu veya diğer hazır gıdalar yüksek kolesterolü düşürmeye yardımcı olur. Peki süper markette üzerinde “kolesterol düşürmeye yardımcı” yazan yoğurt, yüksek kolesterolü ne kadar düşürür?

Yüksek kolesterol seviyeleri koroner kalp hastalığı riskini artırır. Araştırmalar, sterol ve stanollerin kan kolesterolünü azaltabileceğini göstermiştir (1).

Bununla birlikte, kolesterolünüzü normal seviyelere düşürmek için bitki stanolleri veya steroller almanız şart değil. Düzenli egzersiz yapmak ve doymuş yağ oranı düşük sağlıklı yiyecekler yemek gibi yapabileceğiniz daha basit değişiklikler vardır.

Yüksek kolesterolü veya koroner kalp hastalığı riski olan kişiler, bitki stanolleri ve sterolleriyle güçlendirilmiş takviye gıdaları önerilen miktarda tüketebilirler. Ancak, bu takviyeler doktorunuzun reçete ettiği kolesterol ilaçlarının alternatifi değildir.

Doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı değiştirmeyin veya bırakmayın!

Steroller ve stanoller nedir?

Stanoller ve steroller, bitkilerde bulunan ve kolesterol emilimini azaltmaya yardımcı olan maddelerdir.

Kolesterol ile benzer bir yapıya sahip oldukları için, bitkisel stanolleri veya bitkisel sterolleri bağırsaktaki kolesterol emiliminin azalmasına neden olurlar. Böylece daha fazla kolesterol dışkıyla emilemeden atılır. Bu da kandaki toplam kolesterol ve LDL-kolesterolün (kötü kolesterol tipi) azaltılmasına yardımcı olur.

Bitkisel steroller; zeytinyağı, mısırözü yağı, soya yağı gibi bitkisel yağlar, fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar, tahıllar, kuru baklagiller, sebze ve meyvelerde doğal olarak bulunur.

Çoğu insanın bir günlük diyeti yaklaşık 300 mg gibi az miktarda bitki stanol ve sterol içerirken vejetaryen diyetleri bu miktarın yaklaşık iki katını içerir.

Her gün 2 gram sterol almak, LDL kolesterolü yüzde 5 ila 15 oranında düşürebilir.

Örneğin, günde 2 gram bitkisel sterol alabilmek için, her biri 100 gramdan yaklaşık;

  • 425 domates
  • 210 havuç
  • 150 elma
  • 70 dilim tahıllı ekmek

tüketmek gerekmektedir. Bu mümkün olmadığı için önerilen 2 – 2,5 gram sterolü alabilmek için sterol ve stanol ile zenginleştirilmiş gıda takviyeleri tüketmek gerekir.

Sterol ve stanol takviyesi nedir?

Sterol ve Stanol ile güçlendirilmiş gıdalar mevcuttur. Bitki sterolleri eklenmiş margarinler ve portakal suları ile süt ürünleri mevcuttur. Daha fazla stenol ve sterol almayı sağlar. LDL kolesterolü azaltmaya yardımcı olabilir.

Bitkisel kolesterol türevi eklenmiş takviye yiyeceklerin, kalp krizi veya inme riskini azaltıp azaltmadığı kanıtlanmış değildir. Ancak genel bilgi, toplam kolesterol ve LDL kolesterolü düşüren her şeyin kalp hastalığı riskini de azalttığı varsayılır.

Ne kadar takviye almalıyım?

Etkili olabilmesi için herhangi bir bitki sterol veya stanol takviyeli gıda veya takviyenin yemek saatlerinde tüketilmesi gerekir. Çünkü bağırsaklarınızdaki yiyeceklerle karışarak çalışırlar. Günde 1.5-3 g bitki stanol/sterolü almak için aşağıdakilerden birini tüketmeniz gerekir:

  • günde bir bitki sterol veya stanol ile zenginleştirişmiş mini yoğurt içeceği

veya

  • Günde en az 0.8 g bitki sterolü içeren 2-3 yiyecek:
    • iki çay kaşığı takviyeli gıda
    • bir takviyeli yoğurt
    • bir bardak (250ml) süt.

Kolesterol ilacıyla birlikte alınır mı?

Bu bitkisel takviyeleri içeren ürünler, kolesterol düşürücü ilaçlarla birlikte ve ilaçlara ek olarak güvenle kullanılabilir. Ancak doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı bırakıp bu takviyeleri kullanmanız yanlış olur.

Diyete stanol ve sterol takviyeli gıdalar almak, bir statin (Atorvastatin, Ator, Lipitor, Alvastin, Cholvast, Divator, Lipidra…) ilacının dozunu ikiye katlamaktan daha etkili olabilir. 

Bununla birlikte, ezetimibe (Zetia) gibi kolesterol emilim inhibitörleri kullanan hastalarda stanol ve sterol takviyeli gıdalar önerilmez.

Bunun nedeni, hem ezetimibe ilacının hem de stanol ile sterol gibi bitkisel takviyelerin kolesterol emilimini azaltan etkiye sahip olması ve her ikisinin de benzer bir şekilde çalışmasıdır.

Ezetimibe (Zetia) gibi kolesterol emilim inhibitörleri kullanan hastalarda sterollerinin ve stanollerinin herhangi bir ekstra etkiye sahip olma olasılığı düşüktür.


Kaynak:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/
  2. https://www.bda.uk.com/resource/
  3. https://www.mayoclinic.org/
hy

Hekimim Yanımda mobil uygulamasını indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir