Çarşamba, 23 Eylül, 2020

Güneş kremi kullanmak D vitamini sentezini nasıl etkiler?

Güneş kremi kullanırken nelere dikkat etmeniz gerekir? Güneş kremi ne kadar masum? Ne zaman ve nasıl güneş kremi kullanılmalı? D vitamini ve güneş kremi ilişkisi ile güneşli sıcak günlere hazırlayacak önemli bilgiler..

Güneş kremleri cilt kanseri ve güneş altında cildinizde oluşabilecek yanıklar dahil birçok cilt rahatsızlığına karşı geliştirilmiş güzel bir çözümdür. Ancak cildimizin güneş ışınlarından D vitamini sentezlemek gibi harika bir yeteneği vardır. Güneş kremi bu harika yeteneğe engel olur.

Cildimizden D vitamini sentezlenebilmesi için, çıplak cildin doğrudan güneş ışınlarına temas etmesi gerekir. Cam arkasından olmak, havuzun veya denizin içerisinde bulunmak, güneş kremi kullanmış olmak hava ne kadar güneşli olursa olsun ciltten D vitamini sentezlenmesini ciddi şekilde azaltır.

Cildin D vitamini sentezleyebilmesi için gün ışınının belli bir açıyla cilde ulaşması gerekir. Cilt ile güneş arasındaki bulut, şemsiye, kıyafetler, ter, su, güneş kremi gibi etkenler ışığı bir miktar geçirebilir ancak UV ışınının dalga boyunu değiştirerek D vitamini sentezlenmesini ciddi şekilde zorlaştırır.

Denize veya havuza girmeden önce güneşin altında 20 dakika kadar bekleyin. Cildiniz mümkün olduğu kadar temiz, kuru ve doğrudan güneşe bakıyor vaziyette olsun.

20 dakika içerisinde ihtiyacınız olan günlük D vitamini sentezlenecektir. Sonrasında güneş kremi kullanın. Böylece hem D vitamininiz sentezlenmiş olur hem de uzun süre güneş altında bulunmanın verebileceği zararlar güneş kremi ile engellenmiş olur.

Kulak uçları, ayaklar ve bacak arkaları gibi özenli güneş kremi uygulanamaması muhtemel bölgelere dikkat edin.

UV korumalı dudak kremi ise dudakların uzun süre güneşte kalmasına karşı koruyucu olabilir.

Neden güneş kremini kullanmalıyım?

Uzun süre güneş altında kalmak, özellikle zararlı UV ışınların artması nedeniyle ciltte hastalık gelişmesi riskini arttırır. Ancak cilt kanseri gelişmesi için birkaç haftalık yaz tatilinden çok daha uzun süre güneş altında kalmak gerekir.

Yıllarca güneş altında bulunanlarda bazal hücreli ya da epidermoid hücreli kanser daha sık görülür.

Güneş altında uzun süre kalmak cilt yanıklarına neden olabilir. Çok sayıda güneşe bağlı cilt yanığı (özellikle çocuklarda) malign melenom isimli cilt kanserinin gelişmesi riskini arttırır.

Özetle, güneşin açısına ve sıcaklığa ve cildinizin ne kadarının çıplak olduğuna bağlı olarak 15 dakika ile 30 dakika arasında bir süreyi güneş kremi olmadan güneşlenerek geçirmek D vitamini üretilmesine fırsat verir. Bu süre sonunda güneş kremi kullanılarak güneşlenmeye devam edilmesi de uzun süre güneş altında kalmaya bağlı oluşabilecek cilt rahatsızlıklarının önüne geçer.

Ne zaman güneş kremi kullanmalıyım?

Yaz mevsiminde güneş ışınlarının eğik geldiği (güneşin tam tepede olmadığı);

  • Öğleden önce, 11:00’e kadar
  • Öğleden sonra, 16:00’dan sonra

olan saatlerde cilt kanseri ya da ciltte yanık oluşma ihtimali düşük saatlerdir. Bu saatlerde güneş kremine ihtiyaç azdır. 11:00 ile 16:00 arasında ise güneş kremi kullanmanız faydanıza olacaktır.

  • Cilt rengi açık ve güneşe daha hassas kişiler, ilk günler günde 10 dakika, daha sonraki günler 30 dakika güneş koruyucu krem ya da sprey kullanmadan güneşlenebilirler.
  • Cilt rengi daha koyu (esmer) ve güneşten daha az etkilenen kişiler, ilk günler 15 dakika, daha sonraki günler 40 dakika güneş koruyucu krem ya da sprey kullanmadan güneşlenebilirler.

Bu süreler güneş ışınlarının eğik gelmesi nedeniyle cilt rahatsızlığı gelişme riskinin düşük olduğu ve vücudun D vitamini sentezlemesi için yeterli olacak süredir. D vitamininin faydalarından biri kansere karşı koruyucu olmasıdır.

Gün ışınlarının eğik geldiği saatlerin en azından bir kısmını güneş kremi kullanmadan güneşlenerek geçirmek daha sağlıklıdır. Gün ışınlarının dik geldiği saatlerde güneş kremi kullanmış olsanız dahi uzun süre sıcakta ve güneş altında kalmanın özellikle sıvı eksikliğine bağlı bunalıma neden olma ihtimali vardır.

Havuz ve denizde kaybedilen su ter ile kaybedilen su kadar kolay farkedilmez. Yeteri kadar su içilmediğinde sıvı eksikliği olan vücutta baş ağrısı ve baş dönmesi gibi dehidratasyon belirtileri görülebilir.

Bakınız: Sıvı kayıplarına en sağlıklı çareler

Güneş kremi satın alırken nelere dikkat etmeliyim?

SPF, koruma faktörü olarak bilinir ve UVB ışınlarına karşı güneş kreminin ne kadar koruma sağlayabileceğini yaklaşık olarak gösterir. 

  • 15 koruma faktörlü güneş kremi UVB (ultraviole B) ışınlarının %93’ünü önler.
  • 30 koruma faktörlü güneş kremi UVB (ultraviole B) ışınlarının %97’sini önler.
  • 50 koruma faktörlü güneş kremi UVB (ultraviole B) ışınlarının %98’ini önler.

Açık ten rengine sahipseniz, daha yüksek koruma faktörü içeren SPF değeri daha yüksek ürünler tercih edebilirsiniz. 

Fiziksel güneş koruyucu krem: Deride bariyer oluşturup UV ışınlarını yansıtarak etki gösterir. Çinko oksit, titanyum dioksit, demir oksit gibi maddeler içerir.

Kimyasal güneş koruyucular: UV ışınlarını absorbe ederek etki gösterirler bu yüzden fotoalerjik reaksiyonlara neden olabilirler. PABA türevleri, sinnamad esterleri, salisilat esterleri, benzofenonlar bu grupta yer almaktadır.

Teni daha hassas kişiler allerjik reaksiyon yaşamamak adına fiziksel güneş koruyucu kremleri tercih edebilir.

Cildi daha kuru kişiler daha yağlı güneş kremlerini, cildi daha yağlı ve sivilceli kişiler ise daha kuru güneş kremlerini tercih edebilir.

Yüksek koruma faktörü bir nebze daha fazla koruma sağlar. Ancak korumanın kesintisiz devam etmesi için 2 saatte bir ya da daha sık aralıklarla (ürüne göre değişiklik gösterebilir) güneş kremi uygulamasını tekrarlamalısınız.

D vitamini ne işe yarar?

  • D vitamini bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur.
  • D vitamini eksikliğinde saç dökülmeleri artar.
  • D vitamini iskelet sisteminin gelişmesini sağlar.
  • D vitamini kasların daha güçlü olmasını sağlar.
  • D vitamini eksikliği şeker hastalığı görülme riskini arttırır.
  • D vitamini eksikliğinde hipertansiyon riski artar
  • D vitamini eksikliğinde kalp hastalıklarına yakalanma riski artar.
  • D vitamini eksikliği, otizm riskini arttırır.
  • Vitamin D bebeklerin sağlıklı doğmaları ve sağlıklı büyümeleri için gereklidir.
  • D vitamini kanser ilerlemesini sınırlayabilir veya önleyebilir.
  • D vitamini kalın bağırsak kanserinden koruyabilir.
  • D vitamini eksikliğinde osteoporoz riski artar.
  • D vitamini enfeksiyonlardan korunmanıza yardımcı olur.

Bakınız: D vitamini

D vitamini eksikliğinin belirtileri

Bu belirtilere sahipseniz veya D vitamini eksikliğiniz olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza müracaat ediniz.

D vitamini nasıl sentezlenir?

Güneşten gelen ultraviyole B (UVB) ışınları ile ciltte sentezlenir. UVB daha yatay gelen ve cilt kanserine neden olmayan bir gün ışığı türüdür.

  1. Deride bulunan 7 dehidrokolesterol, 290-315nm ultraviyole B güneş ışınları ile provitamin D3‘e dönüşür
  2. Provitamin D3 ısı etkisiyle vitamin D3 öncülü olan previtamin D3‘e dönüşür.
  3. Ciltte sentezlenen vitamin D3, karaciğerde 25(OH)D vitamini olarak aktif hale dönüşür. Aktif hale gelen vitamin D, vücuda dağılır ve hücreler üzerinde bulunan vitamin D reseptörlerini (VDR) uyarır. 

Güneş D vitamini üretilmesini sağlamakla kalmaz aynı zamanda gündüz parlak ışığa maruz kalmak gece uykusunun kalitesini arttırır. Ayrıca gün ışığı seratonin (mutluluk hormonu) üretilmesini de arttırır. Böylece daha iyi hisseder daha iyi uyur ve dinleniriz.

Bakınız: Kaliteli Uyku İçin “Kanıtlanmış Bilgiler”

Uyarılar

  • Oksibenzon (oxybenzone) içeren kremler, bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Oksibenzon hücrelere zarar verebilen bir kimyasaldır. Özellikle çocuklarda, dikkatli kullanmak gerekir.
  • Sprey şeklindeki güneş koruyucuları, havada toksik partiküller bırakabilir. Havaya sıkılan sprey solunması halinde, solunum yoluyla vücuda girerek zarar verebilir. Spreyleri cilde yakın ve havada uçmayacak, solunmayacak şekilde kullanmakta fayda var.

Satın aldığınız güneş koruyucu krem veya sprey üzerindeki uyarıları okumayı ihmal etmeyin.

Dr. Abdulkadir Polat
Merhabalar, ben Abdulkadir Polat. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi mezunuyum ve İstanbul'da Aile Hekimliği yapıyorum. İnternet hayatımızın vazgeçilmez bir parçası, tıpkı sağlığımız gibi. Güvenilir sağlık bilgilerine en hızlı şekilde ulaşmanız için çalışıyorum. Sağlıklı bilgi, sağlıklı Sen!

DOKTORUN SON İÇERİKLERİ

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Ateşi olan çocuğu hangi durumlarda doktora götürmeliyim?

Yüksek ateşli çocuklarda, şu durumlarda, hızlıca sağlık kuruluşuna götürülmelidir ve hekimleri tarafından değerlendirilmelidir:Yaşı 3 aydan küçük bebekler, iyi...

Siyah Çayın Kanıta Dayalı Sağlık Faydaları

Siyah çay ülkemizde sudan sonra en çok tüketilen sıvı olabilir. Siyah çayın faydalarını ele alacağımız bu konu, siyah çayın şekersiz olarak tüketilmesinin...

Yeşil Çay Nasıl Zayıflatır? Yeşil Çayın Faydaları

Yeşil çay nasıl zayıflatır? Yeşil çay yer yüzündeki en sağlıklı içeceklerden biri mi? Yeşil çay karın yağlarından kurtulmaya nasıl yardım eder?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

D vitamini

D vitamini, yağda eriyen dört vitaminden biridir(A,D,E ve K). Kalsiyum ve fosfor emiliminde önemli bir vitamindir. Eskiden vitamin olarak tanımlandı ancak günümüzde...

GÜNCEL

Yüksek Tansiyon için 22 Besin Önerisi

Dünyada 1 milyardan fazla insanın yüksek tansiyon rahatsızlığı var. (1) Hipertansiyon veya yüksek tansiyon, doğru beslenme, hayat değişiklikleri ve yeterli egzersiz ile...

D Vitamini Eksikliği Koronavirüs Riskini Arttırır mı?

Bağışıklık sistemi ne kadar zayıfsa, insan bedeni koronavirüse karşı o kadar savunmasızdır. D vitamini vücudun bağışıklık sistemi ile doğrudan ilişkili bir hormondur.

Koronavirüsün Kuluçka Süresini Etkileyen Faktörler

Hastalığa neden olabilecek mikrop bulaştıktan sonra o mikrobun hastalık oluşturabilmesi için geçen süre kuluçka süresidir. Peki, koronavirüsün kuluçka süresi ne kadardır?

Seks ve Koronavirüs: Seks Esnasında Maske Takılır mı?

Korona virüs, virüslü biri öksürdüğünde, hapşırdığında veya konuştuğunda salınan solunum damlacıklarıyla yayılır. Öpüşmek veya diğer cinsel aktivitelerle temas etmek sizi korona virüse...

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz