Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Kafein Nedir?

Kafein, en 癟ok kahve, 癟ay ve kakao bitkilerinde bulunan doal bir uyar覺c覺d覺r. Beyni ve merkezi sinir sistemini uyararak etki g繹sterir. Uyan覺k kalman覺za ve yorgunluun balamas覺n覺 繹nlemenize yard覺mc覺 olur. Kafein adenozin resept繹rlerine balanarak etki g繹sterir. Dopamin ve norepinefrin seviyesini artt覺r覺r.

kafein nedir, hekimimyanimda.com

Kafein uyar覺c覺 etkileri olan doal bir kimyasald覺r. Kahve, 癟ay, kola, kakao, guarana, yerba mate ve 60’覺n 羹zerinde bitkide doal olarak bulunan kafeinin pop羹ler olma nedeni nedir?

Kafein, merkezi sinir sistemi, kalp, kaslar ve kan bas覺nc覺n覺 kontrol eden merkezler 羹zerinde uyar覺c覺 etki g繹sterir.

襤nsanlar kafeini en 癟ok zihinsel uyan覺kl覺k, ba ar覺s覺, migren, atletik performans, haf覺za ve obezite i癟in tercih ediyorlar.

Kan bas覺nc覺n覺 y羹kseltebilir, ancak s羹rekli kullanan kiilerde bu etkiyi g繹stermeyebilir. Kafein ayr覺ca idrar miktar覺n覺 art覺ran “idrar s繹kt羹r羹c羹” etki g繹sterir.

Kafein nas覺l 癟al覺覺r?

Beyinde, beyni rahatlatan ve yorgun hissettiren adenozin ad覺nda bir n繹rotransmiter vard覺r. Bu transmitter g羹n i癟erisinde birikerek uykulu ve yorgun hissetmenizi salar, dinlenmeniz gerektii mesaj覺 verir.

Kafein beyindeki adenozin resept繹rlerine balan覺r ancak bu resept繹rleri aktive etmez. Adenozin resept繹rlerine, adenozin n繹rotransmitteri yerine kafein balan覺nca uykulu ve yorgun hissetmezsiniz.

Kafein, adenozinin etkilerini bloke ederek 癟al覺覺r.

Kafein ayr覺ca, kanda, adrenalin d羹zeylerini ve dopamin ile norepinefrin n繹rotransmitterleri seviyesini artt覺rarak beyin aktivitelerini artt覺r覺r.

Kafeinin bu etkilerinin kombinasyonu, beyni daha fazla uyar覺r ve uyar覺lma, uyan覺kl覺k ve odaklanma durumunu artt覺r覺r. Beyninizi etkiledii i癟in kafein genellikle psikoaktif bir ila癟 olarak adland覺r覺l覺r. Etkilerini h覺zl覺 g繹sterir.

Kafein en 癟ok nelerde bulunur?

Kafein, 60’tan fazla bitkide doal olarak bulunan ac覺 bir maddedir. Kafein nelerde var?

  • Kahve 癟ekirdekleri (t羹rk kahvesi, filtre kahve, espresso…)
  • ay yapraklar覺 (siyah 癟ay, yeil 癟ay…)
  • ikolata 羹r羹nleri yapmak i癟in kullan覺lan kakao kabuklar覺 (bitter 癟ikolata)
  • Merubat kolalar覺n覺 tatland覺rmak i癟in kullan覺lan kola f覺nd覺覺 (kola)

Baz覺 ila癟lara, yiyeceklere ve i癟eceklere eklenen sentetik (insan yap覺m覺) kafein de vard覺r. Sentetik kafein i癟eren baz覺 羹r羹nlere 繹rnekler:

  • Baz覺 ar覺 kesici, ate d羹羹r羹c羹 ve souk alg覺nl覺覺 ila癟lar覺 da kafein i癟erir (Vermidon Tablet, Minoset Plus Tablet, Parol Plus Tablet, Panadol Extra, Tylol Plus Tablet, Aspirin Forte, Minamol Plus, Geralgine-P, Multicold Efervesan Tablet…)
  • Uyan覺kl覺覺 salamak i癟in re癟etesiz sat覺lan ila癟lar
  • Enerji i癟ecekleri ve “enerji art覺r覺c覺” sak覺zlar ve baz覺 at覺t覺rmal覺klar, sentetik kafein i癟erirler.

Kafeini genellikle yiyecek ve i癟eceklerden doal kafein eklinde al覺r覺z. Farkl覺 besinlerdeki kafein miktarlar覺 deiiklik g繹sterebilir. Ancak besinlerdeki kafein miktarlar覺 genellikle tablodaki gibidir.

Kahve t羹r羹PorsiyonKafein Miktar覺
T羹rk Kahvesi65 ml (bir fincan)60 mg
Espresso Kahve60 ml (bir fincan)100 mg
Filtre Kahve150 ml (bir fincan)115175 mg
Haz覺r Kahve150 ml (bir fincan)65100 mg
ay150 ml (bir fincan)70 mg
Bitter ikolata100 g80 mg
Kola100 g8 mg

Kafeinin v羹cut 羹zerindeki etkileri nelerdir?

Kafeinin v羹cut metabolizmas覺 羹zerindeki etkileri:

  • Merkezi sinir sisteminizi uyar覺r, b繹ylece daha uyan覺k ve daha enerjik hissedersiniz.
  • 襤drar s繹kt羹r羹c羹d羹r, daha fazla idrar yapman覺z覺 salayarak daha fazla su ve daha fazla tuz atman覺z覺 salar.
  • Midedeki asit sal覺n覺m覺n覺 art覺r覺r, bu nedenle, bazen mide rahats覺zl覺覺na veya mide ekimesine neden olur.
  • Kalsiyum emilimini engelleyebilir.
  • Kan bas覺nc覺n覺z覺 y羹kseltir.

Kafein ald覺ktan sonraki bir saat i癟inde kan覺n覺zdaki en y羹ksek seviyesine ula覺r. Kafeinin etkilerini d繹rt ila alt覺 saat boyunca hissetmeye devam edebilirsiniz.

ok fazla kafeinin yan etkileri nelerdir?

ou insan i癟in g羹nde 400 mg’a kadar kafein t羹ketmek zararl覺 deildir. ok fazla kafein almak baz覺 sal覺k sorunlar覺na neden olabilir.

Fazla kafein zararlar覺:

Baz覺 insanlar kafeinin olumlu/olumsuz etkilerine kar覺 daha duyarl覺d覺r.

Gebelerin, gebelik s羹resince g羹nde 200 mg’dan fazla kafein t羹ketmeleri 繹nerilmez. Gebelerin, yeil 癟ay, siyah 癟ay, kola, 癟ikolata ve 繹zellikle kahve t羹ketirken dikkatli olmas覺 gerekir.

Kimler kafein al覺rken dikkatli olmal覺d覺r?

Aa覺dakiler dahil baz覺 durumlarda kafein dikkatli t羹ketilmelidir.

  • Gebeler. Kafein plesenta yoluyla anneden bebee ge癟er. Kafein bebei olumsuz etkileyebilir. Hamilelerin kahve dahil ne kadar kahve ald覺klar覺na dikkat etmeleri gerekir.
  • Emzirenler. Emziren kad覺n覺n i癟tii kahve anne s羹t羹yle az miktarda da olsa bebee ge癟er.
  • Uyku bozukluklar覺 olanlar.
  • Ba ar覺s覺. Migren dahil kronik ba ar覺s覺 olanlar.
  • Anksiyete.
  • Gastrit, 羹lser ve refl羹 gibi mide yanmas覺 ve mide ekimesi rahats覺zl覺覺 olanlar.
  • H覺zl覺 veya d羹zensiz kalp ritimleriniz varsa kafein sizin i癟in tehlikeli olabilir.
  • Hipertansiyon. Y羹ksek kan bas覺nc覺 daha fazla y羹kselebilir.
  • ocuklar kafeinin etkilerine kar覺 yetikinlere g繹re daha hassas olabilir.

Kafein yoksunluu nedir?

D羹zenli olarak bol bol kafein al覺yorsan覺z, bir anda kefein almay覺 b覺rakt覺覺n覺zda baz覺 yoksunluk durumlar覺 yaayabilirsiniz.

Kafein yoksunluu belirtileri:

  • Ba ar覺s覺
  • Uyuukluk
  • Sinirlilik
  • Mide bulant覺s覺
  • Konsantrasyon zorluu

Bu belirtiler genellikle birka癟 g羹n sonra ge癟er.

Enerji i癟ecekleri ve olumsuz y繹nleri neler?

Enerji i癟ecekleri, genel olarak kafein eklenmi i癟eceklerdir. 襤癟lerinde bulunan kafein miktarlar覺 deikenlik g繹sterebilir. Enerji i癟ecekleri ayr覺ca eker, vitamin, ifal覺 bitkiler ve takviyeler i癟erebilir.

Enerji i癟ecei 羹reten irketler, i癟eceklerin uyan覺kl覺覺 art覺rabileceini ve fiziksel ve zihinsel performans覺 iyiletirebileceini iddia ediyor. Ancak, enerji i癟ecekleri 癟ok miktarda kafein i癟erdiinden tehlikeli olabilirler. Ayr覺ca, 癟ok fazla eker i癟erenler, kilo almaya neden olabilir ve diyabeti k繹t羹letirebilir.

Baz覺 insanlar, enerji i癟eceklerini alkolle kar覺t覺rarak i癟erler. Alkol ve kafeini kar覺t覺rmak tehlikelidir. Kafein, ne kadar sarho olduunuzu fark etme yeteneinizi etkileyebilir ve bu da daha fazla alkol i癟meye y繹nlendirebilir. Bu ayn覺 zamanda k繹t羹 kararlar alma olas覺l覺覺n覺z覺 art覺r覺r.

Soru Cevap

Kafein nedir?

Kafein uyar覺c覺 etkileri olan doal bir kimyasald覺r. Kahve, 癟ay, kola, kakao, guarana, yerba mate ve 60’覺n 羹zerinde bitkide doal olarak bulunur. Kafein beyindeki adenozin resept繹rlerine balan覺r ancak bu resept繹rleri aktive etmez. Adenozin resept繹rlerine, adenozin n繹rotransmitteri yerine kafein balan覺nca uykulu ve yorgun hissetmezsiniz.

Kafein en 癟ok nelerde bulunur?

Kafein en 癟ok kahve 癟ekirdeinde, 癟ay bitkisinin yapra覺nda ve kakaoda bulunur. Dolay覺s覺yla kahve, 癟ay ve 癟ikolata t羹rleri 癟eitli oranlarda kafein i癟erir. Kahve konsantrasyonu artt覺k癟a, 癟ay覺n demi artt覺k癟a ve 癟ikolatadaki s羹t oran覺 azald覺k癟a (bitter 癟ikolata) kafein oran覺 artar. Dier taraftan kolalarda ve enerji i癟eceklerinde bolca kafein bulunur.


Kaynaklar:

  1. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18088379/
  2. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11283304/
  3. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1356551/
  4. medlineplus.gov/caffeine.html
hy

Hekimim Yan覺mda mobil uygulamas覺n覺 indir!

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak.