Anasayfa
Anasayfa
Asistan
Asistan
Kefet
Ara
Ara
Menu
Men羹
ocukocuk
ErkekErkek
GebelikGebelik
Kad覺nKad覺n
Beslenme ve DiyetBeslenme
Spor ve EgzersizSpor
UykuUyku
Souk Alg覺nl覺覺Souk Alg覺nl覺覺
Mental Sal覺kMental Sal覺k
Sal覺kl覺 Sa癟larSal覺kl覺 Sa癟lar
Cinsel Sal覺kCinsel Sal覺k
Cilt ve G羹zellikCilt ve G羹zellik

Siyah ay覺n Kan覺ta Dayal覺 Sal覺k Faydalar覺

Siyah 癟ay i癟erisinde inflamasyonu azaltan antioksidanlar bulunur. Antioksidanlar, kronik hastal覺klara kar覺 koruyucu etkiye sahiptir ve genel sal覺k durumunuzu iyiletirmeye yard覺mc覺 olabilir. Siyah 癟ay覺n kalbe, tip 2 diyabete, kemiklere, strese, anksiyeteye ve baz覺 kanserlere kar覺 faydalar覺 vard覺r.

Siyah ay覺n Kan覺ta Dayal覺 Sal覺k Faydalar覺, hekimimyanimda

Siyah 癟ay 羹lkemizde sudan sonra en 癟ok t羹ketilen s覺v覺 olabilir. Siyah 癟ay覺n faydalar覺n覺 ele alaca覺m覺z bu konu, siyah 癟ay覺n ekersiz olarak t羹ketilmesinin faydalar覺n覺 ele al覺r. ekersiz 癟ay覺n faydalar覺 nelerdir? Hamileler 癟ay i癟ebilir mi?

aya eker, s羹t, limon veya baka tadland覺r覺c覺 ve aromalar覺n eklenmesi i癟ilen 癟ay覺n sal覺a olan etkisini deitirebilir.

Siyah 癟ay, dier 癟ay t羹rlerine nazaran daha fazla kafein i癟erir. Kafein uyan覺k kalman覺z覺 ve beyin fonksiyonlar覺n覺z覺n artmas覺na yard覺mc覺 olur.

Ba覺覺kl覺覺 g羹癟lendirebilir

Antioksidanlar v羹cuttaki serbest radikaller ile savaan molek羹llerdir. Serbest radikaller ise, artt覺k癟a v羹cuda zarar verebilecek bileiklerdir. Serbest radikaller, diyabet, kalp hastal覺klar覺 ve kanser dahil olmak 羹zere bir癟ok hastal覺kla ilikilidir. (1,2)

ayda 繹nemli bir antioksidan grubu olan polifenoller bulunur. Kateinler, Teaflavinler (Theaflavin) ve Thearubiginler dahil olmak 羹zere polifenol gruplar覺 siyah 癟aydaki ana antioksidan kaynaklar覺d覺r. (3)

aydaki antioksidanlar ba覺覺kl覺k sisteminin g羹癟lenmesine yard覺mc覺 olur.

Farelerde bir 癟al覺ma, teaflavinlerin siyah 癟aydaki rol羹n羹 ve diyabet, obezite ve y羹ksek kolesterol riskini inceledi. Bu 癟al覺man覺n sonu癟lar覺, farelerde, teaflavinlerin kolesterol ve kan ekeri seviyelerini d羹羹rd羹羹n羹 g繹sterdi. (4)

Siyah 癟ay, ayr覺ca flavonoidler ad覺 verilen baka bir antioksidan grubu i癟erir.

Siyah 癟ay i癟mek, antioksidan alman覺n en ula覺labilir yollar覺ndan biridir.

Kalbe faydalar覺

Siyah 癟ay覺n i癟eriindeki, flavonoidler kalp sal覺覺na faydal覺d覺r. D羹zenli olarak siyah 癟ay i癟mek kalp hastal覺覺na yakalanma riskinizi azalt覺r.

Flavonoidler 癟ay覺n yan覺 s覺ra sebzelerde, meyvelerde, k覺rm覺z覺 arapta ve bitter 癟ikolatada da bulunabilir.

Flavonoid i癟eren bu besinleri d羹zenli olarak t羹ketmek, y羹ksek tansiyon, y羹ksek kolesterol, y羹ksek trigliserit seviyeleri ve obezite gibi kalp hastal覺覺 riskini artt覺ran bir癟ok risk fakt繹r羹ne kar覺 koruyucu olabilir. (5)

Randomize kontroll羹 bir 癟al覺mada, 12 hafta boyunca siyah 癟ay i癟menin;

  • trigliserid deerlerini %36
  • kan ekeri d羹zeylerini %18
  • LDL / HDL plazma oran覺n覺 % 17

d羹羹rd羹羹 bulundu. (6)

Baka bir arat覺rmada, g羹nde 羹癟 fincan siyah 癟ay i癟enlerin kalp hastal覺覺na yakalanma risklerinin %11 azald覺覺 bulundu. (7)

Siyah 癟ay LDL (k繹t羹) kolesterol羹 d羹羹rebilir

Arat覺rmalar, siyah 癟ay覺n LDL (k繹t羹) kolesterol seviyelerini d羹羹rmeye yard覺mc覺 olduunu g繹stermektedir.

siyah 癟ay覺n faydalar覺

LDL ve HDL, v羹cutta kolesterol ta覺yan iki t羹r lipoproteindir.

Kanda LDL miktar覺 artarsa kan damarlar覺nda ateroskleroz dahil damar hastal覺klar覺 g繹r羹lmesi riski artar. Ateroskleroz, damarlarda ya pla覺 birikmesidir. Damarda ya tabakas覺 birikirse damarda daralmaya neden olur. Bunun sonucunda kan p覺ht覺lamas覺 riski artar.

Eer kanda p覺ht覺 oluursa bu p覺ht覺 damarlar覺 t覺kayabilir. Eer bu p覺ht覺:

  • Beyin damarlar覺ndan birini t覺karsa inme (fel癟) nedeni olabilir.
  • Kalp damarlar覺ndan birini (koronerler) t覺karsa kalp krizine neden olabilir.

Randomize bir 癟al覺ma unu buldu: G羹nde be porsiyon siyah 癟ay i癟mek, kolesterol seviyesi normalin biraz 羹zerinde olan kiilerde, LDL kolesterol羹 %11 oran覺nda d羹羹rebilir. (8)

47 kiide, 3 ay s羹reyle yap覺lan bir baka randomize 癟al覺mada geleneksel in siyah 癟ay覺 ekstresi ile plasebonun LDL seviyeleri 羹zerindeki etkilerini kar覺lat覺rd覺. Bu 癟al覺man覺n sonucunda, siyah 癟ay i癟enlerde, herhangi bir istenmeyen yan etki olmaks覺z覺n, plaseboya k覺yasla LDL seviyelerinde 繹nemli bir d羹羹 g繹zlenildi. (9)

Ba覺rsaklara faydalar覺

Ba覺rsaklardaki baz覺 bakteriler insan sal覺覺 ve insan ba覺覺kl覺k sistemi i癟in son derece 繹nemlidir.

Ba覺rsak trilyonlarca bakteri i癟ermesi yan覺nda ba覺覺kl覺k sisteminizin %70-80’iyle ilikilidir. (10)

Ba覺rsaklardaki baz覺 bakteriler bedenimiz i癟in faydal覺yken, baz覺 bakteriler faydal覺 deildir.

Yap覺lan baz覺 arat覺rmalar, ba覺rsaklardaki bakteri t羹r羹n羹n inflamatuar ba覺rsak hastal覺覺, tip 2 diyabet, kardiyovask羹ler hastal覺k, obezite ve hatta kanser gibi baz覺 hastal覺klar覺n gelime riskini azaltmada 繹nemli bir rol oynayabileceini 繹ne s羹rm羹t羹r. (11)

Siyah 癟ayda bulunan polifenoller, faydal覺 bakterilerin b羹y羹mesini tevik ederek ve Salmonella gibi zararl覺 bakterilerin b羹y羹mesini engelleyerek ba覺rsak sal覺覺n覺n durumunu daha iyi hale getirmeye yard覺mc覺 olabilir. (12)

Siyah 癟ay:

  • Ba覺rsaklardaki zararl覺 maddeleri 繹ld羹ren antimikrobiyal 繹zellikler i癟erir.
  • Sindirim sistemi zar覺n覺 onarmaya yard覺mc覺 olur.
  • Faydal覺 ba覺rsak bakterilerine destek olur.

Siyah 癟ay覺n ba覺rsak sal覺覺 ve ba覺覺kl覺k sistemi 羹zerindeki faydalar覺 hakk覺nda daha fazla arat覺rma yap覺lmal覺d覺r.

Siyah 癟ay y羹ksek tansiyonu d羹羹rebilir

Y羹ksek tansiyon (hipertansiyon) bir癟ok sal覺k sorununa neden olabilir. Hipertansiyon, kalp ve b繹brek yetmezlii, fel癟, g繹rme kayb覺 ve kalp krizi riskinizi art覺rabilir.

D羹zenli olarak egzersiz yapmak ve beslenme eklinizi d羹zenlemek y羹ksek tansiyonunuzu d羹羹rmenize yard覺mc覺 olur.

D羹zenli olarak siyah 癟ay i癟mek sistolik ve diyastolik kan bas覺nc覺n覺 d羹羹rmeye yard覺mc覺 olabilir.

siyah 癟ay覺n faydalar覺

Rastgele, kontroll羹 bir 癟al覺ma, siyah 癟ay覺n kan bas覺nc覺n覺 d羹羹rmedeki etkisini inceledi. al覺maya kat覺lan insanlar alt覺 ay boyunca g羹nde 羹癟 fincan siyah 癟ay i癟ti. Bu 癟al覺man覺n sonucunda, siyah 癟ay i癟enlerin sistolik ve diyastolik kan bas覺nc覺nda 繹nemli bir d羹羹 olduu bulundu. (13)

Ancak, siyah 癟ay覺n y羹ksek tansiyon 羹zerindeki etkilerini arat覺ran 癟al覺malar覺n sonu癟lar覺 kar覺覺kt覺r.

343 kat覺l覺mc覺y覺 i癟eren be farkl覺 癟al覺man覺n meta-analizi, d繹rt hafta boyunca siyah 癟ay i癟menin kan bas覺nc覺 羹zerindeki etkisini inceledi. Sonu癟lar kan bas覺nc覺nda bir miktar iyileme olduunu g繹stersede, arat覺rmac覺lar siyah 癟ay覺n kan bas覺nc覺n覺 d羹羹rme etkisinin dikkate deer olmad覺覺 belirtiyor. (14)

D羹zenli olarak siyah 癟ay i癟mek, d羹zenli egzersiz yapan, tuz t羹ketimini azaltan ve dier yaam deiikliklerine uyan kiilerde y羹ksek tansiyonun normal seviyelere gerilemesine yard覺mc覺 olabilir.

Fel癟 riskini azaltmaya yard覺mc覺 olabilir

Beyindeki kan damarlar覺ndan biri t覺kand覺覺nda ya da y覺rt覺ld覺覺nda inme (fel癟) geliebilir. 襤nme, d羹nya 癟ap覺nda en s覺k ikinci 繹l羹m nedenidir. (15)

襤yi haber ise, inme (fel癟) %80 gibi y羹ksek bir oranla 繹nlenebilirdir. Sal覺kl覺 beslenmek, d羹zenli egzersiz yapmak, sigara i癟memek ve tansiyon deerlerinizi kontrol alt覺nda tutmak olas覺 fel癟 (inme) riskini azalt覺r. (16)

Yap覺lan arat覺rmalarda, d羹zenli siyah 癟ay i癟menin bir faydas覺 da fel癟 riskini azaltmak olarak bulunmutur.

Bir 癟al覺mada, 74.961 kii, 10 y覺ldan uzun bir s羹re izlendi. G羹nde d繹rt fincan veya daha fazla siyah 癟ay i癟enlerin, inme ge癟irme riskleri, 癟ay i癟meyenlere g繹re %32 daha d羹羹k olduu bulundu. (17)

Siyah 癟ay, fel癟 riskini azaltabilir.

Baka bir 癟al覺mada ise dokuz farkl覺 癟al覺madan ve toplamda 194.965’in 羹zerinde kat覺l覺mc覺dan elde edilen veriler incelendi.

Arat覺rmac覺lar, ortalama olarak g羹nde 羹癟 fincandan fazla 癟ay (siyah veya yeil 癟ay) i癟enlerin inme (fel癟) ge癟irme risklerinin, g羹nde ortalama bir bardaktan az 癟ay i癟enlere k覺yasla %21 azald覺覺n覺 kefettiler. (18)

Kan ekeri seviyesini d羹羹rebilir

eker at覺lmam覺 癟ay, kan ekeri seviyesinin normal seviyelere d羹羹r羹lmesine yard覺m eder.

Kan ekeri seviyesinin y羹ksek olmas覺, tip 2 diyabet, obezite, kardiyovask羹ler hastal覺klar ve b繹brek yetmezlii rahats覺zl覺klar覺na bal覺 komplikasyonlar覺 iddetlendirir. (19)

eker i癟eren g覺dalar t羹kettiinizde, kanda eker seviyesi artar. Pankreas kandaki ekeri kullan覺lmak 羹zere kaslara y繹nlendirir. Gereinden fazla eker ise ya olarak v羹cutta depolan覺r.

Siyah 癟ay ekersiz t羹ketildiinde, v羹cutta ins羹lin etkisini art覺rmaya yard覺mc覺 olur.

ay覺n ve 癟aydaki bileenlerinin ins羹lin etkisini artt覺r覺c覺 繹zelliklerini incelemek i癟in yap覺lan bir test t羹p羹 癟al覺mas覺: Siyah 癟ay覺n ins羹lin aktivitesini 15 kattan fazla art覺rd覺覺n覺 g繹sterdi.

Arat覺rmac覺lar, 癟aydaki birka癟 bileiin ins羹lin seviyesini iyiletirdii g繹sterildi. zellikle Epigallokatein Gallat (Epigallocatechin gallate) ad覺 verilen bir katein ins羹lin etkisini 繹nemli seviyede iyiletirmektedir.

Farelerde yap覺lan bir baka 癟al覺mada, siyah ve yeil 癟ay ekstresinin kan ekeri seviyeleri 羹zerindeki etkileri kar覺lat覺r覺ld覺. Siyah ve yeil 癟ay覺n, hem kan ekeri seviyesini d羹羹rd羹kleri hem de v羹cudun ekeri metabolize etme eklini iyiletirdikleri bulundu. (20)

G覺dalarla birlikte 癟ay i癟menin faydalar覺 ve zararlar覺

Yemeklerden hemen sonra kan ekeri seviyesi y羹ksektir. Yemeklerden hemen sonra 癟ay i癟ilmesi y羹ksek kan ekerinin d羹羹r羹lmesine yard覺mc覺 olur. Bu nedenle kahvalt覺 ile birlikte 癟ay i癟mek kan ekeri seviyesini daha d羹羹k seviyede tutmaya yard覺m eder.

Ancak 繹le veya akam yemekleriyle birlikte 癟ay i癟mek, demir eksiklii anemisi gelimesine neden olabilir. Bu nedenle 繹le ve akam yemeklerinden sonra 癟ay i癟mek i癟in en az 60-75 dakika beklemekte fayda vard覺r.

siyah 癟ay ve baklava

Dier taraftan, eer tatl覺 t羹ketiyorsan覺z, tatl覺 yan覺nda ekersiz 癟ay i癟mek tatl覺 nedeniyle kan ekeri y羹kselmesini bir miktar dizginleyebilir. zellikle tatl覺 yan覺nda kola veya meyve suyu gibi bol eker i癟eren i癟ecekler i癟mek yerine ekersiz 癟ay i癟mek kan ekeri seviyenizin a覺r覺 y羹kselmesine engel olacak 癟ok daha sal覺kl覺 bir tercihtir.

Basit bir 繹rnekle, baklava ile kola t羹kettiinizde hem baklava hemde kola i癟erisindeki eker kan ekeri seviyesini ayr覺 ayr覺 y羹kseltir. Ancak baklava ile birlikte 癟ay t羹kettiinizde, baklava i癟ersindeki eker kan ekeri seviyesini y羹kseltirken 癟ay i癟erisindeki kateinler baklavan覺n y羹kselttii kan ekeri seviyesini bir miktar d羹羹r羹r.

Kanser riskini azalt覺r

100’den fazla farkl覺 kanser t羹r羹 mevcuttur ve baz覺 kanser t羹rleri 繹nlenebilir deildir.

ayda bulunan polifenoller, kanser h羹crelerine kar覺 koruyucu etki g繹sterir.

aydaki polifenollerin kanser h羹creleri 羹zerindeki etkilerini analiz eden bir test t羹p羹 癟al覺mas覺nda, siyah ve yeil 癟ay覺n kanser h羹cresi b羹y羹mesini d羹zenlemede ve yeni h羹cre geliimini azaltmada rol oynayabileceini g繹sterildi. (21)

aydaki polifenollerin meme kanseri 羹zerindeki etkilerini analiz eden bir baka 癟al覺mada, 癟ay, hormona bal覺 meme t羹m繹rlerinin yay覺lmas覺n覺n engellenmesine yard覺mc覺 olabilecei bulundu. (22)

Siyah 癟ay, v羹cuttaki kanser h羹creleriyle savamaya yard覺mc覺 olabilecek polifenoller i癟erir. Siyah 癟ay t羹ketmek kanseri iyiletirmese de kanser h羹cresi geliimini azaltmaya yard覺mc覺 olabilir.

Siyah 癟ay i癟mek bir kanser tedavisi deildir. ay i癟mek kesinlikle kanserlerden korur denemez. Ancak ekersiz t羹ketilen 癟ay i癟erisindeki antioksidan be fito-kimyasallar kanser hastal覺覺na kar覺 sizi korumaya yard覺m eder.

Beyin fonksiyonlar覺n覺 g羹癟lendirir

Siyah 癟ay kafein i癟erir. Kafein, uyan覺k tutar ve beyin fonksiyonlar覺n覺 g羹癟lendirmeye yard覺mc覺 olur. Siyah 癟ayda yeil 癟aya nazaran daha fazla ancak kahveye nazaran daha az kafein bulunur.

癟ay zihni a癟ar

Kafein, adenozin ad覺 verilen inhibe edici bir n繹rotransmitteri bloke ederek beyni etkiler. Bu ekilde, n繹ronlar覺n atelenmesini ve dopamin ve norepinefrin gibi n繹rotransmiterlerin konsantrasyonunu artt覺r覺r. (23)

Yap覺lan arat覺rmalar u ortak sonucu g繹stermektedir: Kafein, ruh hali, uyan覺kl覺k, refleks ve haf覺za dahil olmak 羹zere beyin fonksiyonunun 癟eitli y繹nlerini gelitirebilir. (24)

Ayr覺ca siyah 癟aydaki beyin fonksiyonlar覺n覺 g羹癟lendiren tek bileik kafein deildir. Siyah 癟ay ayr覺ca, kan-beyin bariyerini ge癟ebilen bir amino asit olan L-theanine i癟erir. (25)

L-theanine, anti-anksiyete etkileri olan bir inhibit繹r n繹rotransmiter olan GABAn覺n aktivitesini art覺r覺r. (252627)

ay i癟erisindeki L-theanine ile stresi ve anksiyeteyi azalt覺r.

L-theanine aminoasiti, beyindeki alfa aktivitesini art覺r覺r. B繹ylece daha rahatlam覺 ve daha iyi odaklanm覺 hissedersiniz.

Arat覺rmalar, kafein ve L-theaninin sinerjik etkilere sahip olabileceini g繹steriyor. Bu durum, kafein ve L-theanin kombinasyonunun beyin fonksiyonunu iyiletirmede daha da g羹癟l羹 etkilere sahip olabilecei anlam覺na gelir. (2829)

Siyah 癟ay, L-theanine ve k羹癟羹k doz kafein i癟eriiyle zihnini a癟mak isteyenlere hafif bir kahve alternatifidir.

Siyah 癟ay覺n uyan覺kl覺k 羹zerindeki etkileri 2 randomize 癟al覺ma ile test edildi. Her iki 癟al覺mada da siyah 癟ay i癟enler plaseboya g繹re dikkat ve uyan覺kl覺k 繹nemli seviyede artm覺t覺r. (30)

Daha az kafein alarak dikkatinizi ve uyan覺kl覺覺n覺z覺 artt覺rmak isterseniz 癟ay i癟meyi tercih edebilirsiniz.

Kemikleri g羹癟lendirir

ay t羹ketimi ile osteoporoz hastal覺覺 aras覺ndaki ilikiyi inceleyen 17 bilimsel makale 羹zerinde yap覺lan meta-analiz 癟al覺mas覺nda, 癟ay t羹ketiminin osteoporoz riskini azaltabilecei sonucuna ulam覺t覺r. (31)

Hamileler siyah 癟ay i癟ebilir mi?

Siyah 癟ay hemen herkesin g羹venle i癟ebilecei bir 癟ayd覺r. Burada hamilelere 繹zel bal覺k a癟mam覺z覺n nedeni 癟ay覺n kafein i癟ermesidir.

Hamileler siyah 癟ay i癟ebilir mi?

Amerikan Kad覺n Doum Uzmanlar覺 ve Jinekologlar Koleji (ACOG); hamile kad覺nlar覺n bir g羹nde toplam 200 mgdan fazla kafein t羹ketmemelerini 繹nerir. (32)

襤癟ecekPorsiyonKafein Miktar覺
T羹rk Kahvesi65 ml (bir fincan)60 mg
Espresso Kahve60 ml (bir fincan)100 mg
Filtre Kahve150 ml (bir fincan)115175 mg
Haz覺r Kahve150 ml (bir fincan)65100 mg
ay150 ml (bir fincan)70 mg
Bitter ikolata100 g80 mg
Kola100 g8 mg

Bir kupa (150 ml) siyah 癟ayda yakla覺k 70 mg kafein i癟erir. Buna g繹re hamileler, g羹nl羹k 1 kupa siyah 癟ay veya 3 ince belli 癟ay barda覺 kadar siyah 癟ay i癟ebilir.

Ancak hamile bir kad覺n o g羹n i癟erisinde bitter 癟ikolata, kahve, kola veya yeil 癟ay gibi baka kafein i癟eren g覺dalar ald覺ysa daha az siyah 癟ay i癟erek g羹nl羹k toplam kafein miktar覺n覺 200mg alt覺nda olacak ekilde ayarlamalar覺 gerekir.

Hamilelerin yeil 癟ay, siyah 癟ay ve kahve gibi kafein i癟eren g覺dalar覺 ne kadar t羹ketebileceini hesaplamas覺 繹nemlidir. Detayl覺 bilgi i癟in;

Bir癟ok kii, siyah 癟ay i癟tiklerinde kahveye k覺yasla daha istikrarl覺 bir enerjiye sahip olduklar覺n覺 ve 癟ok daha verimli olduklar覺n覺 belirtiyor. Peki siz 癟ay i癟tiinizde mi yoksa kahve i癟tiinizde mi daha iyi daha uyan覺k ve daha enerjik hissediyorsunuz? L羹tfen altta yorumlara yaz覺n.

hy

mobil uygulamay覺 indir

kapat
Kapat

YORUM YAP

Bir cevap yaz覺n

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak.