Bir Erkeğin Depresyonda Olduğunu Nasıl Anlarım?

Depresyon erkeğin düşüncelerini, hislerini ve davranışlarını etkileyebilen ciddi bir durumdur. Yorgun hissetmek, uykusuzluk, sinirlilik, öfke, ilgisizlik, umutsuzluk ve intihar düşünceleri bir erkeğin depresyonda olduğunun belirtileri arasındadır.

13 Ara 2023 — Son güncelleme:
Paylaş:
erkeklerde depresyon belirtileri

Sayısal verilere göre erkeklerde depresyon, kadınlara kıyasla daha düşükmüş gibi görünüyor (1). Ancak bu tanı almış depresyon hastalarına göre belirlenmektedir.

Depresyonda olmasına rağmen tıbbi destek almayan erkekler nedeniyle de erkekler daha az depresifmiş gibi görünüyor olabilir.

Sosyokültürel faktörler ve erkek biyolojisi erkeklerin daha az depresyon yaşıyor olmasına neden olabilir. Ayrıca kültürel baskı nedeniyle duygularını gizliyor ve bir “erkek gibi” davranıyor olmaları da erkek cinsiyetinde depresyonun daha düşük sayılarda tespit ediliyor olmasının bir nedeni olabilir.

Tüm bunlar nedeniyle erkeklerin depresyona girdiklerinin anlaşılması daha güç olabilir. Bir erkeğin depresyonda olduğunu “nasıl anlayabileceğini” merak edenler için bu güçlüğü kolaylaştıracak detaylı bilgiler derledim.

Erkeklerde depresyon belirtileri

Erkekler duygularını ve onları zayıf gösterebileceklerini düşündükleri yanlarını gizlemeye çalışabilir. Bu nedenle, çoğu zaman erkeklerdeki depresyonun dışarıdan fark edilen en belirgin belirtisi onların davranışsal belirtileridir.

Davranışsal belirtiler

Bazı erkekler kadınların yanı sıra üzüntü dışında depresyon belirtileri gösterebilir. Davranışlarını etkileyebilir. Üzüntülerini ve depresif durumlarını gizleme ihtiyacı duyan erkeklerde davranışsal depresyon belirtileri ilk ve önemli depresyon işaretleri olabilir.

Erkeklerde sıklıkla gözlenebilecek davranışsal depresyon belirtileri:

  • İş, aile ve diğer kişisel sorumluluklarını yerine getirmekte zorlanmaları
  • Motosiklet veya araç kullanırken aşırı hız yapmaları, pervasızca araç kullanmaları
  • Kırmızı ışıkta geçmek veya yolun tehlikeli kısımlarında yürümek gibi “pervasızca” davranış göstermeleri
  • Alkol kullanmaya başlamaları veya daha öncesine kıyasla çok daha fazla alkol kullanmaya başlamaları
  • Uyuşturucu kullanmaya başlamaları veya kullanımı arttırmaları
  • İntihar girişiminde bulunmaları
Depresyon sigara, alkol veya uyuşturucu kullanımına yöneltebilir. Erkeklerde depresyonun ilk ve önemli belirtilerinden biri sigara, alkol veya uyuşturucu kullanmaya başlamak veya bunları daha fazla kullanmak olabilir.

Erkekler depresyondayken üzgün görünmek yerine kızgın veya sinirli görünebilir.

Her iki cinsiyette depresyondayken sigara, alkol veya uyuşturucuya yönelebilir.

Sigara, alkol veya uyuşturucu kullanımı ister kadın olsun ister erkek olsun her iki cinsiyet için depresyon ve stresle başa çıkma stratejisi olarak görülebilir. Ancak erkeklerin sigara, alkol veya uyuşturucu kullanımına yönelme olasılıkları daha yüksek olabilir.

İntihar etmeye yatkın birinin, ölüm korkusunun azaldığını ve canını tehlikeye atabilecek herhangi bir tehlikeli aktiviteye karşı dikkat edebilecekken dikkatsizce ve fütursuzca hareket ettiğini gözlemleyebilirsiniz.

Zaman zaman iş yorgunluğu veya uykusuzluk dikkatimizi zayıflatabilir. Mantıklı gerekçelerle açıklayamadığınız dikkatsizlikler depresyon belirtisi olabilir.

Kendinizde veya tanıdığınız birinde depresyon belirtileri görürseniz, onları bir akıl sağlığı uzmanından yardım almaya teşvik etmeyi düşünün.

Mental belirtiler

Depresyonun mental belirtileri erkeklerde kadınlara kıyasla farklı şekilde ortaya çıkabilir.

Erkeklerde depresyonun mental belirtilerinden bazıları şunlardır:

  • Konsantrasyon güçlüğü, dikkatsizlik
  • Hafıza sorunları
  • Takıntılar: Obsesif kompulsif düşünce kalıpları
  • Bir düşünceden diğerine atlama: Kontrol edilmesi zor olabilen hızlı, tekrarlayan ve ezici düşünceler
  • Uykusuzluk
  • İntihar etme düşüncesine sahip olmak

Obsesif kompulsif düşünce kalıpları, kişinin sürekli olarak aynı düşünceleri tekrarlamasıdır. Örneğin, sürekli olarak kapıyı kilitlemediğinizi düşünmeniz ve bu nedenle kapıyı tekrar tekrar kontrol etmeniz ya da eliniz temiz olmasına rağmen tekrar tekrar elinizi yıkamanız obsesif kompulsif bir rahatsızlığınız olduğuna işaret eder.

Uykusuzluk ve depresyon birbirini tetikleyebilir. Uykusuzluk depresyonun belirtilerinden biri olduğu gibi, iş yükü veya başka nedenlerle yaşanan uykusuzluk da depresyonu tetikleyebilir.

Fiziksel belirtiler

Depresyonu olan erkekler, kendilerinde ilk olarak fiziksel etkilerini fark edebilirler. Depresyon bir akıl sağlığı bozukluğu olarak düşünülse de insan bedeni üzerinde fiziksel etkileri de vardır.

Birçok erkeğin, duygusal sorunlardan ziyade fiziksel sorunlar için doktor randevusu alma olasılığı daha yüksektir.

Erkeklerde depresyonun yaygın görülen bazı fiziksel belirtileri:

  • Göğüste sıkışma hissi
  • Hazımsızlık, ishal veya kabızlık gibi sindirim sistemi sorunları
  • Sertleşme güçlüğü veya başka cinsel sorunlar
  • Testosteron hormonu seviyesinin düşmesi
  • Baş ağrısı
  • Vücut ağrıları
  • Kalp çarpıntısı
  • Kilo değişikliği: Zayıflama ya da şişmanlama gibi kilo değişiminin diyet ya da spor yapmak gibi açıklanabilir başka bir nedeni olmadığında depresyona işaret ediyor olabilir.

Duygusal belirtiler

Depresyon kelimesini çoğu insan için “çok üzgün” veya “çok mutsuz” görünen insanları çağrıştırır. Ancak üzüntü ve mutsuz hissetme depresyonun duyusal belirtilerinden sadece biridir.

Duygusal depresyon belirtilerinden bazıları:

  • Üzgün hissetmek
  • Ajitasyon
  • Saldırganlık
  • Öfke, hiddet
  • Duygusal olarak aile ve meslektaşlarından uzaklaşma
  • Umutsuz hissetme
  • İlgisizlik: Ailesine, hobilerine veya işine olan ilgi eksikliği
  • Libodo eksikliği (cinsel isteksizlik)
  • Huzursuzluk hali

Erkeklere depresyon tanısı koymak neden daha zor?

İçerisinde yetiştikleri toplum tarafından duygularını kontrol altında tutmak üzere yetiştirilen erkekler, bu sosyal öğretileri sürdürmeye çabalarken duygusal, fiziksel ve zihinsel sağlıklarından ödün veriyor olabilir.

Bazı erkekler depresyon sorununu çözmek için çaba sarfetmezler, çünkü depresyon belirtilerini bilmezler. Öte yandan, depresyon belirtilerini bilen bazı erkekler, başkaları tarafından yargılanmaktan endişe ettikleri için depresyon belirtilerini gizlemeye çalışabilirler.

Birçok erkek depresyon belirtileri yaşadığında, depresyonun kendisini ele almak yerine uzun saatler çalışmayı veya kendilerini tamamen meşgul edecek şeylere yönelmeyi tercih edebilir.

Depresyonu olan erkeklere genellikle aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle teşhis konmaz:

  • Depresyonu tanıyamama: Herhangi bir zamanda üzgün veya duygusal hissetmenin depresyonun ana belirtisi olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak birçok erkek için üzgün veya duygusal hissetmek birincil depresyon belirtisi değildir.
  • Depresyon belirtilerini hafife almak: Bir erkek depresyon belirtilerinin onu ne kadar etkilediğini fark edemeyebilir. Kendisinde veya bir başkasında depresyon olduğunu kabul etmek istemeyebilir. Ancak sağlıksız davranışları veya depresif duyguları görmezden gelmek veya hafife almak olumsuz duyguların daha da kötüleşmesine neden olabilir.
  • Depresyon tanısı almak istememek: Bir erkek, bırakın bir doktorla depresyon hakkında konuşmayı, ailesi veya arkadaşlarıyla dahi duygusal durumu hakkında konuşmak istemeyebilir. Depresif yanının öğrenilmesini istemeyebilir. Duygusal durumunun bir zayıflık olduğunu düşünebilir ve zayıflıklarını gizlemek isteyebilir. Duygusal durumunu açıklamanın bir erkeğe yakışmadığını düşünebilir.
  • Tedaviyi reddedebilir: Depresyonda olduklarının çevresindeki insanlar tarafından öğrenilmesini, kendi kariyerleri veya kişisel prestijleri için bir tehdit olarak görebilirler. Depresif duygulara sahip olduklarından emin olsalar bile, erkekler depresyon tanısı almaktan korkabilir veya tedaviyi reddedebilir.

Depresyon erkeklerde neden daha ciddi?

Depresyon tanısı ve intihar girişimi kadınlarda daha sık görülüyor. Ancak erkeklerde daha ciddi sonuçlara mal olabiliyor.

Depresyon tanısı alma ve intihar girişiminde bulunma kadınlarda daha sık görülmesine rağmen, intihar nedeniyle hayat kaybı erkeklerde yaklaşık dört kat kadar fazla.

Erkeklerin intiharı ölüm ile sonuçlandırma olasılığı, kadınlardan daha fazla. Ölüm ile sonuçlanan intiharlar göz önüne alındığında 2021 yılı istatistiklerine göre erkek ölümleri, kadınların yaklaşık 4 katıdır (2).

Peki erkeklerin intihar girişimlerinin ölüm ile sonuçlanma olasılıkları neden daha yüksek?

Cinsiyetİntihar
Kadın5.7
Erkek22.8
İntihar nedeniyle 100.000 kişi başına yaşa göre düzeltilmiş ölüm oranları

Erkek intiharı, kadınlara kıyasla aşağıdakiler gibi farklılıklara sahip olabilir:

  • Daha öldürücü intihar yöntemleri tercih edebilirler.
  • İntihar girişimini ansızın ve “sonunu düşünmeden” başlatabilirler.
  • İntihar edeceklerini kestirmek daha zordur. İntihar etme fikrine sahip oldukları konusunda muhtemelen daha az konuşurlar ve bu fikirlerini daha az belli ederler.

Tedavi seçenekleri

Depresyon genellikle konuşma terapisi, ilaçlar veya her ikisinin bir arada kullanımı ile tedavi edilir. Doktorunuz, sizin için en iyi tedavi planını oluşturmak üzere önerilerde bulunabilir.

Orta düzeyde depresyona sahip erkekler bir konuşma terapisti (psikoterapist) ile randevu ayarlayarak tedaviye başlayabilir. Terapist, belirli önerilerinde bulunabilir. İhtiyaç duyulursa, ilaçlar da eklenir.

Ancak, daha ciddi vakalarda depresyonun fiziksel, zihinsel, duygusal ve davranışsal belirtilerini hafifletmeye yardımcı olmak üzere hemen ilaç reçete edilebilir. Örneğin, intihar düşünceleri olan veya intihar girişiminde bulunmuş bir erkeğe ilk randevuda ilaç reçete edilebilir.

Sertralin veya Paroksetin içeren ilaçlar depresyon gibi ruhsal rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan antidepresan ilaçlardandır.

Sertralin içeren bazı ilaçlar:

  • Lustral
  • Selectra
  • Serotop
  • Misol
  • Seralin
  • Serdep
  • Serteva
  • Zeleft

Paroksetin içeren bazı ilaçlar:

  • As-Paroks
  • Nokturn
  • Paxera
  • Paxil
  • Paxotin

Doktorunuz başka ilaçlar da önerebilir.

Bu ilaçların genellikle etkisinin fark edilir bir şekilde ortaya çıkması birkaç haftadan aya kadar sürebilir. Sabırlı olun ve doktorunuzun tedavi planına sıkı sıkıya uyun.

Depresyonda olan erkeğe nasıl davranmalı?

  1. Samimi ve güven verici bir üslupla duyguları ve endişeleri hakkında onunla sohbet edin.
  2. Dengeli beslenmesi yönünde önerilerde bulunmayı deneyin. Ona sevdiği sağlık öğünler ikram edebilirsiniz.
  3. Uykusuzluk hem depresyonu derinleştirebilir hem de bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Yeteri kadar uyuması konusunda ona destek olmaya çalışın.
  4. Sigara alkol veya uyuşturucunun çözüm olmadığının farkında olun.
  5. Egzersiz yapmaya teşvik edin. Düzenli egzersiz, depresyon belirtilerini hafifletmeye ve genel sağlığı iyileştirmeye yardımcı olabilir. Bol oksijen alabileceğiniz güzel bir manzarada yürümek, sakin kafayla düşünmenize ve zihninizi boşaltmanıza yardımcı olabilir.
  6. Olumsuz düşünce kalıplarını olumlularla değiştirmeye odaklanın. “Bu konuda hata yaptım” yerine “Bu konuda daha tecrübeliyim” gibi
  7. Depresyon belirtilerinin kolayca geçmeyeceğini mi düşünüyorsunuz? Onu tıbbi destek almak için yönlendirin.
  8. Depresyona neden olan bariz bir sorun var ise bu sorunu ortadan kaldırmayı deneyin. Örneğin çocuğunun özel okul masraflarını ödemekte zorlanan bir baba bu nedenle depresyondaysa ailenin geleceği ve sağlığı için çocuğun eğitim masraflarını gözden geçirin.
  9. Fakirleşme depresyona depresyon ise daha fazla fakirleşmeye neden olabilir (3). Böyle bir çıkmazdan kurtulmak için kişisel gelişim, eğitim ve iş olanakları üzerinde düşünün.

Kaynaklar:

  1. nih.gov
  2. Suicide Data and Statistics | CDC
  3. mayoclinic.org
  4. healthline.com
  5. senate.gov